แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคล ที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา และ 2) นำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา วิธีดำเนินการวิจัยมี 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาระดับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูในโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา จำนวน 201 คน ซึ่งได้มาด้วยวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และขั้นตอนที่ 2 นำเสนอแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ผู้ทรงวุฒิ ผู้อํานวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการสถานศึกษา และศึกษานิเทศก์ ที่มีประสบการณ์ในการทำงานด้านการบริหารงานการศึกษาพิเศษ ไม่น้อยกว่า 5 ปี จำนวน 7 คน ซึ่งได้มาด้วยวิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) ระดับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการสื่อสารด้วยดิจิทัล และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการรู้ดิจิทัล และ2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนเฉพาะความพิการสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ประกอบด้วยรายการปฏิบัติ 34 รายการ แบ่งออกเป็น 6 ด้าน ดังนี้ ด้านที่ 1 การมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล มี 7 รายการ เช่น ผู้บริหารกำหนดทิศทางที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อพัฒนาคุณภาพการบริหารและการสอนให้ตรงกับศักยภาพของผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษแต่ละประเภท ด้านที่ 2 การรู้ดิจิทัล มี 6 รายการ เช่น ผู้บริหารพัฒนาความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และอุปกรณ์ดิจิทัลที่จำเป็นต่อการบริหารจัดการโรงเรียน ด้านที่ 3 ความสามารถการใช้ดิจิทัล มี 6 รายการ เช่น สถานศึกษาออกแบบระบบงานดิจิทัลให้เรียบง่าย ลดขั้นตอนซ้ำซ้อน เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และช่วยลดความกังวลของผู้บริหาร ด้านที่ 4 การสื่อสารด้วยดิจิทัล มี 5 รายการ เช่น ผู้บริหารพัฒนาระบบการสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา และเหมาะสมกับผู้รับสารที่มีความหลากหลาย ด้านที่ 5 การสร้างสภาพแวดล้อมเชิงดิจิทัล มี 5 รายการ เช่น ผู้บริหารจัดวางระบบพื้นฐานที่รองรับการเรียนรู้ของผู้เรียนทุกกลุ่มอย่างมีประสิทธิภาพ และด้านที่ 6 การสร้างวัฒนธรรมดิจิทัล มี 5 รายการ เช่น ผู้บริหารสร้างระบบและแนวทางที่เอื้อต่อการใช้เทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กวิน หยดย้อย. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 1. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).
จิณณวัตร ปะโคทัง. (2561). ภาวะผูนํายุคดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ. อุบลราชธานี : มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
จุฑามาศ มูลกระโทก. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัล ของผู้บริหารโรงเรียนขยาย โอกาสทางการศึกษา เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2 ตามหลักสัปปุริสธรรม 2. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
เจษฎา ชวนะไพศาล. (2563). ภาวะผู้นำและการบริหารการศึกษาในสถานศึกษาไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐวุฒิ พงศ์สิริ. (2560). ผู้นำในยุคดิจิทัล. [ออนไลน์]. จาก http://www.dharmniti.co.th/ ผู้นำในยุค-digital-economy. 30 สิงหาคม 2565.
ทินกร บัวชู, ทิพภาพร บัวชู. (2562). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา The Status of Digital Leadership of Education Management Administrators. วารสารครุศาสตร์ : Journal of Educational Studies, 13(2), 294-285.
นภาพร ศรีสุคันธพฤกษ์. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร. (ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสยาม).
เนาวรัตน์ เยาวนาถ. (2562). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).
พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551. (2551). พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551 (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอนที่ 28 ก หน้า 1). กรุงเทพฯ: สำนักกฎหมาย กระทรวงศึกษาธิการ. หน้า 12–13.
พูนพิศ อมาตยกุล, สุมาลี ดีจงกิจ และ พิมพา ขจรธรรม. (2555). ความรู้พื้นฐานเรื่องความพิการและคนพิการ (ขั้นแนะนำ). กรุงเทพฯ: วิทยาลัยราชสุดา/มหาวิทยาลัยมหิดล.
ภคพร เลิกนอก. (2563). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 7(2), 150–166.
เลอศักดิ์ ตามา. (2564). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบประกันคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(38), 225.
วจีระนันท์ สุทธินนท์. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา).
วรวุฒิ ไชยสัตย์. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร).
วราภรณ์ เถินมงคล. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของครู ศกร.ตำบล สังกัดสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดกาฬสินธุ์. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม).
สุจินต์ สว่างศรี. (2567). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาสำหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาในประเทศไทย. วารสารวิทยาลัยราชสุดา, 10(13), 51 – 70.
เสาวลักษณ์ วิลัยลักษณ์. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหสวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา).
สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แนวทางการพัฒนาโรงเรียนสู่ความเป็นดิจิทัล (Digital School). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
