แนวทางการพัฒนาการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา และ 2) นำเสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา วิธีดำเนินการวิจัยมี 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ หัวหน้างาน และหัวหน้าแผนก สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2 จำนวน 7 วิทยาลัย รวม 152 คน ซึ่งได้มาด้วยวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และขั้นตอนที่ 2 นำเสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ นักวิชาการ ผู้บริหารสถาบันอาชีวศึกษา ผู้บริหารศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีวศึกษา และผู้บริหารสถานศึกษาที่มีประสบการณ์การทำงานไม่น้อยกว่า 5 ปี จำนวน 9 คน ซึ่งได้มาด้วยวิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) การบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการตรวจสอบความสำเร็จและประเมินกลยุทธ์ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการวิเคราะห์สภาพแวดล้อม และ 2) แนวทางการพัฒนาการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถานศึกษา สังกัดสถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2 ประกอบด้วยรายการปฏิบัติ 20 รายการ แบ่งออกเป็น 4 ด้าน ดังนี้ ด้านที่ 1 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อม มี 5 รายการ เช่น สถานศึกษาเก็บข้อมูลแบบดิจิทัลในระบบฐานข้อมูลกลางแบบต่อเนื่อง ด้านที่ 2 การกำหนดกลยุทธ์ มี 6 รายการ เช่น สถานศึกษาใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ออกแบบแผนและออกแบบทิศทาง บนฐานข้อมูลจริง ด้านที่ 3 การปฏิบัติตามกลยุทธ์ มี 5 รายการ เช่น สถานศึกษาบูรณาการเชื่อมโยงข้อมูลทรัพยากรทั้งหมด เข้าด้วยกันเพื่อการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ และด้านที่ 4 การตรวจสอบความสำเร็จและประเมินกลยุทธ์ มี 4 รายการ เช่น สถานศึกษาสร้างระบบติดตามผลแบบเรียลไทม์ รายงานผ่านดิจิทัลด้วยช่องทางที่หลากหลายและแจ้งเตือนอัตโนมัติ วิเคราะห์ผลเชิงลึกด้วยสถิติและฐานข้อมูลและนำข้อมูลจากการตรวจสอบมาใช้พัฒนาองค์กรอย่างต่อเนื่อง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกอร สมปราชญ์. (2564). ภาวะผู้นําการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 12(34), 51.
เกษมศานต์ ปันศิริ. (2563). การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการติดตามและประเมินผลแผนปฏิบัติราชการประจำปีของสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา).
เกียรติชัย กาฬสินธุ์. (2563). การจัดการเชิงกลยุทธ์. สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์.
จิตติมา วรรณศรี. (2564). การบริหารจัดการศึกษายุคดิจิทัล. พิษณุโลก. รัตนสุวรรณการพิมพ์..
ณัฐพล ผันผ่อน. (2565). รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาเชิงกลยุทธ์โดยใช้ข้อมูลเป็นฐานเพื่อความเป็นเลิศของโรงเรียนมัธยมศึกษา. วารสารวิชาการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้, 2(1), 15-30.
ทรงวุฒิ สิทธิชัย. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์ในยุคดิจิทัลของสถาบันการอาชีวศึกษา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี).
ธีรพงษ์ บุญรอด. (2564). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นองค์กรอัจฉริยะของโรงเรียนมัธยมศึกษาในประเทศไทย.(วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ).
นิตยา บุญลือ, และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาของอาชีวศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษาสัมพันธ์, 5(2), 112-125.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งท่ี 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พงษ์เสถียร เหลืองอลงกต. (2561). การจัดการเชิงกลยุทธ์ Strategic Management. ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น.
พรรณอร วันทอง. (2565). การจัดการเชิงกลยุทธ์ภาครัฐ. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
พรรณี ลีกิจวัฒนะ. (2566). วิธีการวิจัยทางการศึกษา Reseach Methods In Education(พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: มีน เซอร์วิส ซัพพลาย.
พิมพ์พร จารุจิตร์. (2559). ภาวะผู้นากับการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
มานิตย์ อาชวานันทกุล. (2563). รูปแบบการบริหารจัดการทรัพยากรทางการศึกษาในยุคดิจิทัลเพื่อยกระดับคุณภาพสถานศึกษาอาชีวศึกษา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).
รังสรรค์ วิบูลย์อรรถ. (2565). รูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์เพื่อยกระดับประสิทธิภาพสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นฐาน. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ, 10(3), 45-58.
วาทิต อินทุลักษณ์. (2565). การจัดการเชิงกลยุทธ์สำหรับผู้ประกอบธุรกิจ. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
วิรัช สงวนวงศ์วาน. (2560). การจัดการเชิงกลยุทธ์. ท็อป.
ศักดิพันธ์ ตันวิมลรัตน์. (2563). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ทางการศึกษา. นครปฐม: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2562). การบริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการครุศาสตรอุตสาหกรรม, 13(1), 12-25.
สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษากระทรวงศึกษาธิการ. (2565). แผนยุทธศาสตร์ สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2 พ.ศ. 2565 - 2569. ลพบุรี. สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2.
สํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.(2567). รายงานข้อมูลสารสนเทศประจำปีงบประมาณ 2567. ลพบุรี. สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 2.
สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์. (2564). การบริหารเชิงกลยุทธ์ (พิมพ์ครั้งที่ 15). อมรินทร์.
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2566). นโยบายพัฒนาอาชีวศึกษาของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567. สืบค้น 6 ธันวาคม 2567. แหล่งที่มา https://www.vec.go.th/ข่าว/ภารกิจสอศ/รายละเอียดภารกิจสอศ/tabid/6368/ArticleId/41687/language/th-TH/41687.aspx
อภิชาติ อนุกูลประเสริฐ. (2566). การพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมการทำงานแบบ ส่วนร่วมในโรงเรียนมัธยมศึกษา. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 6(1), 89-104.
Anderson, M., & Wong, J. (2023). Leveraging Predictive Analytics for Scenario Planning in Higher Education Institutions. Journal of Educational Technology & Society, 26(2), 112-127.
Chen, L. (2021). Strategic Communication and Digital Collaboration: Building Engagement in Modern Educational Institutions. Journal of Educational Leadership and Management, 15(2), 45-62.
Davies, A., et al. (2020). Strategic Planning in Educational Systems through Digital Collaborative Platforms. International Journal of Strategic Management in Education, 18(4), 201-215.
David, F. R., David, F. R., & David, M. E. (2023). Strategic management: A competitive advantage approach, concepts and cases (17th ed.). Pearson.
Dess G. Gregory and others. (2016). 8th ed. Strategic Management text and cases. New York.McGraw-Hill Education, 2016), 2-3.
Fred, R. D. (2005). Strategic management: Concepts and cases (10th ed.). Prentice-Hall.
Gregory G. Dess and others. (2021). 10th ed. Strategic management text & case. New Yok. McGraw-Hill, 5-13.
Higgins, S. M. (2022). Advanced Data Analytics in Educational Strategy Monitoring and Reporting. Journal of Educational Policy and Management, 14(3), 210 - 228.
Kim, C., & Lee, J. H. (2021). The Impact of Data-Driven Decision Making Systems on School Performance in the Digital Economy. International Journal of Educational Management, 35(4), 842-856
Miller, J., et al. (2021). The Impact of Real-time Data Monitoring Systems on Strategic Success in Educational Institutions. International Journal of Educational Technology and Leadership, 27(2), 45-63.
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2012). Management (11th ed.). Pearson.
Robinson, R. B., & Pearce, J. A. (2012). Strategic management: Formulation, implementation, and control (12th ed.). McGraw-Hill.
Thompson, A. A., Strickland, A. J., & Gamble, J. E. (2007). Crafting and executing strategy: The quest for competitive advantage: Concepts and cases (15th ed.). McGraw-Hill.
Thompson, A. A., Peteraf, M. A., Gamble, J. E., & Strickland, A. J. (2014). Crafting and executing strategy: The quest for competitive advantage: Concepts and cases (19th ed.). McGraw-Hill.
Thompson, A. A., Gamble, J. E., Peteraf, M. A., & Strickland, A. J. (2021). Crafting and executing strategy: The quest for competitive advantage: Concepts and cases (23rd ed.). McGraw Hill.
Walker, R., & Smith, S. (2022). Optimizing Strategic Implementation in Educational Institutions with Intelligent HR Management Systems. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 19(3), 120-138.
Wheelen, T. L., & Hunger, J. D. (2004). Strategic management and business policy (9th ed.). Prentice-Hall.
Wheelen, T. L., & Hunger, J. D. (2018). Strategic management and business policy: Globalization, innovation, and sustainability (15th ed.). Pearson.