ผลกระทบของการใช้สื่อสังคมออนไลน์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในเขตจังหวัดปทุมธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความสัมพันธ์ของการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่มีต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในเขตจังหวัดปทุมธานี และ 2) ทดสอบผลกระทบของการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่มีต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในเขตจังหวัดปทุมธานี เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุในเขตพื้นที่จังหวัดปทุมธานี จำนวน 400 คน ได้มาจากการคำนวณตามสูตรของทาโร่ ยามาเน่ และใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม ซึ่งมีค่าความตรงด้านเนื้อหา (IOC) ระหว่าง 0.66-1.00 มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อของการใช้สื่อสังคมออนไลน์อยู่ระหว่าง 0.491-0.843 และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุอยู่ระหว่าง 0.623-0.845 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบพหุคูณ และการวิเคราะห์การถดถอยแบบพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า การใช้สื่อสังคมออนไลน์ทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านความถี่ในการใช้งาน ด้านระยะเวลาในการใช้งาน ด้านวัตถุประสงค์ในการใช้งาน และด้านระดับการมีส่วนร่วม มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโดยรวม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และการใช้สื่อสังคมออนไลน์ทั้ง 4 ด้าน มีผลกระทบเชิงบวกกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโดยรวม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งนี้ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าสื่อสังคมออนไลน์เป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ทางสังคมและการเรียนรู้ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมทักษะการใช้งานเทคโนโลยีที่ถูกต้องและปลอดภัยเพื่อสร้างเสริมสุขภาวะที่ดีให้แก่ผู้สูงอายุอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถิติผู้สูงอายุประเทศไทย ประจำปี 2567. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2568, จาก https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2566
กิตติพงษ์ ใจดี. (2564). พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์กับความสุขของผู้สูงอายุ. วารสารสังคมศาสตร์, 13(2), 45–60.
จิราภรณ์ วงศ์สวัสดิ์. (2562). พฤติกรรมการใช้โซเชียลมีเดียและความสุขทางจิตใจของผู้สูงอายุในเขตจังหวัดภาคเหนือ. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(4), 654–663.
เจนจิรา เชื้อประดิษฐ์ และ กิรติ คเชนทวา. (2563). การยอมรับเทคโนโลยีการใช้แอปพลิเคชันไลน์ของผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 2(2), 1–17.
ชฎารัฐ ขวัญนาค และ ศรายุทธ อินตะนัย. (2566). อิทธิพลของการยอมรับเทคโนโลยีที่มีต่อการตัดสินใจซื้อในพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 13(2), 89–103.
ดวงทิพย์ เจริญรุกข์. (2563). พฤติกรรมการใช้และการยอมรับนวัตกรรมสื่อสังคมออนไลน์ของกลุ่มผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อและการสื่อสาร, 3(1), 45–58.
นฤมล แสงทอง และคณะ. (2564). การใช้เทคโนโลยีกับการลดความเครียดของผู้สูงอายุ. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 20(1), 33–50.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พระสุภกิจ สุปญฺโญ และ พระเมธีปริยัติวิบูล. (2567). ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงในเทคโนโลยีการสื่อสารต่อการเชื่อมโยงทางสังคมของผู้สูงอายุ. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 4(3), 492–498.
พัชรี วงศ์คำ และคณะ. (2563). สื่อสังคมออนไลน์กับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ. วารสารสังคมผู้สูงอายุ, 9(3), 120–135.
รุ่งนภา จันทรา และคณะ. (2563). การใช้สื่อออนไลน์และการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศสุขภาพออนไลน์ของผู้สูงอายุ. วารสารวิจัยพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(2), 502–511.
เรวดี ไวยวาสนา และ วิภาณี แม้นอินทร์. (2566). พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในกลุ่มผู้สูงอายุ กรณีศึกษาผู้สูงอายุเขตบางแค กรุงเทพมหานคร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 10(2), 114–126.
ศิริพร มณีวงศ์ และคณะ. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ. วารสารสังคมศาสตร์, 18(1), 55–70.
สมบัติ ท้ายเรือคำ. (2552). ระเบียบวิธีวิจัยสำหรับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 8). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สุมินทร เบ้าธรรม. (2558). วิจัยทางการบัญชี (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น.
Aaker, D. A., Kumar, V., & Day, G. S. (2001). Marketing research (7th ed.). John Wiley & Sons.
Abad, L. (2014). Media literacy for older people facing the digital divide: The e-Inclusion programmes design. Comunicar: Media Education Research Journal, 21(42), 173–180.
Bowling, A. (2005). Ageing well: Quality of life in old age. Open University Press.
Chopik, W. J. (2016). The benefits of social technology use among older adults are mediated by reduced loneliness. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 19(9), 551–556.
Ellison, N. B., Steinfield, C., & Lampe, C. (2007). The benefits of Facebook “friends:” Social capital and college students’ use of online social network sites. Journal of Computer-Mediated Communication, 12(4), 1143–1168.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2006). Multivariate data analysis (6th ed.). Pearson.
Hussain, Z., Griffiths, M. D., & Sheffield, D. (2017). An investigation into problematic smartphone use: The role of narcissism, anxiety, and personality factors. Journal of Behavioral Addictions, 6(3), 378–386.
Jung, E. H., et al. (2017). Social networking in the aging context: Why older adults use or avoid Facebook. Telematics and Informatics, 34(7), 1071–1080.
Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). Social media and mental health. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93.
Monteiro, J. M., Gonçalves, R., Bastos, A., & Barbosa, M. R. (2024). Social engagement and wellbeing in late life: A systematic review. Ageing & Society, 45, 1327–1354.
Seifert, A., Cotten, S. R., & Xie, B. (2021). A double burden of exclusion? Digital and social exclusion of older adults in times of COVID-19. The Journals of Gerontology: Series B, Psychological Sciences and Social Sciences, 76(3), e99–e103.
We Are Social, & Meltwater. (2025, March). Digital 2025: Thailand.
WHOQOL Group. (1995). The World Health Organization Quality of Life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Social Science & Medicine, 41(10), 1403–1409.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper & Row.
Zhou, Y., He, T., & Lin, F. (2022). The digital divide is aging: An intergenerational investigation of social media engagement in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(19), 12965.
