การรักษาผู้ป่วยเด็กแบบทันตกรรม พร้อมมูลในรายที่มีฟันผุหลายตำแหน่ง : รายงานผู้ป่วย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
รายงานผู้ป่วยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการจัดการโรคฟันผุรุนแรงในเด็กปฐมวัยในชุดฟันผสมด้วยแผนการรักษาทางทันตกรรมพร้อมมูลสำหรับผู้ป่วยเด็ก กรณีศึกษาในเด็กหญิงไทยอายุ 8 ปี มาพบทันตแพทย์ด้วยอาการปวดฟันกรามน้ำนมบนขวาและล่างซ้ายมาประมาณ 2 วัน ปวดเวลารับประทานอาหารแล้วมีเศษอาหารติด จากการตรวจทางคลินิกและภาพรังสีพบฟันน้ำนมหลายซี่มีรอยผุขนาดใหญ่และลึกถึงโพรงประสาทฟัน โดยเฉพาะฟันกรามน้ำนมล่างซ้ายซี่ที่หนึ่ง (74) ซึ่งมีอาการแสดงของภาวะเยื่อบุโพรงประสาทฟันอักเสบแบบผันกลับได้และพบว่าฟันกรามน้ำนมบนขวาซี่ที่หนึ่ง (54) และฟันกรามน้ำนมบนขวาซี่ที่สอง (55) และฟันกรามน้ำนมล่างขวาซี่ที่สอง (85) มีรอยผุขนาดใหญ่ในด้านประชิดของฟัน นอกจากนี้ยังพบฟันผุในด้านบดเคี้ยวและด้านผิวฟันในฟันน้ำนมหลายตำแหน่งและพบฟันผุระยะเริ่มต้นในฟันแท้ที่กำลังขึ้นในช่องปาก
แผนการรักษาทันตกรรมพร้อมมูลสำหรับผู้ป่วยรายนี้ ประกอบด้วย การปรับพฤติกรรมของผู้ป่วย การประเมินความเสี่ยงของการเกิดฟันผุและภาวะโภชนาการ การบูรณะด้วยเรซินเพื่อการป้องกันและการเคลือบหลุมร่องฟัน การบูรณะฟันน้ำนมที่ผุด้วยวัสดุอุดฟัน การรักษารากฟันน้ำนมแบบพัลพ์โพโทมีและทำครอบฟันเหล็กกล้าไร้สนิม การฝึกแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ การติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่องร่วมกับการส่งเสริมทันตสุขศึกษาแก่ผู้ป่วยและผู้ปกครอง ผลลัพธ์ภายหลังการรักษาพบว่า ผู้ป่วยมีอาการปวดลดลงและหายเป็นปกติ สามารถใช้งานฟันกรามน้ำนมเพื่อทำหน้าที่บดเคี้ยวได้ ผู้ป่วยและผู้ปกครองให้ความร่วมมือในการรักษาและการทำกิจกรรมทันตสุขศึกษาอย่างต่อเนื่องและผู้ป่วยมีสุขอนามัยช่องปากดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด การติดตามผลแสดงให้เห็นความสำเร็จของการรักษาภายหลังการติดตามผลการรักษาเป็นระยะเวลา 18 เดือน
รายงานผู้ป่วยนี้บ่งชี้ถึงความสำคัญของการวินิจฉัยและการวางแผนการรักษาแบบทันตกรรมพร้อมมูลในผู้ป่วยเด็กที่มีฟันน้ำนมผุหลายซี่ เพื่อให้การรักษาที่ครอบคุลม เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ช่วยฟื้นฟูสุขภาพช่องปาก ป้องกันภาวะแทรกซ้อนและส่งเสริมพัฒนาการของระบบบดเคี้ยวที่ดีในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข, กรมอนามัย, สำนักทันตสาธารณสุข. (2567). รายงานผลการสำรวจ สภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 9 ประเทศไทย พ.ศ. 2566. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
นันท์มนัส แย้มบุตร, นพวรรณ โพชนุกูล, พูลพฤกษ์ โสภารัตน์ และพัชรวรรณ สุขุมาลินท์. (2564). ทันตกรรมทางไกลเพื่อการพัฒนาระบบบริการทันตสุขภาพ. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 44(2), 11-23. https://thaidj.org/index.php/tjha/article/view/10709
ประสิทธิ์ วงค์สุภา, กิตติศักดิ์ ตันคุระ และรัตนภรณ์ จันทะมา. (2567). สภาวะทันตสุขภาพก่อนและหลังการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19). วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 25(1), 48-63. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/266622/182211
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, คณะทันตแพทยศาสตร์, สาขาวิชาทันตกรรมทั่วไป, ภาควิชาทันตกรรมครอบครัวและชุมชน. (ม.ป.ป.). คู่มือและแนวทางการให้การรักษาผู้ป่วยทันตกรรมพร้อมมูล สำหรับนักศึกษาทันตแพทย์ชั้นปีที่ 6 ที่ฝึกปฏิบัติงานในคลินิกทันตกรรมพร้อมมูล ประจำปีการศึกษา 2566. คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศิริรักษ์ นครชัย, ภัทรวดี ลีลาทวีวุฒิ, พิภพ สายแก้ว, นิภาพร เอื้อวัณณะโชติมา, กันยารัตน์ คอวนิช, อรอุมา อังวราวงศ์, อ้อยทิพย์ ชาญการค้า, สุพิชชา ตลึงจิตร และขวัญชนก อยู่เจริญ. (2566ข). แนวทางการประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ และ การจัดการ. วิทยาสารทันตแพทยศาสตร์, 73(4), 232-249. https://www.jdat.org/data/upload/Article-187-20231018151724.pdf
ศิริรักษ์ นครชัย, ฤดี สุราฤทธิ์, วรางคณา จิรรัตนโสภา, ศิริพร ส่งศิริประดับบุญ, อรนิดา วัฒนรัตน์, พรทิพย์ ผจงวิริยาทร, อ้อยทิพย์ ชาญการค้า, ขวัญชนก อยู่เจริญ, ปิยาภรณ์ พูลธนะสาร, สุปัญญา นัยวิกุล, วิไล อริยะวุฒิกุล, ญาดา อนันตวัฒน์ และชญาน์ทิพย์ ศรีรัฐ. (2566ก). แนวทาง การใช้ฟลูออไรด์ในทางทันตกรรม. วิทยาสารทันตแพทยศาสตร์, 73(2), 92-103. https://www.jdat.org/data/upload/file-715-20230518115400.pdf
American Academy of Pediatric Dentistry. (2024a). Behavior Guidance for the Pediatric Dental Patient. In The Reference Manual of Pediatric Dentistry (pp. 358–378). American Academy of Pediatric Dentistry.
American Academy of Pediatric Dentistry. (2024b). Pediatric Restorative Dentistry. In The Reference Manual of Pediatric Dentistry (pp. 452–465). American Academy of Pediatric Dentistry.
Coll, J. A., Seale, N. S., Vargas, K., Chi, D. L., Marghalani, A. A., & Graham, L. (2015). Protocol for a Systematic Review and Meta-analysis of Vital Pulp Therapy for Children with Deep Caries in the Primary Dentition. Pediatric Dentistry, 37(5), 418–421. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26531083/
Coll, J. A., Vargas, K., Marghalani, A. A., Chen, C.-Y., AlShamali, S., Dhar, V., & Crystal, Y. O. (2020). A Systematic Review and Meta-Analysis of Nonvital Pulp Therapy for Primary Teeth. Pediatric Dentistry, 42(4), 256–461. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32847665/
Coll, J. A., Dhar, V., Chen, C.-Y., Crystal, Y. O., Guelmann, M., Marghalani, A. A., AlShamali, S., Xu, Z., Glickman, G. N., & Wedeward, R. (2024). Use of Vital Pulp Therapies in Primary Teeth 2024. Pediatric Dentistry, 46(1), 13–26.
Mouth Healthy. (n.d.). Dental Health for Babies and kids. https://www.mouthhealthy.org/life-stages/ babies-and-kids.
Dhar, V., Marghalani, A. A., Crystal, Y. O., Kumar, A., Ritwik, P., Tulunoglu, O., & Graham, L. (2017). Use of Vital Pulp Therapies in Primary Teeth with Deep Caries Lesions. Pediatric Dentistry, 39(5), 146–159.
Doğan, G. K., Polat, Y., & Özüdoğru, S. (2025). Parental awareness and attitudes towards pediatric dentistry and children’s oral health. BMC Oral Health, 25, 672. https://doi.org/10.1186/s12903-025-06037-8
Ge, K. X., Quock, R., Chu, C.-H., & Yu, O. Y. (2023). The preventive effect of glass ionomer cement restorations on secondary caries formation: A systematic review and meta-analysis. Dental Materials, 39(12), e1–e17. https://doi.org/10.1016/j.dental.2023.10.008
Issrani, R., Prabhu, N., Bader, A. K., Alfayyadh, A. Y., Alruwaili, K. K., Alanazi, S. H., Ganji, K. K., & Alam, M. K. (2023). Exploring the properties of formocresol in dentistry-a comprehensive review. The Journal of Clinical Pediatric Dentistry, 47(3), 1–10. https://doi.org/10.22514/jocpd.2023.020
Khan, J., Housseiny, A. E., & Alamoudi, N. (2016). Mineral Trioxide Aggregate Use in Pediatric Dentistry: A Literature Review. Journal of Oral Hygiene & Health, 04(05). https://www.omicsonline.org/peer-reviewed/mineral-trioxide-aggregate-use-in-pediatric-dentistry-a-literature-reviewp-83789.html
Mansumitchai, S., Wongnavee, K., Yuma, S., Tantipoj, C., Supa-amornkul, S., & Buranachad, N. (2022). Competencies in comprehensive dental care from advanced general dentists’ perspective. Mahidol Dental Journal, 42(2), 145–156. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/mdentjournal/article/view/257474/175967
Rath, S., Das, D., Sahoo, S. K., Raj, A., Guddala, N. R., & Rathee, G. (2021). Childhood dental fear in children aged 7-11 years old by using the Children’s Fear Survey Schedule-Dental Subscale. Journal of Medicine and Life, 14(1), 45–49. https://doi.org/10.25122/jml-2020-0084
Seale, N. S. (2002). The use of stainless steel crowns. Pediatric Dentistry, 24(5), 501–505. https://www.aapd.org/globalassets/media/publications/archives/seale5-02.pdf
Shindova, M. P., & Belcheva, A. B. (2021). Dental fear and anxiety in children: A review of the environmental factors. Folia Medica, 63(2), 177–182. https://doi.org/10.3897/folmed.63.e54763
Singh, N., Dubey, N., Rathore, M., & Pandey, P. (2020). Impact of early childhood caries on quality of life: Child and parent perspectives. Journal of Oral Biology and Craniofacial Research, 10(2), 83–86. https://doi.org/10.1016/j.jobcr.2020.02.006
Sushynski, J. M., Zealand, C. M., Botero, T. M., Boynton, J. R., Majewski, R. F., Shelburne, C. E., & Hu, J. C. (2012). Comparison of gray mineral trioxide aggregate and diluted formocresol in pulpotomized primary molars: A 6- to 24-month observation. Pediatric Dentistry, 34(5), 120–128.
Wongnavee, K., Tantipoj, C., Yuma, S., & Buranachad, N. (2020). Essence of comprehensive dentistry scrutinized from dental care experience of advanced general dentists. Mahidol Dental Journal, 40(3), 289–298. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/mdentjournal/article/view/246780
Wright, J. T., Crall, J. J., Fontana, M., Gillette, E. J., Nový, B. B., Dhar, V., Donly, K., Hewlett, E. R., Quinonez, R. B., Chaffin, J., Crespin, M., Iafolla, T., Siegal, M. D., Tampi, M. P., Graham, L., Estrich, C., & Carrasco-Labra, A. (2016). Evidence-based clinical practice guideline for the use of pit-and-fissure sealants: A report of the American Dental Association and the American Academy of Pediatric Dentistry. The Journal of the American Dental Association, 147(8), 672-682. https://jada.ada.org/article/S0002-8177(16)30473-1/fulltext
