การประยุกต์ใช้พุทธจิตวิทยาและหลักอริยสัจ 4 ในการแก้ปัญหาชีวิตและสังคม

ธนศักดิ์  พรทัพพสาร

ผู้แต่ง

ธนศักดิ์ พรทัพพสาร ThaiOil Company, PCL & PTT groups

คำสำคัญ:

พุทธจิตวิทยา, อริยสัจ 4, การแก้ปัญหา, จิตบำบัดแนวพุทธ, สังคม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้พุทธจิตวิทยาและหลักอริยสัจ 4 ในการแก้ปัญหาชีวิตและสังคม พุทธจิตวิทยาเป็นศาสตร์ที่มุ่งทำความเข้าใจจิตใจและพฤติกรรมมนุษย์เพื่อการดับทุกข์อย่างเป็นระบบ หลักอริยสัจ 4 (ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค) ทำหน้าที่เป็นกรอบวิเคราะห์ปัญหาเชิงเหตุและผลที่สอดคล้องกับจิตวิทยาตะวันตก การประยุกต์ใช้สามารถทำได้หลายมิติ ตั้งแต่ระดับปัจเจกบุคคล เช่น การให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยาแนวพุทธ ไปจนถึงระดับสังคม เช่น การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน และการแก้ปัญหาโครงสร้างอย่างภาวะโลกร้อน บทสรุปชี้ให้เห็นว่า การบูรณาการพุทธจิตวิทยาและอริยสัจ 4 เข้ากับการใช้ชีวิตในปัจจุบัน เป็นเครื่องมือทางปัญญาที่มีประสิทธิภาพในการบรรเทาความทุกข์และสร้างสันติสุขอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กัญญภา ศิริชลธาร. (2555). การศึกษาวิเคราะห์พุทธปรัชญากับปัญหาภาวะโลกร้อน (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2565). การปรึกษาเชิงจิตวิทยาแนวพุทธ – Buddhist counseling. สืบค้นจาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/buddhist-counseling

ชิสา กันยาวิริยะ, & สิรินทร์ กันยาวิริยะ. (2567). การประยุกต์หลักอริยสัจ 4 กับการจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารสถาบันพอดี, 1(11), 15-24.

ปรียพร วิศาลบูรณ์, สุรัมภา รอดมณี, เนาวนิจ พึ่งจันทรเดช, & เบญญาภา ทนต์ประเสริฐเวช. (2566). จิตบำบัดแนวพุทธจิต: บทวิเคราะห์ในมิติการพยาบาล. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences, 6(1), 121-140.

พระครูปลัดมารุต วรมงฺคโล. (2553). การศึกษาวิเคราะห์พุทธจิตวิทยาในพระไตรปิฎก (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอนันตชัย อภินนฺโท (ขันโพธิ์น้อย). (2562). แนวคิดและทฤษฎีการปรึกษาเชิงพุทธจิตวิทยา. วารสารพุทธจิตวิทยา, 4(2), 24-35.

พระอธิการเอกชัย เปมิโย. (2551). พุทธศาสนากับจริยศาสตร์: พุทธศาสนากับปัญหาภาวะโลกร้อน. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วันดี เวทางค์กุล, ประเวศ อินทองปาน, & วิทยา ศักยาภินันท์. (ม.ป.ป.). การศึกษาเชิงวิเคราะห์การประยุกต์หลักธรรมอริยสัจ 4 ของพระพุทธศาสนา เพื่อการแก้ปัญหาภาวะโลกร้อน. วารสารเซนต์จอห์น.

สุวรรณี ไวท์, สิริวัฒน์ ศรีเครือดง, & สุวัฒสัน รักขันโท. (2564). พุทธจิตวิทยากับการพัฒนาตนให้มีความสุข. Journal of MCU Humanities Review, 7(1), 426-439.

โสรีช์ โพธิ์แก้ว. (2553). จากจิตวิทยาสู่พุทธธรรม. บริษัท วี.พริ้นท์ จำกัด.

เริงชัย หมื่นชนะ. (2558). ระบบและทฤษฎีพุทธจิตวิทยา. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 2(1), 64-78.

อาภา จันทรสกุล. (2545). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการให้การปรึกษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

Aich, T. K. (2013). Buddha philosophy and western psychology. Indian Journal of Psychiatry, 55(Suppl 2), S165-S170.