บทบาทการรักษาพระธรรมวินัยของสามเณรบุญนาค โฆโส

ผู้แต่ง

  • มานพ นักการเรียน มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย
  • วิญญู กินะเสน มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย
  • บานชื่น นักการเรียน มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

สามเณรบุญนาค โฆโส, ศาสนทายาท, สมณะ, พระธรรมวินัย, คาถาสำเร็จ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาบทบาทของสามเณรบุญนาค โฆโส ในฐานะศาสนทายาทผู้ยืนหยัดรักษาพระ
ธรรมวินัย ผ่านการวิเคราะห์เอกสารและสื่อต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า สามเณรบุญนาค โฆโส คือ
ภาพสะท้อนของศาสนทายาทผู้ยึดมั่นในแก่นแท้ของพระธรรมวินัยอย่างเด็ดเดี่ยว ท่านเป็นศิษย์สายหลวงปู่มั่น
ภูริทตฺโต ที่อุทิศชีวิตให้แก่การปฏิบัติกรรมฐานตามหลักสติปัฏฐาน 4 มาตั้งแต่เยาว์วัย โดยเริ่มธุดงค์เพียงลำพัง
ตั้งแต่อายุ 15 ปี เพื่อฝึกฝนจิตใจให้พ้นความกลัวและความตาย ปฏิปทาของท่านมุ่งเน้นความเป็น “สมณะ” ที่
วัดจากความสงบและการละกิเลสภายใน มากกว่ารูปลักษณ์ภายนอก
สามเณรบุญนาค โฆโส มีบทบาทโดดเด่นในฐานะผู้ยืนหยัดบนหลักพระธรรมวินัยอย่างมั่นคง โดย
แสดงออกผ่านความกล้าหาญในการตักเตือนและวิพากษ์การประพฤติที่คลาดเคลื่อนจากพระวินัยภายในคณะ
สงฆ์ แม้ต้องเผชิญแรงกดดันจากระบบอาวุโสหรือจารีตนิยม ท่านยังคงยึดมั่นในหลักการที่ว่า “พระธรรมวินัย
คือตัวแทนของพระศาสดา” อันสะท้อนจุดยืนเชิงจริยธรรมที่ให้ความสำคัญกับหลักการเหนือความสัมพันธ์เชิง
บุคคลหรือโครงสร้างอำนาจ นอกจากนี้ แม้จะมีมิติทางจิตวิญญาณอย่าง “คาถาสำเร็จ” จากหลวงปู่สรวง
เทวดาเล่นดินเข้ามาเกี่ยวข้อง แต่ท่านก็นำมาใช้เป็นกุศโลบายในการยึดมั่นในพระรัตนตรัย ดังนั้น สามเณรบุญ
นาค โฆโส จึงเป็นแบบอย่างของผู้ที่เชื่อมโยงหลักการในพระไตรปิฎกสู่การปฏิบัติจริงด้วยความซื่อตรงและ
ศรัทธาที่มั่นคง

เอกสารอ้างอิง

จารุกิตติ์ กิจวรรณี. (2559). หลวงปู่สรวง เทวดาเดินดิน เล่ม 1 (พิมพ์ครั้งที่ 3). ร้อยเอ็ด: จันทรเกษมการ

พิมพ์.

ทิพยจักร. (2556). หลวงปู่สรวง เทวดาเดินดิน ผู้วิเศษแห่งเขาพนมกุเลน (พิมพ์ครั้งที่ 5). นนทบุรี: สำนักพิมพ์

กรีน ปัญญาญาณ.

เทพย์ สาริกบุตร. (2538). คัมภีร์หัวใจ 108. กรุงเทพมหานคร: เสริมวิทย์บรรณาคาร.

ปฐม นิคมานนท์, รองศาสตราจารย์ ดร. และ ภัทรา นิคมานนท์, รองศาสตราจารย์. (2552). หลวงปู่มั่น ภู

ริทตฺโต ประวัติ ข้อวัตรและปฏิปทา (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: พี.เอ. ลีฟวิ่ง จำกัด.

พระบุญนาค โฆโส. (2510). พระบุญนาคเที่ยวกรรมฐาน. พระนคร: สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (ชำระ-เพิ่มเติม ช่วงที่

(พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาภูลังกา เขมทสฺสี. (2537). ตามรอยธรรมหลวงปู่สรวง เทวดาเดินดิน. กรุงเทพมหานคร: ทำดี ทีม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุธน ศรีหิรัญ. (2556). ประวัติ อภินิหาร และวัตถุมงคล หลวงปู่สรวง เทวดาเล่นดิน. พิมพ์ครั้งที่ 2.

กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์บางกอกสาส์น.

สำรวย นักการเรียน. (2546). ธรรมะจากเจ็ดตำนาน สิบสองตำนาน คาถาพาหุง. กรุงเทพมหานคร:

ราชบัณฑิตยสถาน.

พระเกจิ. (7 มกราคม 2564). พระอาจารย์บุญนาค โฆโส หรือสามเณรบุญนาค ท่องกรรมฐาน.

https://www.108prageji.com/

เผยแพร่แล้ว

2025-06-15

รูปแบบการอ้างอิง

นักการเรียน ม., กินะเสน ว., & นักการเรียน บ. (2025). บทบาทการรักษาพระธรรมวินัยของสามเณรบุญนาค โฆโส. วารสารบาลีเถรวาทปริทรรศน์, 3(1), 92–104. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/PTRJ/article/view/3192