ศึกษาความเข้มแข็งของครอบครัวตามแนวพุทธเพื่อความยั่งยืนของสังคม

ผู้แต่ง

  • กฤติยา ถ้ำทอง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล กรุงเทพ
  • วิญญู กินะเสน มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พระพุทธศาสนา, ความยั่งยืนของสังคม, ความเข้มแข็งของครอบครัว

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษาความเข้มแข็งของครอบครัวตามแนวพุทธเพื่อสร้างความยั่งยืนให้แก่สังคม โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาจากเอกสารและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง พบว่า ครอบครัวเป็นสถาบันทางสังคมที่เป็นโครงสร้างหลักในการหล่อหลอมสมาชิก โดยมีรากฐานสำคัญคือ “สมชีวิธรรม 4” (ศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา) และการเลี้ยงดูผ่าน “อาหาร 4” เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตทุกมิติ ครอบครัวที่เข้มแข็งต้องประกอบด้วยภูมิคุ้มกัน 5 ด้าน ได้แก่ การสร้างสัมพันธภาพ (สาราณียธรรม 6) การทำหน้าที่ตามบทบาท (ทิศ 6) การพึ่งพาตนเอง (ภาวนา 4) การสร้างทุนทางสังคม (สังคหวัตถุ 4) และการปรับตัวในวิกฤต (ปธาน 4) เพื่อส่งเสริมให้สมาชิกเป็นพลเมืองดีที่มีศีลธรรมและสามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงในสังคมยุคใหม่ได้อย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2565). สถานการณ์ครอบครัวไทยประจำปี 2565. กรุงเทพมหานคร: กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว.

จีรเนาว์ ทัศศรี, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ และคณะ. (2545). ครอบครัวสัมพันธ์ เล่มที่ 1. สงขลา: ชานเมืองการพิมพ์.

พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2542). ธรรมกับไทยในสถานการณ์ปัจจุบัน. พิมพ์ครั้งที่ 4.กรุงเทพมหานคร: กองทุนวุฒิธรรมเพื่อการศึกษาและปฏิบัติธรรม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2539). มงฺคลตฺถทีปนี (ทุติโย ภาโค). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2541). ธมฺมปทฏฺฐกถา (ทุติโย ภาโค). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2541). ธมฺมปทฏฺฐกถา (ฉฏฺโฐ ภาโค). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2541). ธมฺมปทฏฺฐกถา (สตฺตโม ภาโค). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มูลนิธิส่งเสริมความเสมอภาคทางสังคม (มสส.). (2560). ครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข้มแข็ง ความรู้สำหรับการพัฒนาครอบครัวในชุมชน. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิส่งเสริมความเสมอภาคทางสังคม (มสส.).

มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล. (2567). รายงานข้อมูลถานการณ์ความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2524). พจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพมหานคร: ราชบัณฑิตยสถาน.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์ จำกัด (มหาชน).

โสภา ชปีลมันน์, รองศาสตราจารย์ ดร. และคณะ. (2534). รูปแบบครอบครัวไทยที่พึงปรารถนาในสังคมเมืองในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-20

รูปแบบการอ้างอิง

ถ้ำทอง ก., & กินะเสน ว. . (2025). ศึกษาความเข้มแข็งของครอบครัวตามแนวพุทธเพื่อความยั่งยืนของสังคม. วารสารบาลีเถรวาทปริทรรศน์, 3(2), 71–86. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/PTRJ/article/view/3164