การบูรณาการหลักสาราณียธรรม 6 เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรม ทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย
คำสำคัญ:
การบูรณาการ, สาราณียธรรม 6, วัฒนธรรมทางการเมือง, ระบอบประชาธิปไตย, การกล่อมเกลาทางการเมืองบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักสาราณียธรรม 6 ในการเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของไทย และเพื่อวิเคราะห์กระบวนการกล่อมเกลาทางการเมืองที่มุ่งเน้นการสร้างสันติวัฒนธรรมและการอยู่ร่วมกัน จากการศึกษาพบว่า วิกฤตการณ์ทางการเมืองไทยที่ผ่านมามีรากเหง้าสำคัญจากการขาดวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมและการแบ่งแยกทางความคิดอย่างรุนแรง การจะก้าวพ้นวิกฤตนี้จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับศาสตร์การเมืองผ่านกระบวนการกล่อมเกลาทางการเมือง โดยใช้หลักสาราณียธรรม 6 เป็นฐานรากสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและทัศนคติพลเมือง 6 ประการ ได้แก่ 1) เมตตากายกรรม 2) เมตตาวจีกรรม 3) เมตตามโนกรรม ซึ่งช่วยสร้างไมตรีจิตต่อผู้เห็นต่าง 4) สาธารณโภคี ในการจัดสรรทรัพยากรอย่างยุติธรรม 5) สีลสามัญญตา ในการเคารพกฎกติกาอย่างเสมอภาค และ 6) ทิฏฐิสามัญญตา ในการเปิดรับฟังความเห็นเพื่อแสวงหาจุดร่วมสงวนจุดต่าง การบูรณาการในลักษณะนี้จะช่วยเปลี่ยนประชาธิปไตยจากเพียงรูปแบบการปกครองสู่การเป็นวิถีชีวิตที่ยั่งยืน ลดความขัดแย้ง และเสริมสร้างเสถียรภาพทางการเมืองภายใต้หลักสันติวิธี
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา นาคสกุล. (8 กรกฎาคม 2568). คลังความรู้. https://www.royin.go.th/knowledge/detail .pnp?ID=56
จุรีวัลย์ ภักดีวุฒิ. (8 กรกฎาคม 2568). บูรณาการคืออะไร. https://www.gotoknow.org/posts/74693
จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์ และคณะ. (2549). สังคมวิทยา. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ณฐา แย้มสรวล. (2559). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อเสริมสร้างความปลองดองในการปฏิบัติวิชาชีพพยาบาล โรงพยาบาลบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 1(1), 51-58.
ติน ปรัชญพฤทธิ์. (2543). ประชาธิปไตยไทย. กรุงเทพฯ: สหบล็อกและการพิมพ์.
ติน ปรัชญพฤทธิ์. (2546). วิถีวัฒนธรรมไทยในทางการเมืองของคนรุ่นใหม่. กรุงเทพฯ: สหบล็อกและการพิมพ์.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2550). วัฒนธรรมทางการเมืองไทย. เอกสารการประชุมวิชาการวัฒนธรรมการเมือง จริยธรรมและการปกครอง. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
บารมี หงส์วณิชย์กุล. (2560). สันติวัฒนธรรมเชิงพุทธของกลุ่มชาติพันธุ์ไทใหญ่ (รัฐฉาน) ในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 6(2), 248-262.
ใบความรู้ 54 ปัญหาทางการเมือง. (8 กรกฎาคม 2568). ปัญหาการเมืองสำคัญที่เกิดขึ้นภายในประเทศ. http://smws.ac.th/client-upload/saimoon/uploads/files/
พัชรพรรณ พรหมกฤษ. (2557). การพัฒนาประชาธิปไตยและการสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบประชาธิปไตย. วารสารรัฐสภา, 62(7), 9-43.
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม 8. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระพงษ์พัฒน์ ธีรปญฺโญ (คิดโสดา). (2556). การบริหารงานตามหลักสาราณียธรรมขององค์การบริหารส่วนตำบลขอนแก่น อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเกียรติ สำลีพันธ์, บรรจบ บรรณรุจิ และขันทอง วัฒนะประดิษฐ์. (2559). แนวทางการประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อการจัดการความขัดแย้งระหว่างการท่าเรือแห่งประเทศไทยกับพนักงาน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 5 (ฉบับพิเศษ), 443-456.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2542). การเมือง แนวคิดและการพัฒนา. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2549). การเมืองไทย. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2554). คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา ระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2557). การพัฒนาการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
Eiampaiwan, P. (2003). Political culture. In Introduction to Political Science, Unit 11. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat Open University.
Heywood, A. (1997). Politics. London: Macmillan.
Nakata, T. (2000). Thai Democracy. Bangkok: Sahy Block and Karnpim Ltd.
Thamrongthanyawong, S. (1999). Politics Concept and Development. Bangkok: Sema Dharma Publishing.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารบาลีเถรวาทปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร


