การบูรณาการหลักสาราณียธรรม 6 เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรม ทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย

ผู้แต่ง

  • ปกรณ์กฤษ หวังกุ่ม โรงเรียนบ้านช่องกลิ้งช่องกรด

คำสำคัญ:

การบูรณาการ, สาราณียธรรม 6, วัฒนธรรมทางการเมือง, ระบอบประชาธิปไตย, การกล่อมเกลาทางการเมือง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการบูรณาการหลักสาราณียธรรม 6 ในการเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของไทย และเพื่อวิเคราะห์กระบวนการกล่อมเกลาทางการเมืองที่มุ่งเน้นการสร้างสันติวัฒนธรรมและการอยู่ร่วมกัน จากการศึกษาพบว่า วิกฤตการณ์ทางการเมืองไทยที่ผ่านมามีรากเหง้าสำคัญจากการขาดวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมและการแบ่งแยกทางความคิดอย่างรุนแรง การจะก้าวพ้นวิกฤตนี้จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับศาสตร์การเมืองผ่านกระบวนการกล่อมเกลาทางการเมือง โดยใช้หลักสาราณียธรรม 6 เป็นฐานรากสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและทัศนคติพลเมือง 6 ประการ ได้แก่ 1) เมตตากายกรรม 2) เมตตาวจีกรรม 3) เมตตามโนกรรม ซึ่งช่วยสร้างไมตรีจิตต่อผู้เห็นต่าง 4) สาธารณโภคี ในการจัดสรรทรัพยากรอย่างยุติธรรม 5) สีลสามัญญตา ในการเคารพกฎกติกาอย่างเสมอภาค และ 6) ทิฏฐิสามัญญตา ในการเปิดรับฟังความเห็นเพื่อแสวงหาจุดร่วมสงวนจุดต่าง การบูรณาการในลักษณะนี้จะช่วยเปลี่ยนประชาธิปไตยจากเพียงรูปแบบการปกครองสู่การเป็นวิถีชีวิตที่ยั่งยืน ลดความขัดแย้ง และเสริมสร้างเสถียรภาพทางการเมืองภายใต้หลักสันติวิธี

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา นาคสกุล. (8 กรกฎาคม 2568). คลังความรู้. https://www.royin.go.th/knowledge/detail .pnp?ID=56

จุรีวัลย์ ภักดีวุฒิ. (8 กรกฎาคม 2568). บูรณาการคืออะไร. https://www.gotoknow.org/posts/74693

จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์ และคณะ. (2549). สังคมวิทยา. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ณฐา แย้มสรวล. (2559). การประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อเสริมสร้างความปลองดองในการปฏิบัติวิชาชีพพยาบาล โรงพยาบาลบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 1(1), 51-58.

ติน ปรัชญพฤทธิ์. (2543). ประชาธิปไตยไทย. กรุงเทพฯ: สหบล็อกและการพิมพ์.

ติน ปรัชญพฤทธิ์. (2546). วิถีวัฒนธรรมไทยในทางการเมืองของคนรุ่นใหม่. กรุงเทพฯ: สหบล็อกและการพิมพ์.

นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2550). วัฒนธรรมทางการเมืองไทย. เอกสารการประชุมวิชาการวัฒนธรรมการเมือง จริยธรรมและการปกครอง. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

บารมี หงส์วณิชย์กุล. (2560). สันติวัฒนธรรมเชิงพุทธของกลุ่มชาติพันธุ์ไทใหญ่ (รัฐฉาน) ในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 6(2), 248-262.

ใบความรู้ 54 ปัญหาทางการเมือง. (8 กรกฎาคม 2568). ปัญหาการเมืองสำคัญที่เกิดขึ้นภายในประเทศ. http://smws.ac.th/client-upload/saimoon/uploads/files/

พัชรพรรณ พรหมกฤษ. (2557). การพัฒนาประชาธิปไตยและการสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบประชาธิปไตย. วารสารรัฐสภา, 62(7), 9-43.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม 8. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

พระพงษ์พัฒน์ ธีรปญฺโญ (คิดโสดา). (2556). การบริหารงานตามหลักสาราณียธรรมขององค์การบริหารส่วนตำบลขอนแก่น อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเกียรติ สำลีพันธ์, บรรจบ บรรณรุจิ และขันทอง วัฒนะประดิษฐ์. (2559). แนวทางการประยุกต์หลักสาราณียธรรมเพื่อการจัดการความขัดแย้งระหว่างการท่าเรือแห่งประเทศไทยกับพนักงาน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 5 (ฉบับพิเศษ), 443-456.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2542). การเมือง แนวคิดและการพัฒนา. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2549). การเมืองไทย. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2554). คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา ระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2557). การพัฒนาการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

Eiampaiwan, P. (2003). Political culture. In Introduction to Political Science, Unit 11. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat Open University.

Heywood, A. (1997). Politics. London: Macmillan.

Nakata, T. (2000). Thai Democracy. Bangkok: Sahy Block and Karnpim Ltd.

Thamrongthanyawong, S. (1999). Politics Concept and Development. Bangkok: Sema Dharma Publishing.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-17

รูปแบบการอ้างอิง

หวังกุ่ม ป. . (2025). การบูรณาการหลักสาราณียธรรม 6 เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรม ทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย. วารสารบาลีเถรวาทปริทรรศน์, 3(2), 30–42. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/PTRJ/article/view/3159