มโนทัศน์ยูโทเปีย: รัชสมัยพระเจ้าจักรพรรดิสังขะ และพระเมตไตรยพุทธเจ้า

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษามโนทัศน์เรื่อง “ยูโทเปีย” หรือสังคมอุดมคติที่ปรากฏในรัชสมัยของพระเจ้าจักรพรรดิสังขะและยุคสมัยของพระเมตไตรยพุทธเจ้า ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาจากจักกวัตติสูตร ในพระไตรปิฎก อนาคตวงศ์ ซึ่งเป็นคัมภีร์พิเศษนอกพระไตรปิฎก อมตรสธารา อรรถกถาอนาคตวงศ์ ฎีกาอนาคตวงศ์ และฎีกามาลัยสูตรเป็นหลัก เพื่อฉายภาพความสัมพันธ์ระหว่างหลักธรรมกับการอุบัติขึ้นของสังคมแห่งสันติภาพที่สมบูรณ์แบบ

การศึกษาพบว่า แนวคิด “ยูโทเปีย” ในพระพุทธศาสนา ปรากฏเด่นในคติเรื่องยุคของพระเมตไตรยพุทธเจ้าและพระเจ้าจักรพรรดิสังขะ ซึ่งจะอุบัติเมื่อมนุษย์มีอายุยืนถึง 80,000 ปี เป็นยุคที่โลกอุดมสมบูรณ์ สงบสุข ปราศจากสงคราม ความเหลื่อมล้ำ และอาชญากรรม ผู้คนตั้งมั่นในศีลธรรม บ้านเมืองปกครองโดยธรรม ไม่ใช้อาวุธ และพระเมตไตรยทรงประกาศอริยสัจ 4 โปรดสัตว์ให้พ้นทุกข์ ก่อเกิดความสมบูรณ์ทั้งทางวัตถุและจิตวิญญาณ อย่างไรก็ตาม ยูโทเปียนี้มิได้เกิดขึ้นเอง หากเป็นผลจากการสั่งสมกุศลกรรมและการฟื้นฟูศีลธรรมของมนุษย์ สะท้อนหลักคิดว่า การพัฒนาสังคมอุดมคติเริ่มต้นจากการพัฒนาคุณธรรมภายในของแต่ละบุคคล