การกำหนดกลยุทธ์เพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงกลยุทธ์เพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง ซึ่งมีลักษณะความผันผวนทางสังคม เทคโนโลยี และเศรษฐกิจที่ส่งผลกระทบต่อระบบการศึกษาอย่างมีนัยสำคัญ แนวทางการบริหารแบบดั้งเดิมอาจไม่เพียงพอต่อการตอบสนองต่อบริบทดังกล่าว จึงจำเป็นต้องพัฒนากลยุทธ์เชิงระบบที่บูรณาการองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาอย่างรอบด้าน การศึกษานี้ใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมแบบบูรณาการและการวิเคราะห์เนื้อหาจากงานวิจัยและแผนพัฒนาของสถานศึกษาที่มีแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ ระหว่างปี พ.ศ. 2564–2568 ผลการสังเคราะห์พบองค์ประกอบเชิงกลยุทธ์ 7 ด้าน ซึ่งสามารถจัดลำดับความสำคัญและบูรณาการเป็นกรอบแนวคิดเชิงระบบ ผลการศึกษานำไปสู่การพัฒนากลยุทธ์เพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา ที่เรียกว่า M-PENS Strategy Model ซึ่งประกอบด้วย 5 มิติหลัก ได้แก่ การพัฒนาระบบการบริหารจัดการ การพัฒนาบุคลากร การพัฒนาสภาพแวดล้อม การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือ และการพัฒนาผู้เรียน โดยมีวงจรคุณภาพ PDCA เป็นกลไกขับเคลื่อนในทุกมิติ พร้อมบูรณาการเทคโนโลยี คุณธรรม และความปลอดภัยเป็นปัจจัยสนับสนุนข้ามมิติ บทความนี้มีส่วนเติมเต็มองค์ความรู้เชิงแนวคิดด้านการจัดการเชิงกลยุทธ์ทางการศึกษา และเสนอกรอบแนวทางเชิงปฏิบัติสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในการยกระดับคุณภาพอย่างยั่งยืนและปรับตัวได้ต่อการเปลี่ยนแปลง