พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชน ของเทศบาลนครนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • บดินทร์ อิ่มหาญ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระธรรมธรมนัส ชยปญฺโญ นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

พุทธบูรณาการ, สร้างจิตสำนึก, การเมือง, ประชาชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับการเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชนของเทศบาลนครนครราชสีมา 2) เพื่อเปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนต่อการเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชนของเทศบาลนครนครราชสีมา โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล  3) เพื่อนำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชนของเทศบาลนครนครราชสีมา โดยการวิจัยเป็นแบบผสานวิธีดังนี้ การวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 379 คน โดยใช้แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.939 วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าเอฟ และการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน ด้วยการสัมภาษณ์และวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชนของเทศบาลนครนครราชสีมา โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.47, S.D.=0.56) 2. ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นต่อการเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชนของเทศบาลนครนครราชสีมา โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐานการวิจัยที่ตั้งไว้ 3. พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชนของเทศบาลนครนครราชสีมา ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ 1) ทาน การให้ การเสียสละ การแบ่งปัน เทศบาลจัดสรรงบประมาณเพื่อจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้ทางการเมืองแก่ประชาชน ให้มีส่วนร่วมทางการเมือง 2) ปิยวาจา การพูดดีต่อกันให้เกิดความสามัคคี เทศบาลสื่อสารนโยบายและข้อมูลทางการเมืองด้วยภาษาที่ชัดเจนและเป็นมิตร 3) อัตถจริยา การช่วยเหลือกัน เทศบาลช่วยเหลืออำนวยความสะดวกให้ประชาชนผู้สูงอายุหรือผู้พิการมีส่วนร่วมในกระบวนการเลือกตั้ง 4) สมานัตตตา การเป็นผู้มีความสม่ำเสมอ  เทศบาลจัดกิจกรรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างต่อเนื่องทุกปี เผยแพร่ข้อมูลทางการเมืองอย่างสม่ำเสมอผ่านช่องทางหลากหลาย

เอกสารอ้างอิง

จิตรกร ละออศรี. (2564). การสร้างจิตสำนึกทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของเยาวชนในเทศบาลเมืองอโยธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เชวงศักดิ์ เอี่ยมสำอางค์. (2566). การส่งเสริมจิตสำนึกทางการเมืองแบบประชาธิปไตยของเยาวชนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เชษฐา ทรัพย์เย็น. (2560). การปกครองตนเองผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมและการมีจิตสำนึกประชาธิปไตยของประชาสังคม. วารสาร มจร. สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(1), 153-159.

ญาณิศา กุเวรไตรย์. (2566). บทบาทของสตีในการมีส่วนร่วมทางการเมืองในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เทศบาลนครนครราชสีมา. (11 มกราคม 2568). ข้อมูลชุมชนเทศบาลนครนครราชสีมา พ.ศ.2568. สืบค้น จาก https://www.koratcity.go.th/organiz-strupersonnel?dpm=3

พระชิศนุพงศ์ วชิรญาโณ (อพรรัมย์). (2567). การส่งเสริมภาวะผู้นำตามหลักพุทธธรรมสำหรับนักการเมืองท้องถิ่นในอำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระปัญญา สุจิตฺโต (สีงาม). (2564). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมจิตสำนึกการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในอำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสมบัติ ธนปญฺโญ (ฉลองนิติติ์กุล). (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมจิตสำนึกทางการเมืองของเด็กและเยาวชนในจังหวัดสมุทรปราการ. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พัชรี สิโรรส. (2555). จิตสำนึกพลเมืองกับการพัฒนาประชาธิปไตยไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฤทัยรัตน์ สุพะนานัย. (2557). จิตสำนึกทางการเมืองของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาสังคม. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วรากรณ์ สามโกเศศ. (2546). วัฒนธรรมทางการเมืองกับการพัฒนาประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สมชาย ปรีชาศิลปะกุล. (2560). ประชาธิปไตยในบริบทไทย. เชียงใหม่: ศูนย์ศึกษาเพื่อความเป็นธรรมทางสังคม.

สุทธิโชติ รัตนแสงเสถียร. (2553). การสร้างจิตสำนึกทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

องฺ.จตุกฺก. (ไทย) 21/32/256.

อภิชาต สถิตนิรามัย. (2556). ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม : แนวคิดและการพัฒนาในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.

Likert, R. (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale. New York: Wiley & Son.

Taro Yamane. (1973). Statistics : An Introductory Analysis. Tokyo: Aoyama Gakuin University.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

09/30/2026

รูปแบบการอ้างอิง

อิ่มหาญ บ., & ชยปญฺโญ พ. (2026). พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกทางการเมืองให้แก่ประชาชน ของเทศบาลนครนครราชสีมา. วารสารรัฐศาสตร์ มจร โคราช, 1(4), 14–26. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/JPMK/article/view/4371