การพัฒนาโปรแกรมการจัดการเรียนรู้ของครูโดยใช้วงจรคุณภาพเดมมิ่ง (PDCA) เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดของการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น 2) ออกแบบและพัฒนาโปรแกรมการจัดการเรียนรู้ของครูโดยใช้วงจรคุณภาพเดมมิ่ง (PDCA) 3) ศึกษาผลการใช้โปรแกรมที่มีต่อความสามารถในการจัดการเรียนรู้ของครูและคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน และ 4) ประเมินโปรแกรมด้านความพึงพอใจและพฤติกรรมการมีส่วนร่วมของครู ดำเนินการวิจัย ณ โรงเรียนเทศบาล ๑ วัดประตูสาร เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี โดยประยุกต์ใช้แนวคิดของ Borg and Gall (2003) แบ่งการดำเนินงานเป็น 4 ระยะ ระยะที่ 1 เก็บข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน และครูผู้สอน 10 คน วิเคราะห์ความต้องการจำเป็นด้วยดัชนี PNI Modified ระยะที่ 2 ตรวจสอบคุณภาพโปรแกรมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 9 ท่านด้วยการสนทนากลุ่ม ระยะที่ 3 ทดลองใช้โปรแกรมแบบกลุ่มเดียวทดสอบก่อน-หลัง (One Group Pretest-Posttest Design) กับครู 10 คน ระยะเวลา 17 สัปดาห์ และนักเรียน 311 คน ระยะที่ 4 ประเมินพฤติกรรมการมีส่วนร่วมและความพึงพอใจของครูกลุ่มเดิม เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.80-1.00) และความเที่ยง (Cronbach's Alpha = 0.89-0.95) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนี PNI Modified สถิติทดสอบค่าที (Paired Samples t-test) และค่าขนาดอิทธิพล (Cohen's d) ผลการวิจัยพบว่า การจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก รวม 53 ตัวชี้วัด โดยองค์ประกอบที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุดคือด้านการพัฒนาสื่อและนวัตกรรม (PNI = 0.59) โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลักและกิจกรรมพัฒนาครู 5 กิจกรรมตามวงจร PDCA ได้รับการประเมินความเหมาะสมจากผู้ทรงคุณวุฒิในระดับมากที่สุด ( = 4.80, S.D. = 0.37) หลังการทดลองใช้โปรแกรม ครูมีความสามารถในการจัดการเรียนรู้สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ( = 4.66 เทียบกับ 3.19, t(9) = 16.05, p < .001, Cohen's d = 3.93) และนักเรียนมีพฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติครบทั้ง 4 ด้าน ( = 4.14 เทียบกับ 3.40, t(310) = 12.87, p < .001, Cohen's d = 1.58) ครูมีพฤติกรรมการมีส่วนร่วมและความพึงพอใจต่อโปรแกรมในระดับมากที่สุด ( = 4.69 และ 4.77 ตามลำดับ) และโปรแกรมบรรลุเกณฑ์ความสำเร็จครบทุกข้อ (ร้อยละ 100) ผลการวิจัยยืนยันว่าโปรแกรมพัฒนาครูที่เป็นระบบ อิงวงจร PDCA และออกแบบร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในสถานศึกษา สามารถเสริมสร้างสมรรถนะครูในการบูรณาการคุณธรรมจริยธรรมเข้ากับการจัดการเรียนรู้ในชีวิตประจำวัน และส่งผลต่อพฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ. (2563). รายงานสถานการณ์สิทธิและเสรีภาพของประชาชน. กระทรวงยุติธรรม.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2579). กระทรวงศึกษาธิการ.
คุรุสภา. (2556). ข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ พ.ศ. 2556. คุรุสภา.
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2563). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน: แนวคิดและแนวปฏิบัติ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
วิชัย วงษ์ใหญ่. (2563). การจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2561). พุทธธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 53). สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2564). รายงานสถานการณ์ยาเสพติดประจำปี พ.ศ. 2564. กระทรวงยุติธรรม.
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2564). รายงานสถิติคดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับเยาวชน. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุวิมล วองวาณิช และนงลักษณ์ วิรัชชัย. (2546). แนวทางการพัฒนาและประเมินค่านิยม. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิมล วองวาณิช. (2562). การวิจัยและพัฒนาด้านคุณธรรมจริยธรรมในสถานศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Benninga, J. S., Berkowitz, M. W., Kuehn, P., & Smith, K. (2003). The relationship of character education implementation and academic achievement in elementary schools. Journal of Research in Character Education, 1(1), 19-32.
Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2005). What works in character education: A research-driven guide for educators. Character Education Partnership.
Bolam, R., McMahon, A., Stoll, L., Thomas, S., & Wallace, M. (2005). Creating and sustaining effective professional learning communities. University of Bristol.
Borg, W. R., & Gall, M. D. (2003). Educational research: An introduction (7th ed.). Longman.
Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Houghton Mifflin.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Massachusetts Institute of Technology.
Desimone, L. M. (2009). Improving impact studies of teachers' professional development: Toward better conceptualizations and measures. Educational Researcher, 38(3), 181-199.
DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. Solution Tree Press.
DuFour, R., DuFour, R., Eaker, R., & Many, T. (2006). Learning by doing: A handbook for professional learning communities at work. Solution Tree.
Guskey, T. R. (2002). Professional development and teacher change. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 8(3/4), 381-391.
Johnson, C. N. (2006). The benefits of PDCA. Quality Progress, 39(5), 120.
Lickona, T. (1991). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam Books.
Merriam, S. B., & Bierema, L. L. (2014). Adult learning: Linking theory and practice. Jossey-Bass.
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
Moen, R. D., & Norman, C. L. (2009). The history and evolution of the PDSA cycle. Proceedings of the Asian Network for Quality Conference.
Nucci, L. P., Narvaez, D., & Krettenauer, T. (Eds.). (2014). Handbook of moral and character education (2nd ed.). Routledge.
Park, S., & Takahashi, S. (2013). 90-day cycle process for education improvement. Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching.
Taylor, M. J., McNicholas, C., Nicolay, C., Darzi, A., Bell, D., & Reed, J. E. (2014). Systematic review of the application of the plan-do-study-act method to improve quality in healthcare. BMJ Quality & Safety, 23(4), 290-298.
