การเรียนรู้ภาษาไทยต่อทางเลือกในวิถีชีวิตของชาวปกาเกอะญอ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษามุมมองและความคิดเห็นเกี่ยวกับการเรียนรู้ภาษาไทย และ 2. วิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ภาษาไทยที่มีผลต่อทางเลือกในวิถีชีวิตของชาวปกาเกอะญอ ทำการศึกษาในรูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ผ่านกรณีศึกษาหมู่บ้านตะโด้กุย อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 11 คน ได้แก่ ครู ผู้ปกครอง และนักเรียน โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตการณ์เป็นหลัก
ผลการวิจัยพบว่า ชาวปกาเกอะญอตระหนักถึงความสำคัญของภาษาไทยในฐานะ “ทุนทางสังคม” และใบเบิกทางสู่อนาคตที่ช่วยเปิดโอกาสทางการศึกษา การประกอบอาชีพที่มั่นคง และการเข้าถึงสิทธิสวัสดิการรัฐ โดยมีการปรับตัวแบบพหุวัฒนธรรมที่ใช้ภาษาไทยเพื่อสื่อสารกับโลกภายนอกควบคู่กับการธำรงรักษาภาษาถิ่นในวิถีชีวิตดั้งเดิม อย่างไรก็ตาม การเรียนรู้ยังเผชิญอุปสรรคเชิงโครงสร้างที่สำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1) ปัจจัยทางภาษาศาสตร์ จากการแทรกแซงของภาษาแม่ที่ส่งผลต่อทักษะการอ่านและการเขียน 2) ปัจจัยทางเศรษฐกิจของครอบครัว ที่บีบบังคับให้ผู้เรียนต้องออกจากระบบการศึกษาเพื่อช่วยงานเกษตรกรรม และ 3) ปัจจัยด้านการจัดการศึกษา ที่ขาดแคลนบุคลากรและสื่อการสอนที่เหมาะสมกับบริบทผู้เรียนที่ใช้ภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง ข้อค้นพบนี้สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนไม่ได้เกิดจากตัวผู้เรียน แต่เกิดจากโครงสร้างพื้นฐานที่ไม่สอดรับกับบริบท จึงจำเป็นต้องมีการปรับนโยบายการจัดการศึกษาที่เข้าใจความละเอียดอ่อนทางชาติพันธุ์ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและขยายโอกาสทางสังคมให้แก่ชุมชน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คนึงนิจ วรรณประภา. (2552). การเรียนภาษาไทยของชาวเขา : กรณีศึกษา (ชนเผ่าลีซู) บ้านปุยคำ หมู่ที่ 14 ตำบลป่าอ้อดอนชัย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
ทัศนีย์ ประกอบบุญ. (2564). “รัฐธรรมนูญ” กับการมีอยู่ของกลุ่มชาติพันธุ์. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2568 จากdhttps://theactive.thaipbs.or.th/read/ethnic-rights-and-constitution
ธนากร หน่อแก้ว. (2563). ความเป็นมาของศูนย์การเรียนรู้ชุมชนชาวไทยภูเขา “แม่ฟ้าหลวง”(ศศช.). สืบค้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2568 จาก https://northnfe.blogspot.com/2020/08/ED256301.html
เบญจพร อินทร์งาม. (2551). ความคิดเห็นต่อเรื่องการศึกษาต่อของชาวปกาเกอะญอ: กรณีศึกษาบ้านเซโดซา หมู่ที่ 9 ตำบลปางหินฝน อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่. (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)
ฟิสิกส์ ฌอณ บัวกนก, สุจิตรา ปันดี, สุวรรณี เครือพึ่ง และเบญจมาศ พุทธิมา. (2562). แนวทางการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอ โรงเรียนบ้านโป่งน้ำร้อน ตำบลเสริมกลาง อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง. วารสารการวิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 12(1), 79-93.
วรัญญา เดชคำฟู. (2567). มติ ครม. 3 ส.ค. 2553 “แนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวกะเหรี่ยง” ก้าวสำคัญสู่ “พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมวิถีกลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง”. สืบค้นเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2568 จากhttps://imnvoices.com/?p=5045
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (2567). ปกาเกอะญอ. สืบค้น 1 สิงหาคม 2568. จาก https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/187/
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดตาก กระทรวงวัฒนธรรม. (2556). วิถีวัฒนธรรมชนเผ่าปกาเกอะญอ จังหวัดตาก. สืบค้นเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2568 https://www.finearts.go.th
สุภานดา ทิพยะพร. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเข้ารับการศึกษาของชาวปกาเกอะญอ: กรณีศึกษาบ้านป่าคานอก หมู่ที่ 11 ตำบลสะเมิงใต้ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
อภิรดี ไชยกาล, วรวรรณ เหมชะญาติ และสร้อนสน สกลรักษ์. (2561). การสอนภาษาไทยเป็นภาษาที่สองสำหรับเด็กชาติพันธุ์เขมรถิ่นไทย. Journal of Mekong Societies. 14(1), 109-132.