แนวทางการพัฒนาโรงเรียนตามแนวคิดโรงเรียนสอนคิดในจังหวัดเชียงราย
คำสำคัญ:
แนวทางการพัฒนาโรงเรียน, การพัฒนาโรงเรียนตามแนวคิดโรงเรียนสอนคิดบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันของโรงเรียนสอนคิดในจังหวัดเชียงราย และ 2. ศึกษาแนวทางการพัฒนาโรงเรียนตามแนวคิดโรงเรียนสอนคิด โดยเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเชิงปริมาณ คือ ผู้บริหารและครูสถานศึกษาที่เข้าร่วมเครือข่ายโรงเรียนสอนคิดขององค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย จำนวน 242 คน และกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเชิงคุณภาพ คือ ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการวิจัยทางการศึกษาและโรงเรียนสอนคิด จำนวน 3 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันของโรงเรียนสอนคิด โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ยังมีบางประเด็นยังอยู่ในระดับปานกลาง ควรพัฒนาให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น 2. แนวทางการพัฒนาโรงเรียนตามแนวคิดโรงเรียนสอนคิด สรุปได้ 8 แนวทาง คือ 2.1 ส่งเสริมภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารให้เข้มแข็ง 2.2 พัฒนาศักยภาพครูและบุคลากรด้านการจัดการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมการคิดอย่างต่อเนื่อง 2.3 พัฒนาระบบวัดและประเมินผลที่สะท้อนกระบวนการคิด 2.4 ส่งเสริมเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ 2.5 พัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการคิด 2.6 สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการเรียนรู้และการคิดอย่างเป็นระบบ 2.7 เปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม และ 2.8 ส่งเสริมทักษะการคิดของผู้เรียนโดยบูรณาการเครื่องมือและวิธีการคิดที่เหมาะสม เพื่อให้การพัฒนาเกิดความต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
จุฬารัตน์ เหล่าไพโรจน์จารี. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนสอนคิดในสถานศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด. วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา.
ชลนที กาศมณี. (2563). การศึกษาสภาพการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา: กรณีศึกษาโรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา.
ธนิด ดวงสุข. (2564). การศึกษาบทบาทของผู้บริหารและครูตามแนวทางพัฒนาครูสอนคิด THINKING SCHOOL โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย. การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา.
บรรจง อมรชีวิน. (2554). Thinking school สอนให้คิด. ภาพพิมพ์.
วรรณชนก รอดหยู่, ราชันย์ บุญธิมา, จารุวรรณ พลอยดวงรัตน์ และพวงรัตน์ เกษรแพทย์. (2561). รูปแบบการพัฒนาสู่โรงเรียนสอนคิด. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 11(2), 1245-1265. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/141948.
ศราวุธ สุตะวงค์. (2562). สอนตามแนวทาง Thinking School. นานมีบุ๊คส์.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย. (2567). โครงการห้องเรียนโรงเรียน อบจ.เชียงราย กระจายสู่ห้องเรียนท้องถิ่น. https://crpao.ac.th/view/รายงานโครงการ.pdf.
Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 5(1), 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102.
Burden, R. (2006). Is there any such thing as a “thinking school”? Cognitive Education Centre, University of Exeter.
Claxton, G., & Lucas, B (2018). The learning power approach: Teaching learners to teach themselves. Crown House Publishing.
Costa, A. L., & Kallick, B. (2020). Nurturing habits of mind in early childhood: Success stories from classrooms around the world (2nd ed). ASCD.
DuFour, R., DuFour, R., Eaker, R., Many, T. W., & Mattos, M. (2016). Learning by doing: A handbook for professional learning communities at work (3rd ed). Solution Tree Press.
Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (2nd ed). Westview Press.
Kolb, D. A. (2015). Experiential learning: Experience as the source of learning and development (2nd ed). Pearson Education.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/ 001316447003000308.
Higgins, S., Hall, E., Baumfield, V., & Moseley, D. (2005). A meta-analysis of the impact of the implementation of thinking skills approaches on pupils. EPPI-Centre, Social Science Research Unit, Institute of Education, University of London.
Ritchhart, R. (2015). Creating cultures of thinking: The 8 forces we must master to truly transform our schools. Jossey-Bass.
Ritchhart, R., & Church, M. (2020). The power of making thinking visible: Practices to engage and empower all learners. Jossey-Bass.
Swartz, R. J., & Parks, S. (1994). Infusing Critical and Creative Thinking into Content Instruction: A Lesson Design Handbook for the Elementary Grades. Critical Thinking Press & Software.
