การออกแบบหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนเจเนอเรชันแอลฟา
คำสำคัญ:
การออกแบบหลักสูตร, การเรียนรู้เฉพาะบุคคล, พลเมืองดิจิทัล, การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ, , เจเนอเรชันแอลฟาบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์คุณลักษณะเฉพาะและพฤติกรรมการเรียนรู้ของเด็กเจเนอเรชันแอลฟา 2. เพื่อสังเคราะห์แนวคิดและหลักการออกแบบหลักสูตรที่เน้นสมรรถนะและความยืดหยุ่น และ 3. เพื่อนำเสนอกลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกและการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเรียนรู้แบบปรับเหมาะ โดยการศึกษาสังเคราะห์จากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ของเด็กเจเนอเรชันแอลฟา ได้ข้อค้นพบว่า คุณลักษณะการเรียนรู้ของเด็กเจเนอเรชันแอลฟา มีความต้องการความรวดเร็ว ความเฉพาะตัว และความสนุก จึงควรเน้นการลงมือปฏิบัติและสร้างประสบการณ์การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ด้วยการสร้าง "ระบบนิเวศการเรียนรู้" ได้แก่ 1. การออกแบบการสอนโดยใช้เกมจัดการเรียนรู้ 2. การจัดการเรียนรู้จากปรากฏการณ์จริง หรือการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการรายวิชา 3. การใช้ AI เป็น "เพื่อนร่วมเรียน"4. การย่อยเนื้อหาให้สั้นและให้เด็กเป็น "ผู้สร้างสื่อ" และ 5. การเรียนรู้ผ่านความท้าทายที่เน้นการลงมือทำ ดังนั้นการออกแบบหลักสูตรต้องมีลักษณะเฉพาะบุคคล ได้แก่ 1. หลักสูตรอิงสมรรถนะ 2. โครงสร้างหลักสูตรแบบโมดูลาร์ 3. การบูรณาการข้ามศาสตร์ และ 4. มุ่งเน้นพลเมืองดิจิทัลและจริยธรรม โดยกลยุทธ์การเรียนรู้เชิงรุกที่บูรณาการเทคโนโลยี AI สำหรับผู้เรียนที่แตกต่างกัน ประกอบด้วย 1. ระบบการวิเคราะห์ จากข้อมูลของผู้เรียน 2. การเรียนรู้แบบยืดหยุ่น 3. ระบบการสอนที่ปรับเปลี่ยนตามความสามารถ และ 4. บทบาทครูเป็นผู้สนับสนุนทางอารมณ์และสังคม ทั้งนี้ ทักษะที่ควรส่งเสริมผู้เรียน ได้แก่ 1. การสอนแบบความเป็นมนุษย์ 2. การกำกับตนเอง 3. ทักษะการล้มแล้วลุกเร็ว และ 4. เน้นการสอนที่เน้นความปลอดภัยทางอารมณ์ หลักการสำคัญในการพัฒนาเด็กเจนแอลฟา ควรเข้าอกเข้าใจ เป็นผู้รับฟังโดยไม่ตัดสินและเป็นผู้อำนวยความสะดวกในเรียนรู้
เอกสารอ้างอิง
กมลชนก นาคสุทธิ์, กฤติญากาญจน์ คงนุ่น, กฤษณพงศ์ ทองคำ, กันต์ธีทัต ศรีใจวงศ์, ชนสรณ์ มาสุข, และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). รูปแบบการจัดการศึกษาที่เหมาะสมกับเจเนอเรชั่นอัลฟ่า. Journal of Applied Education, 2(4), 41–56.
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2568). การศึกษาแบบสั่งตัดเฉพาะบุคคล “Personalized Learning”: เทรนด์ใหม่การเรียนรู้ของ Gen Alpha ในบริบทสังคมและโลกการทำงานที่พลิกโฉม. สืบค้น 6 พฤษภาคม 2568 จาก https://www.eef.or.th/article-060525/.
ชนันภรณ์ อารีกุล. (2562). การศึกษาทางเลือก: รูปแบบการเรียนรู้ที่สําคัญสําหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา. วารสาร มจรสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(3), 270-283.
ชัษษพณขิ์ จันวงค์เดือน และวริญรดา บรรหาร. (2565). หลักสูตรแกนกลางและหลักสูตรฐานสมรรถนะ. วารสารครุทรรศน์, 2(2), 89-102.
พัชราภา ตันติชูเวช. (2567). แนวทางการจัดการศึกษาสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟาให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยในอนาคต. ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมชาย เทพแสง, กันต์ฐมณีญา นฤโฆษกิตติกีรติ และอัจฉริยา เทพแสง. (2566). การศึกษาที่เน้นผลลัพธ์ Outcome-based Education (OBE): กุญแจสำคัญในการจัดการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นนักเรียนเป็นหลัก. วารสารสหวิทยาการวิจัยและนวัตกรรมการศึกษา, 2(1), 39–52.
สุริยเดว ทรีปาตี. (2552). ต้นทุนชีวิตเด็กและเยาวชนไทย: 48 ตัวชี้วัดที่จะทำให้คุณได้ยินและเข้าใจเด็ก ๆ มากขึ้น (พิมพ์ครั้งที่ 3). โครงการพัฒนาต้นแบบการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพในบริบทพยาบาลระยะที่ 2 (ปี 2550–2552) ชมรมพยาบาลชุมชนแห่งประเทศไทย.
สุริยาพร ญาณตาล และอัจฉรา ศรีพันธ์ (2568). การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อพัฒนาความเห็นอกเห็นใจในโลกไซเบอร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดลำพูน. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 8(1), 219-233.
สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้. (2566). รู้จัก Generation Alpha: รุ่นใหม่วัยเยาว์ผู้กำหนดอนาคต. https://knowledgeportal.okmd.or.th/knowledge/65113c4d51d55?utm_source=chatgpt.com.
Bandara, K.M.N.T.K., Hettiwaththege, C.R. & Katukuranda, K.G.W.K. (2024). An Overview of Teaching Methods for Fostering Generation (Gen Alpha) Learning Process. International Journal of Research Publication and Reviews, 5(8), 1446-1461.
Hofrova, A., Balidemaj, V., & Small, M. A. (2024). A systematic literature review of education for Generation Alpha. Discover Education, 3, Article 125. https://doi.org/10.1007/s44217-024-00218-3.
McCrindle, M., & Fell, A. (2020). Understanding Generation Alpha. McCrindle Research.
Pane, J. F., Steiner, E. D., Baird, M. D., Hamilton, L. S., & Pane, J. D. (2017). Informing progress: Insights on personalized learning implementation and effects (Research Report RR-2042-BMGF). RAND Corporation. https://doi.org/10.7249/RR2042.
Smith, L. A. (2025). Introducing secondary English for Generation Alpha. Teaching English, 38, 11–14.
Ziatdinov, R., & Cilliers, J. (2021). Generation alpha: Understanding the next cohort of university students. European Journal of Contemporary Education, 10(3), 783–789. https://doi.org/10.13187/ejced.2021.3.783.
