การพัฒนาชุดกิจกรรมการสอนวิเคราะห์โครงสร้างนิทานตามทฤษฎีโครงสร้างนิทาน ของวลาดิมีร์ พรอพพ์ ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิคการเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อเสริมสร้างความสามารถด้านการเขียนนิทานเชิงสร้างสรรค์ ของนักศึกษาสาขาวิชาการสอนภาษาไทย มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
ชุดกิจกรรมการสอน, ทฤษฎีโครงสร้างนิทานของวลาดิมีร์ พรอพพ์, การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ, เทคนิคการเรียนรู้ร่วมกัน, ความสามารถด้านการเขียนนิทานเชิงสร้างสรรค์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการในการพัฒนาชุดกิจกรรมการสอน 2. พัฒนาและหาประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมการสอนฯ ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 3. ทดลองใช้ชุดกิจกรรมการสอนฯ 4. ประเมินและปรับปรุงชุดกิจกรรมการสอนฯ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้คือ นักศึกษาชั้นปีที่ 3 สาขาวิชาการสอนภาษาไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา จำนวน 30 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (multi-stage sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ ชุดกิจกรรมการสอน จำนวน 5 ชุด เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบทดสอบวัดระดับความสามารถ ด้านการเขียนนิทานเชิงสร้างสรรค์ และแบบประเมินความพึงพอใจที่มีต่อชุดกิจกรรมการสอน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบค่าที ผลการวิจัย พบว่า 1. ชุดกิจกรรมการสอนควรมุ่งส่งเสริมความสามารถด้านการเขียนนิทานเชิงสร้างสรรค์ เน้นการพัฒนาการวางโครงเรื่อง ความคิดสร้างสรรค์ ผู้เรียนมีส่วนร่วม วัดและประเมินผลตามสภาพจริง ที่สอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้ 2. ชุดกิจกรรมการสอนที่พัฒนาขึ้นมี 8 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) สื่อเทคโนโลยีแบบฉายสไลด์ 3) ใบความรู้ 4) กิจกรรม 5) แบบฝึกหัด 6) บัตรสะสมแต้ม 7) แบบทดสอบ 8) แนวทางการตรวจคำตอบและเกณฑ์การวัดประเมินผล ได้ค่าประสิทธิภาพ 80.31/81.67 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ 80/80 ที่กำหนดไว้ 3. ผลการทดลองใช้ชุดกิจกรรมการสอน พบว่า 1) ชุดกิจกรรมการสอนมีประสิทธิภาพ 81.09/82.11 2) ความสามารถด้านการเขียนนิทานเชิงสร้างสรรค์ของนักศึกษาหลังการใช้ชุดกิจกรรมสูงกว่าก่อนการใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 4. นักศึกษามีความพึงพอใจต่อชุดกิจกรรมการสอนระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
กิตติคุณ รัตนเดชกําจาย. (2565). การพัฒนาแบบฝึกการเขียนร้อยแก้วเชิงสร้างสรรค์สําหรับนักศึกษาปริญญาตรี ชั้นปีที่ 2 วิทยาลัยนาฏศิลป์สุโขทัย. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 42(6), 23-35. https://www.tci-thaijo.org/articles/social05-256851.
ชลธิชา หอมฟุ้ง. (2565). ผลการใช้กิจกรรมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์โดยประยุกต์ใช้อนุภาคเพื่อส่งเสริมมโนทัศน์เรื่องอนุภาคในนิทานพื้นบ้าน ความสามารถด้านการเขียนเชิงสร้างสรรค์และพัฒนาความสามารถของผู้เรียน ในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(3), 136-146. https://www.tci-thaijo.org/articles/social06-241045.
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2556). การทดสอบประสิทธิภาพสื่อหรือชุดการสอน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 5(1), 7-19. https://www.tci-thaijo.org/articles/social05-28419.
ทิศนา แขมมณี. (2550). รูปแบบการเรียนการสอน: ทางเลือกที่หลากหลาย (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญเกื้อ ควรหาเวช. (2545). นวัตกรรมการศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
บุญยเสนอ ตรีวิเศษ. (2554). ตำราการเขียนสร้างสรรค์. มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
ภัทรขวัญ ลาสงยาง. (2561). คิด เขียน สร้าง นิทานและหนังสือสำหรับเด็ก. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภาณุวัฒน์ ศิวะสกุลราช. (2564). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษาครู คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา โดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือด้วยเทคนิค LT. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 13(1), 228-237. https://www.tci-thaijo.org/articles/social05-248996.
วัชรพล วิบูลยศริน. (2557). นวัตกรรมและสื่อการเรียนการสอนภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วัชรา เล่าเรียนดี, ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง และอรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาการคิดและยกระดับคุณภาพการศึกษาสำหรับศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 12). เพชรเกษมพริ้นติ้ง กรุ๊ป.
วันพระ สืบสกุลจินดา และณิศวรา บานแย้ม. (2568). ความเป็นเอกภาพของตำนานโนรา. วารสารศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 25(2), 589-606. https://www.tci-thaijo.org/articles/social03-282345.
ศิราพร ณ ถลาง. (2563). ทฤษฎีคติชนวิทยา: วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน-นิทานพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศุภศักดิ์ อ่อนสันต์. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้กรณีศึกษาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์สำหรับนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุรพงษ์ กล่ำบุตร, มาเรียม นิลพันธุ์ และศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2567). แนวทางการจัดการเรียนรู้โดยเน้นภาระงาน เพื่อส่งเสริมความสามารถด้านการเขียนภาษาไทยเชิงสร้างสรรค์. วารสารสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยทักษิณ, 13, 1-21. https://so14.tci-thaijo.org/index.php/TSULJ/article/view/285.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
โสมฉาย บุญญานันต์ และสุชาติ อิ่มสำราญ. (2565). การออกแบบชุดกิจกรรมการเรียนการสอนจากความรู้นิทานพื้นบ้านสำหรับเยาวชน: กรณีศึกษาเรื่องเล่า “คันธนกุมารชาดก”. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 42(6), 36-49. https://doi.org/10.14456/sujthai.2022.45.
อธิกมาส มากจุ้ย. (2553). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามทฤษฎีสหบทเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการเขียนภาษาไทยเชิงสร้างสรรค์ของนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภิรักษ์ บุญนะ และทรงภพ ขุนมธุรส. (2566). การพัฒนาทักษะการเขียนเรื่องตามจินตนาการและสร้างสรรค์ ด้วยการจัดการเรียนการสอนแบบประสบการณ์ ร่วมกับเทคนิคการสร้างสรรค์งานเขียนแบบสตอรีไลน์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. Journal of Modern Learning Development, 8(10), 93-108. https://www.tci-thaijo.org/articles/social06-263011
อำภา จักรวาลสดใส. (2564). การพัฒนาความสามารถด้านการเขียนสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับข้อมูลท้องถิ่น. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนภาษาไทย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Anwar, S., & Azizah, A. (2026). The effectiveness of writing learning with the storytelling method based on local folktales to improve student literacy in junior high school. Journal of Pedagogy and Education Science (JPES), 5(1), 84-98. https://doi.org/10.56741/IISTR.jpes.001441.
Bloom, B. S. (Ed.). (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. Longmans, Green and Co.
Good, C. V. (1973). Dictionary of education (3rd ed). McGraw-Hill Book Company.
Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. McGraw-Hill Book Company.
Hunt, H., Wiseman, G., & Bowden, P. (1998). The modern middle school: Addressing standards and student needs. Charles C Thomas Publisher.
Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2015). Learning together and alone. Evidence-based Education.
Johnson, D. W., Johnson, R. T., & Smith, K. A. (1991). Cooperative learning: Increasing college faculty instructional productivity (ASHE-ERIC Higher Education Report, Vol. 20, No. 4). School of Education and Human Development, The George Washington University.
Kiss, D., Horváth, Z., Kassai, S., Gyarmathy, A. V., & Rácz, J. (2022). Folktales of recovery – from addiction to becoming a helper: Deep structures of life stories applying Propp’s theory: A narrative analysis. Journal of Psychoactive Drugs, 54(4), 328-339.
Lesinskis, J. (2010). Applications of Vladimir Propp’s formalist paradigm in the production of cinematic narrative (Master's thesis). RMIT University. https://researchrepository.rmit.edu.au
Meehan, M. L. (1981). Learning activity packages: A guidebook of definitions, components, organization, criteria, and aids for their development and evaluation. ERIC Clearinghouse on Teacher Education.
Propp, V. (1979). Morphology of the folktale (2nd ed., rev., L. Scott, Trans., L. A. Wagner, Ed.). University of Texas Press.
