การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ด้วยกระบวนการสอนคิดผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงนวัตกรรม โรงเรียนเสือโก้กวิทยาสรรค์
คำสำคัญ:
นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้, ทักษะการคิดวิเคราะห์, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงนวัตกรรมบทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาการจัดการเรียนรู้ของครูที่มุ่งส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน 2. พัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนด้วยกระบวนการสอนคิดผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงนวัตกรรม 3. ทดลองใช้นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน 4. เปรียบเทียบทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนก่อนและหลังการใช้นวัตกรรม 5. ศึกษาความพึงพอใจของครูและผู้เรียนต่อนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ และ 6. สังเคราะห์องค์ความรู้และนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ใช้การวิจัยและพัฒนา จำนวน 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหา การพัฒนานวัตกรรม การทดลองใช้และประเมินผล และการสังเคราะห์องค์ความรู้ กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูผู้สอนโรงเรียนเสือโก้กวิทยาสรรค์ จำนวน 23 คน และนักเรียน จำนวน 230 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมินทักษะ แบบทดสอบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์กัน ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันการจัดการเรียนรู้ของครูที่ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนอยู่ในระดับปานกลาง และมีปัญหาอยู่ในระดับมาก 2. นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูด้วยกระบวนการสอนคิดผ่านกระบวนการสอนคิดผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้ได้จริง 3. ครูมีทักษะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 4. ผู้เรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์หลังการใช้นวัตกรรมสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 5. ครูและผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้และกระบวนการกระบวนการสอนคิดผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงนวัตกรรมอยู่ในระดับมากที่สุด และ 6. นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูพัฒนาจากกระบวนการสอนคิดผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเชิงนวัตกรรมที่มีโครงสร้างชัดเจน สามารถนำไปใช้และขยายผลในสถานศึกษาอื่นได้
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 21). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธันย์ญาธิป ฟองจางวาง, ธีรศักดิ์ อุปไมยอธิชัย, ปกรณ์ ประจันบาน และกฤธยากาญจน์ โตพิทักษ์. (2568). การประเมินความต้องการจำเป็นการดำเนินการตามแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 กลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง. Journal of Education and Innovation, 27(2), 165–179.
นุสรา เพ็งแก้ว. (2559). การพัฒนาเครื่องมือการประเมินความสามารถการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ, 16(2), 150-156.
เพ็ญนภา แก้วเขียว และอมรรัตน์ สร้อยสังวาล. (2568). การประเมินความต้องการจำเป็นเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูด้านการสร้างเครื่องมือวัดสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). วารสารส่งเสริมและพัฒนาการวิชาการสมัยใหม่, 3(5), 542-560.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2565). รายงานประจำปี 2565. สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน).
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2557). แนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สุคนธ์ สินธพานนท์. (2561). นวัตกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE–ERIC Higher Education Report No. 1). The George Washington University, School of Education and Human Development.
Costa, A. L., & Kallick, B. (2008). Learning and leading with habits of mind: 16 essential characteristics for success. ASCD.
Darling-Hammond, L. (2000). Teacher Quality and Student Achievement. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1. https://doi.org/10.14507/epaa.v8n1.2000.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute. https://doi.org/10.54300/122.311.
Desimone, L. M., & Garet, M. S. (2015). Best practices in teachers’ professional development in the United States. Psychology, Society & Education, 7(3), 252-263. https://doi.org/10.25115/psye.v7i3.515.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
DuFour, R. (2004). What is a “professional learning community”?. Educational Leadership, 61(8), 6-11.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906.
Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2019). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(39), 19251-19255. https://doi.org/10.1073/pnas.1821936116.
Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16(3), 235–266. https://docdrop.org/static/drop-pdf/Hmelo-Silver2004-ZZaX8.pdf.
Hord, S. M. (2009). Professional learning communities: Educators work together toward a shared purpose. Journal of Staff Development, 30(1), 40–43.
McKenney, S., & Reeves, T. C. (2021). Conducting educational design research (2nd ed). Routledge.
OECD. (2019). TALIS 2018 results (Volume I): Teachers and school leaders as lifelong learners. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1d0bc92a-en.
Paul, R., & Elder, L. (2014). Critical thinking: Tools for taking charge of your professional and personal life (2nd ed). Pearson.
Perkins, D., & Blythe, T. (1994). Putting understanding up front. Educational Leadership, 51(5), 4–7.
Stoll, L., Bolam, R., McMahon, A., Wallace, M., & Thomas, S. (2006). Professional learning communities:
A review of the literature. Journal of Educational Change, 7(4), 221–258. https://doi.org/10.1007/s10833-006-0001-8.
Vescio, V., Ross, D., & Adams, A. (2008). A review of research on the impact of professional learning communities on teaching practice and student learning. Teaching and Teacher Education, 24(1), 80–91. http://dx.doi.org/10.1016/j.tate.2007.01.004.
Voogt, J., & Pareja Roblin, N. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Cambridge University Press.
