แนวทางการพัฒนาบุคลากรสายสนับสนุนเพื่อเสริมทักษะการทำงานในยุคดิจิทัล กรณีศึกษาสำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยนครพนม
คำสำคัญ:
สมรรถนะ, บุคลากรสายสนับสนุน, ทักษะดิจิทัลบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพความพร้อมด้านทักษะดิจิทัลและการปฏิบัติงานในบริบทดิจิทัลของบุคลากรสายสนับสนุน 2. วิเคราะห์ปัจจัยเอื้อและอุปสรรคที่มีผลต่อการปรับตัวของบุคลากรสายสนับสนุนต่อการเปลี่ยนแปลงสู่ยุคดิจิทัล และ 3. เสนอแนวทางการพัฒนาบุคลากรสายสนับสนุนให้มีทักษะและความสามารถในการปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพในยุคดิจิทัล เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 20 คน ซึ่งเป็นพนักงานมหาวิทยาลัยสายสนับสนุน ที่มีประสบการณ์ทำงาน 10 ปีขึ้นไป และวิเคราะห์ตีความเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า พนักงานมหาวิทยาลัยสายสนับสนุนส่วนใหญ่มีความพร้อมด้านทักษะดิจิทัลในระดับปานกลางถึงสูง แต่ยังมีความต้องการการพัฒนาในด้านการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก และการใช้เครื่องมือสำหรับการรายงานผู้บริหาร ปัจจัยเอื้อที่ส่งผลต่อการปรับตัว คือ การสนับสนุนจากผู้บริหาร การจัดอบรมด้านดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง และการมีโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีที่เสถียร อุปสรรคสำคัญ ได้แก่ ระบบอินเทอร์เน็ตที่ไม่เสถียร การขาดคู่มือการใช้งานที่เป็นปัจจุบัน และการจัดการข้อมูลที่ไม่เชื่อมโยงระหว่างหน่วยงาน แนวทางการพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรสายสนับสนุนมี 6 ประการ ได้แก่ 1. การพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลเชิงบูรณาการ 2. การจัดตั้งศูนย์พัฒนาสมรรถนะดิจิทัลระดับมหาวิทยาลัย 3. การพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลาง 4. การสร้างวัฒนธรรมองค์กรดิจิทัล 5. การสร้างระบบพี่เลี้ยงดิจิทัล และ 6. การเสริมสร้างแรงจูงใจและการยอมรับคุณค่าของเทคโนโลยี
เอกสารอ้างอิง
กองบริหารทรัพยากรมนุษย์ สำนักงานอธิการบดี. (2568). รายงานข้อมูลจำนวนบุคลากร สำนักงานอธิการบดี. มหาวิทยาลัยนครพนม. สืบค้น 17 สิงหาคม 2568 จาก http://202.29.55.29/hr/hr-รายงานข้อมูลจำนวนบุคลากร.
กิตติพงศ์ สมชอบ, วัลลภา อารีรัตน์, ปาริชาต ทุมนันท์ และวรเทพ ฉิมทิม. (2563). การศึกษาองค์ประกอบของการเรียนรู้ดิจิทัลสำหรับบุคลากรสายสนับสนุน มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย. การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 21 วันที่ 27 มีนาคม 2563 (หน้า HMP5-HMP5-9). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จักกริช มีสี และทวนทอง เชาวกีรติพงศ์. (2566). แนวทางการพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลเพื่อการปฏิบัติงานของบุคลากรสายสนับสนุนมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 13(1), URU–J.ISD 262394. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/GRAURU/article/view/262394.
ดำรงค์ สุขเกิด. (2563). การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านไอทีเพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่มหาวิทยาลัยดิจิทัล. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พงษ์ศักดิ์ ผกามาศ, ดรุณี ปัญจรัตนากร, ประพัฒน์พงศ์ เสนาฤทธิ์ และสำเริง อ่อนสัมพันธุ์. (2566). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร. คุรุสภาวิทยาจารย์, 4(1), 132–147.
ภาณุวัฒน์ ทวีกุล, จิราพร ขำจันทร์ และเกษแก้ว เสียงเพราะ. (2568). แนวทางการพัฒนาศักยภาพตามสมรรถนะของบุคลากรสายสนับสนุน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา. วารสาร Mahidol R2R e-Journal, 12(1), 157–171.
รพี ม่วงนนท์, ศักดิ์ชัย นิรัญทวี, โกศล มีคุณ และสมศักดิ์ เอี่ยมคงสี. (2567). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะเชิงดิจิทัลของบุคลากรในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 9(5), 188–200.
วงศวัฒน์ เทพาศักดิ์. (2566). การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลของสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย: มุมมองของเทคโนโลยี องค์กรและสภาพแวดล้อม. วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาธุรกิจดิจิทัลและระบบสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วิทิตา จันทรวารีเลขา. (2563). แนวทางในการสนับสนุนการพัฒนาทักษะบุคลากรในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Savvy) ตามแผนงาน Digital Competency: กรณีศึกษา การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.). สารนิพนธ์ รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์ สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วริศรา อัมพุช. (2565). แนวทางการพัฒนาบุคลากรสายสนับสนุนให้สามารถตอบสนองต่อการทำงานยุคดิจิทัล กรณีศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารทหารพัฒนา, 46(1), 13–26.
สุภางค์ จันทวานิช. (2567). วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 27). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2560). แนวทางพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลของข้าราชการและบุคลากรภาครัฐเพื่อการปรับเปลี่ยนเป็นรัฐบาลดิจิทัล. สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน (สพข.) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการ พลเรือน (สำนักงาน ก.พ.). สืบค้น 17 สิงหาคม 2568 จาก https://www.ocsc.go.th/?post_type=laws&p=42304.
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). กรอบสมรรถนะด้านดิจิทัลสำหรับพลเมืองไทย. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2566). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2566–2569. สำนักงานพัฒนารัฐบาล ดิจิทัล (องค์กรมหาชน) (สพร.).
Birt, L., Scott, S., Cavers, D., Campbell, C., & Walter, F. (2016). Member checking: A tool to enhance trustworthiness or merely a nod to validation? Qualitative Health Research, 26(13), 1802–1811. https://doi.org/10.1177/1049732316654870.
Hagaman, A. K., & Wutich, A. (2017). How many interviews are enough to identify metathemes in multisite and cross-cultural research? Another perspective on Guest, Bunce, and Johnson’s (2006) landmark study. Field Methods, 29(1), 23–41.
Kabakus, A. K., Bahcekapili, E., & Ayaz, A. (2025). The effect of digital literacy on technology acceptance: An evaluation on administrative staff in higher education. Journal of Information Science, 51(4), 930–941. https://doi.org/10.1177/01655515231160028.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Ramstedt Stadin, M., Asplund, S., Nyman, T., Svartengren, M., & Hellman, T. (2024). Digital competence is a must: Manager and safety representative perspectives on evolving job skills and balancing digital work environments in transportation, logistics, and home care. Computers in Human Behavior Reports, 16, 100486. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2024.100486.
Imjai, N., Chansamran, S., Sungthong, S., Usman, B., & Aujirapongpan, S. (2025). Developing employability digital competencies of Thai Gen Z business students: The role and matter of digital learning environments and digital adaptation skills. The International Journal of Management Education, 23(3), 101219. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2025.101219.
Srivastava, S., & Dangwal, K. L. (2021). Digital Competence: Where do the Higher Education Teachers Stand? Universal Journal of Educational Research, 9(10), 1765 – 1772.
Singun, A. (2025). Unveiling the barriers to digital transformation in higher education institutions: A systematic literature review. Discover Education, 4(37), Article 37. https://doi.org/10.1007/s44217-025-00430-9.
