ผลของการใช้กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ตามแนวพุทธจิตวิทยาเพื่อป้องกันภาวะหมดไฟ ของคนวัยทำงาน
คำสำคัญ:
ภาวะหมดไฟในการทำงาน, กลุ่มสัมพันธ์, คนวัยทำงานบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ สร้างกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ตามแนวพุทธจิตวิทยา เปรียบเทียบผลของการเข้าร่วมกิจกรรม และเปรียบเทียบการเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อป้องกันภาวะหมดไฟของคนวัยทำงานที่เข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ตามแนวพุทธจิตวิทยา กลุ่มตัวอย่างคือ คนวัยทำงานในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 30 คน โดยแบ่งเป็น กลุ่มทดลอง 15 คน และกลุ่มควบคุม 15 คน ซึ่งเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบประเมินภาวะหมดไฟของคนวัยทำงาน ผลการวิจัยพบว่า การเปรียบเทียบก่อน-หลัง (กลุ่มทดลอง) หลังเข้าร่วมกิจกรรม กลุ่มทดลองมีระดับภาวะหมดไฟลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์ที่ลดลงเฉลี่ย 66.82% ด้านความรู้สึกไม่ประสบความสำเร็จในการทำงานลดลงเฉลี่ย 51.92% และด้านความรู้สึกด้อยสัมพันธภาพต่อบุคคลลดลงเฉลี่ย 34.57% นอกจากนี้ ยังพบว่าสุขภาวะเชิงบวก การเห็นคุณค่าในตนเอง และความสำเร็จในการทำงานมีค่าเฉลี่ยสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม: หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนความอ่อนล้าทางอารมณ์ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และมีความรู้สึกไม่ประสบความสำเร็จในการทำงานลดลงอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ กลุ่มทดลองยังมีคะแนนสุขภาวะเชิงบวกในทุกด้าน (ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา สมานัตตตา) และความสำเร็จในการทำงานโดยรวมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01
เอกสารอ้างอิง
จุไรภรณ์ วิจักขณวงศ์. (2567). กลยุทธ์สร้างพลังกาย พลังใจ ป้องกันภาวะหมดไฟในการทำงาน. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(1), 154-167.
ฐิติกานต์ ศรีม่วง. (2565). ความเหนื่อยหน่ายจากภาระงานและความสมดุลระหว่างชีวิตกับการทำงานของพนักงานบริษัทเอกชนในเขตกรุงเทพมหานคร. สารนิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหิดล.
ทิพย์ธิดา ณ นคร. (2563). การพัฒนาชีวิตตามแนวพุทธจิตวิทยาเพื่อเสริมสร้างการเห็นคุณค่าในตนเอง. วารสารพุทธจิตวิทยา, 5(2), 2-11.
ทิศนา แขมมณี. (2560). 14 วิธีสอนสำหรับครูมืออาชีพ (พิมพ์ครั้งที่ 13). สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2566). หลักแม่บทของการพัฒนาตน (พิมพ์ครั้งที่ 30). วัดญาณเวศกวัน.
พระธรรมปิฏก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). ปฏิบัติธรรมให้ถูกทาง (พิมพ์ครั้งที่ 63). มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณฺโณ). (2549). การพัฒนาจิต (พิมพ์ครั้งที่ 8). สร้างสรรค์บุ๊คส์.
พัชราภรณ์ สิณัตพัฒนะศุข และธนาสิทธิ์ วิจิตราพันธ์. (2565). ปัจจัยเสี่ยงของภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรโรงพยาบาลสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(1), 154-163.
ลัญฉน์ศักดิ์ อรรฆยากร. (2566). ภาวะหมดไฟ (Burnout syndromes). MedPark Hospital. สืบค้น 14 มิถุนายน 2568 จาก https://www.medparkhospital.com/lifestyles/burnout-syndrome.
ศุภรี รอดสิน. (2549). ความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถในการเผชิญและฟันฝ่าอุปสรรคกับความเหนื่อยหน่ายจากการทำงาน: กรณีศึกษาบุคลากรสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. งานวิจัยส่วนบุคคลศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2568). ตารางสถิติโครงการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร ไตรมาส 1 พ.ศ. 2568 (ระดับจังหวัด). กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
อัศวินี นามะกันคำ. (2542). ความเหนื่อยหน่ายของพยาบาลประจำการที่ให้บริการปรึกษาในโรงพยาบาลชุมชน เขตภาคเหนือ. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบันฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิตและการพยาบาลจิตเวช มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Rand McNally.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed). Lawrence Erlbaum Associates.
Corey, M. S., Corey, G., & Corey, C. (2014). Groups: Process and practice (9th ed). Cengage Learning.
Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. (2012). Educational research: Competencies for analysis and applications (10th ed). Pearson.
Gravetter, F. J., & Wallnau, L. B. (2017). Statistics for the behavioral sciences (10th ed). Cengage Learning.
Johnson, D. W., & Johnson, F. F. (2000). Joining together: Group theory and group skill (7th ed). Pearson Education.
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behaviour, 2(2), 99-113.
Tuckman, B. (1965). Developmental sequence in small groups. Psychological Bulletin, 63(6), 384-399.
Yalom, I. D. (1995). The theory and practice of group psychotherapy (4th ed). Basic Books.
