การพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์เพื่อยกระดับสินค้าชุมชนข้าวหอมมะลิบ้านหนองห้าง ตำบลหนองห้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ
คำสำคัญ:
การพัฒนานวัตกรรม, ผลิตภัณฑ์ชุมชน, การยกระดับสินค้าชุมชน, ข้าวหอมมะลิบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากข้าวหอมมะลิบ้านหนองห้าง ตำบลหนองห้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ 2. พัฒนานวัตกรรมและยกระดับผลิตภัณฑ์สินค้าชุมชนข้าวหอมมะลิบ้านหนองห้าง ตำบลหนองห้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ และ 3. เสนอแนวทางการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ข้าวหอมมะลิของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนข้าวหอมมะลิบ้านหนองห้าง ตำบลหนองห้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ สู่ตลาดสมัยใหม่ เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีทั้งวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 15 คน การประชุมกลุ่มย่อย จำนวน 10 คน และแบบประเมินความพึงพอใจ จำนวน 30 คน วิเคราะห์เชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา และนำเสนอแบบพรรณนาความ ผลการวิจัยพบว่า 1. การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ มีความสวยงาม จดจำได้ง่าย ปลอดภัย เมื่อพิจารณาความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์สบู่ข้าวหอมมะลิ โดยภาพรวมอยู่ระดับมากที่สุด มีคุณภาพและช่องทางการจำหน่ายหลากหลาย ส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าการผลิตภัณฑ์ด้วยการแปรรูปผลิตภัณฑ์สบู่ก้อนข้าวหอมมะลิเป็นสบู่เหลว 2. การพัฒนาช่องทางการจัดจำหน่าย มีแนวทาง 2 ช่องทางดังนี้ 2.1 การตลาดออฟไลน์ มีการส่งเสริมการขายตามเทศกาลประจำปี 2.2 ช่องทางการตลาดออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ และ 3. แนวทางการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ข้าวหอมมะลิของกลุ่มฯ มี 5 แนวทาง ดังนี้ 3.1 การส่งเสริมศักยภาพเกษตรกรผู้ปลูกข้าว 3.2 การส่งเสริมช่องทางการจัดจำหน่ายด้วยระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ 3.3 การออกแบบผลิตภัณฑ์ให้มีความโดดเด่นและสร้างสรรค์ 3.4 การสร้างเครือข่ายการผลิตข้าวอินทรีย์ และ 3.5 การจัดทำบัญชีผลิตข้าว
เอกสารอ้างอิง
จารุวรรณ บางแวก, อรวรรณ จิตต์ธรรม และอรณิชชา สุวรรณโฉม. (2553). การประเมินสารหอม 2-Acetyl-1-Pyrrolline: 2AP ในข้าวกล้องพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 โดยเทคนิค NIR Spectroscopy. วารสารวิชาการเกษตร, 28(1), 89-95.
ดนธินี ฟองคำ และนนทนันท์ พงษ์เพ็ชร. (2565). การเสริมสร้างเครือข่ายทางธุรกิจและการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืนของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเมืองนครสวรรค์. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 5(1), 15-27.
นภัสราพร บุตรเวียงพันธ์ และปิยะมาศ สื่อสวัสดิ์วณิชย์. (2568). พฤติกรรมการบริโภคและการตลาดเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อการตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมของผู้บริโภคในจังหวัดนครสวรรค์. วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 4(1), 1–17.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2557). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS และ AMOS (พิมพ์ครั้งที่ 15). เอส อาร์ พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์.
ปิยฉัตร ทองแพง. (2562). แนวทางการจัดทำบัญชีวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ตำบลผักไหม อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 13(2), 108-118.
ปิยลาภ จันทร์เปรม และอรชส นภสินธุววงศ์. (2562). ประสิทธิภาพเชิงกำไรของการปลูกข้าวหอมมะลิ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย. วารสารแก่นเกษตร, 47(5), 981-994.
เรวัต สุขสิกาญจน์ และเจษฎา สุขสิกาญจน์. (2564). การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์สบู่สมุนไพรแตงกวากลุ่มวิสาหกิจชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงในครัวเรือน ตำบลขุนทะเล อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสถาปัตยกรรมการออกแบบและการก่อสร้าง, 3(3), 73–91.
ศิริวรรณ เสรีรัตน์ และศุภร เสรีรัตน์. (2560). การบริหารการตลาดยุคใหม่: (Marketing Management) ฉบับปรับปรุงใหม่. บริษัทธรรมสาร.
สุรยุทธ์ นาคโดด, ภานุพงศ์ ธนะโคตร, พรสวรรค์ นนทะภา และอภิชาติ เอี่ยมวิจารณ์. (2565). การออกแบบผลิตภัณฑ์สบู่รังไหม กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านกลางหมื่น ตำบลกลางหมื่น อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารช่อพะยอม, 33(2), 40–60.
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองห้าง. (2567). แผนพัฒนาท้องถิ่นองค์การบริหารส่วนตำบลหนองห้าง. องค์การบริหารส่วนตำบลหนองห้าง.
อภิวัฒน์ จตุรัส. (2563). แนวทางการส่งเสริมการผลิตข้าวหอมมะลิตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกร อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเกษตรศาสตร์และสหกรณ์ มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช.
Chaffey, D., & Ellis-Chadwick, F. (2019). Digital marketing: Strategy, implementation and practice (7th ed). Pearson Education.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed). Pearson Education.
Kuvykaite, R., Dovaliene, A., & Navickiene, L. (2009). Impact of package elements on consumer’s purchase decision. Economics and Management, 14, 441–447. https://ecoman.ktu.lt/index.php/Ekv/article/view/9405.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed). McGraw-Hill.
Panpluem, N., & Yin, C. (2021). Supply chain characteristics of certified organic rice in Yasothon Province, Thailand. Sukhothai Thammathirat University Agricultural Journal, 3(1), 45-54. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/stouagjournal/article/view/249525.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1976). On the use of content specialists in the assessment of criterion referenced test item validity. Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, San Francisco. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED121845.pdf.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2005). Oslo manual: Guidelines for collecting and interpreting innovation data (3rd ed). OECD Publishing.
Orth, U. R., & Malkewitz, K. (2008). Holistic package design and consumer brand impressions. Journal of Marketing, 72(3), 64-81. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1509/JMKG.72.3.064.
Tidd, J., & Bessant, J. (2018). Managing Innovation: Integrating Technological, Market and Organizational Change (6th ed). Wiley.
Worapongpat, N. (2024). Marketing management and digital marketing Jasmine rice, Nong Hin Housewives Group, Ratchaburi. International Journal of Multidisciplinary in Educational & Cultures Studies, 2(1), 1–14. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/ijec/article/view/270721.
