การวิเคราะห์เชิงบูรณาการของทศบารมี: กลไกและมิติของ หลักธรรมสำคัญในเวสสันดรชาดก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาและวิเคราะห์บทบาทและหน้าที่ของอรรถกถาในการอธิบายบทความวิชาการนี้มุ่งศึกษากลไกความสัมพันธ์เชิงระบบและพลวัตของทศบารมีที่ปรากฏในมหาเวสสันดรชาดก โดยเน้นการวิเคราะห์เชิงบูรณาการที่ชี้ให้เห็นนัยสำคัญว่า "ทานบารมี" มิได้ดำรงอยู่อย่างเอกเทศเพียงลำพัง แต่ทำหน้าที่เป็นแกนกลาง (Core Mechanism) ที่ทรงพลังในการขับเคลื่อนและดึงดูดบารมีอีก 9 ประการ ให้เข้ามาทำงานประสานสอดคล้องกันในลักษณะองค์รวม (Holistic Synergy) เพื่อสร้างดุลยภาพทางจิตวิญญาณท่ามกลางสถานการณ์วิกฤต การศึกษาวิเคราะห์ผ่านคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา และฎีกา พบว่าการบำเพ็ญมหาบริจาคของพระเวสสันดรเป็นกระบวนการยกระดับจริยธรรมจากระดับสามัญวิสัยสู่ระดับปรมัตถ์ ซึ่งต้องอาศัยกลไกทางจิตที่ซับซ้อนและละเอียดอ่อนในการบริหารจัดการกับความขัดแย้งทางจริยธรรม (Ethical Dilemma) ระหว่างความผูกพันทางโลกและเป้าหมายทางธรรม ผ่านมิติการกำกับของปัญญาที่รู้แจ้งและอุเบกขาที่วางเฉย ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าทศบารมีในเวสสันดรชาดกเป็นโมเดลทางจริยศาสตร์ที่สมบูรณ์แบบ ซึ่งบูรณาการเป้าหมายทวิลักษณ์ระหว่างประโยชน์ส่วนตน (การบรรลุสัมมาสัมโพธิญาณ) และประโยชน์มหาชน (การอนุเคราะห์สัตว์โลก) ไว้อย่างลงตัวและเกื้อกูลกัน