ทัศนะของชาวอินเดียที่มีต่อสุวรรณภูมิ

บทคัดย่อ

แนวคิด “สุวรรณภูมิ” (แผ่นดินทอง) เป็นมากกว่าชื่อดินแดน แต่เป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนโลกทัศน์ของผู้คนในอดีต โดยปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนาและบันทึกโบราณในฐานะ “ประตูเชื่อมโลก” ระหว่างอินเดียกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไม่มีการระบุเมืองที่เป็นศูนย์กลางของสุวรรณภูมิที่ชัดเจน แต่เกิดข้อสันนิษฐานตามบริบท 2 ด้าน คือ 1. ศูนย์กลางการค้า ได้แก่ เมืองอู่ทอง เมืองไชยา และคาบสมุทรมาเลย์ และ 2. ศูนย์กลางพระพุทธศาสนา ได้แก่ นครปฐมโบราณ จากหลักฐานธรรมจักร พระปฐมเจดีย์ที่เชื่อมโยงถึงสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช และเมืองสะเทิม ประเทศพม่าตอนล่าง

คัมภีร์อินเดียตีความสุวรรณภูมิใน 2 มิติ คือ 1. ดินแดนแห่งความมั่งคั่ง: แหล่งทองคำและผลิตผล เป็นจุดหมายของพ่อค้า (สังขชาดก) และ 2. ดินแดนแห่งความเสี่ยง: เส้นทางเดินเรืออันตรายที่ต้องอาศัยทักษะและบุญบารมี เพื่อความอยู่รอด (มหาชนกชาดกและสุปารคชาดก) ดังนั้น สุวรรณภูมิจึงเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวังและความมั่งคั่ง ที่ขับเคลื่อนการแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม โดยมีพระพุทธศาสนาเป็นแกนหลักในการสร้างประวัติศาสตร์และอัตลักษณ์ของภูมิภาคนี้