พุทธธรรมกับวิกฤตศรัทธาทางการเมือง
คำสำคัญ:
พุทธธรรม, วิกฤตศรัทธาทางการเมือง, ความชอบธรรมทางการเมืองบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับวิกฤตศรัทธาทางการเมือง วิเคราะห์บทบาทของพุทธธรรมในการส่งเสริมความชอบธรรมในการใช้อำนาจรัฐ และเสนอแนวทางการประยุกต์พุทธธรรมเพื่อฟื้นฟูความไว้วางใจระหว่างผู้ปกครองกับประชาชน โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสารและการวิเคราะห์เชิงแนวคิดจากหลักพุทธธรรม หลักประชาธิปไตย และหลักธรรมาภิบาลวิกฤตศรัทธาทางการเมืองมีสาเหตุสำคัญจากการใช้อำนาจโดยขาดความรับผิดชอบ การทุจริตคอร์รัปชัน ความไม่โปร่งใส ความไม่เป็นธรรมในการบังคับใช้กฎหมาย และข้อจำกัดของกลไกตรวจสอบอำนาจรัฐ ซึ่งส่งผลให้ประชาชนขาดความเชื่อมั่นต่อผู้ปกครองและสถาบันทางการเมือง การฟื้นฟูศรัทธาทางการเมืองจึงต้องอาศัยการพัฒนาคุณธรรมของผู้ใช้อำนาจควบคู่กับการปรับปรุงระบบบริหารงานภาครัฐและการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ทั้งนี้ สามารถสังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่เรื่อง พุทธธรรม 4 มิติ เพื่อฟื้นฟูศรัทธาทางการเมือง ประกอบด้วย มิติที่ 1 คุณธรรมของผู้นำตามหลักทศพิธราชธรรม มิติที่ 2 การบริหารงานที่เป็นธรรมตามหลักสังคหวัตถุ 4 ร่วมกับหลักธรรมาภิบาล มิติที่ 3 การมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักเมตตา กรุณา และปัญญา และมิติที่ 4 การตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจตามหลักอคติ 4 ควบคู่กับกลไกตรวจสอบตามกฎหมาย การบูรณาการพุทธธรรมเข้ากับหลักประชาธิปไตยและธรรมาภิบาลเป็นแนวทางสำคัญในการส่งเสริมการใช้อำนาจรัฐอย่างมีคุณธรรม โปร่งใส เป็นธรรม และตรวจสอบได้ อันนำไปสู่การเสริมสร้างความชอบธรรมทางการเมือง ฟื้นฟูความไว้วางใจของประชาชน และส่งเสริมการพัฒนาระบอบประชาธิปไตย
เอกสารอ้างอิง
ไชย ณ พล. (2537). การปกครองของพระพุทธเจ้าระบอบธรรมาธิปไตย. กรุงเทพฯ: เคล็ดไทย.
ไชยวัฒน์ ค้ำชูและคณะ. (2545). ธรรมาภิบาล การบริหารการปกครองที่โปร่งใสด้วยจริยธรรม. กรุงเทพฯ: น้ำฝน.
ธเนศวร์ เจริญเมือง . (2540). 100 ปี การปกครองท้องถิ่นไทย พ.ศ. 2440-2540. กรุงเทพฯ: คบไฟ.
บวรศักดิ์ อุวรรณโณ และถวิลวดี บุรีกุล. (2548). ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม Participatory Democracy Democracy. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
พรอัมรินทร์ พรหมเกิด. (2558). การปฏิรูปการเมืองไทยว่าด้วยการพัฒนาวัฒนธรรมทางการเมืองแบบประชาธิปไตย: สู่เส้นทางใหม่ที่ดีกว่า. รัฐสภาสาร, 3 (11), 9-34.
พระครูธรรมธรวรวุฒิ จิตฺตญาโณ (สุวรรณจู). (2566). วิกฤตศรัทธาของประชาชนที่มีต่อระบบการเมืองการปกครองไทยในปัจจุบัน. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 3(6), 1–12.
พระราชวรมุนี ประยุทธ์ ปยุตฺโต. (2526). พระพุทธศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์มูลนิธิ.
ลิขิต ธีรเวคิน. (2552). วิวัฒนาการการเมืองการปกครองไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย. (2557). หลักการสากลของธรรมาภิบาล. กรุงเทพฯ: สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย.
สมคิด สถิตย์ธรรม. (2558). หลักธรรมทางการเมือง. กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์รัฐศาสตร์.
สํานักวิจัย ซูเปอร์โพล. (2568). วิกฤตศรัทธาจมดิ่ง ‘ซูเปอร์โพล’ เผยการเมืองเข้าสู่ทางตัน. เข้าถึงได้จาก https://www.thaipost.net/politics-news/787401/.
อริย์ธัช แก้วเกาะสะบ้า. (2559). วัฒนธรรมทางการเมืองแบบประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักงานวิชาการสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารรัฐศาสตร์ มจร โคราช

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร