การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • อรุณ แหว่กระโทก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระอธิการพันชัย อนนฺทโณ นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

การประยุกต์หลักพุทธธรรม, การตื่นตัวทางการเมือง, เจ้าพนักงานเรือนจำ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาระดับการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา 2. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาท 4 กับการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา และ 3. เพื่อนำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี เชิงปริมาณทำโดยใช้แบบสอบถามที่มีค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น 0.954 กับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 100 คน จากนั้นสถิติที่เลือกใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทำการวิเคราะห์ค่าสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลักอีกจำนวน 9 รูปหรือคน

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.43) 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาท 4 กับการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา พบว่า โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวก อยู่ในระดับมาก
(R=0.724**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย 3. การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา พบว่า 1) ฉันทะ ความพึงพอใจ แสดงพฤติกรรมทางการเมืองด้วยความเต็มใจ เห็นความสำคัญของการใช้สิทธิเลือกตั้ง สนับสนุนกิจกรรมประชาธิปไตย และตระหนักถึงสิทธิและหน้าที่ทางการเมืองของตนเอง 2) วิริยะ ความเพียร แสดงพฤติกรรมทางการเมืองด้วยความมุ่งมั่นในการใช้สิทธิเลือกตั้ง ศึกษานโยบายของผู้สมัคร และแสวงหาโอกาสในการมีส่วนร่วมทางการเมือง 3) จิตตะ การเอาใจฝักใฝ่ แสดงพฤติกรรมทางการเมืองด้วยการติดตามข่าวสารอย่างสม่ำเสมอ วิเคราะห์ข้อมูลก่อนตัดสินใจเลือกตั้ง และให้ความสำคัญกับสิทธิทางการเมืองและผลกระทบของนโยบาย และ 4) วิมังสา พิจารณาหาเหตุผล แสดงพฤติกรรมทางการเมืองด้วยการใช้เหตุผลวิเคราะห์นโยบาย ตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง ประเมินผลกระทบ และตัดสินใจทางการเมืองอย่างมีวิจารณญาณ

เอกสารอ้างอิง

นพเดช เพ็ชรขุนทด. (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรมเพื่อส่งเสริมการปกครองของผู้นำท้องที่ในอำเภอเนินสง่า จังหวัดชัยภูมิ. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ปรีดา รัตนถาบุตร. (2546). ครูการเมือง. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง.

พระครูปลัดนายกวัฒน์ (เอกรินทร์ ประสงค์กูล). (2566). การตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนที่มีต่อการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระประเสริฐ ปญฺญาวโร (เปลกระโทก). (2566). การพัฒนาชุมชนตามหลักธรรมาธิปไตยของนักการเมืองท้องถิ่นในอำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560. (18 กุมภาพันธ์ 2560). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 21 ก (21 ก), 5.

พระสมุห์พงศธร ปภงฺกโร (ทุมชะ). (2564). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 การบริหารงานของเทศบาลกุดจับ อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี. สารนิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ยอดยิ่ง จันทนพิมพ์. (2563). การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองไทยและการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนตำบลศิลา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.

วสันต์ โพธิ์วิทูล. (2568). การประยุกต์หลักพรหมวิหารธรรมเพื่อส่งเสริมบทบาทเจ้าพนักงานเรือนจำในการปกครองผู้ต้องขังเรือนจำ ทัณฑสถาน ในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุมาลี บุญเรือง. (2564). การพัฒนาการตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยที่มีผลต่อการเลือกตั้งทั่วไป. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

10/29/2026

รูปแบบการอ้างอิง

แหว่กระโทก อ., & พระอธิการพันชัย อนนฺทโณ. (2026). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการตื่นตัวทางการเมืองของเจ้าพนักงานเรือนจำกลางนครราชสีมา. วารสารรัฐศาสตร์ มจร โคราช, 1(5), 1–13. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/JPMK/article/view/4596