การพัฒนาต้นแบบแดชบอร์ดเพื่อสนับสนุนการตรวจสอบภายในและควบคุมภายใน ของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง
คำสำคัญ:
กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง, การควบคุมภายใน, การตรวจสอบภายใน, แดชบอร์ดบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาต้นแบบแดชบอร์ดเพื่อสนับสนุนการควบคุมและการตรวจสอบภายในของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งเป็นกระบวนการที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดความผิดพลาดและการทุจริต การดำเนินการวิจัยใช้วิธีการพัฒนาระบบตามวงจรการพัฒนาระบบ (System Development Life Cycle: SDLC) ร่วมกับการประยุกต์หลักการนำเสนอข้อมูลเชิงภาพ ผ่านโปรแกรม Microsoft Power BI ผู้วิจัยได้วิเคราะห์กิจกรรมการควบคุมภายในในแต่ละขั้นตอนของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง (Procure to Pay: P2P) และพัฒนาต้นแบบแดชบอร์ดที่สามารถแสดงผลการตรวจสอบการควบคุมภายใน ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การขออนุมัติซื้อไปจนถึงการจ่ายชำระ ผลการวิจัยพบว่า สามารถออกแบบแดชบอร์ดได้ทั้งหมด 5 หน้า โดยในแต่ละหน้ามีการนำเสนอผลการตรวจสอบได้อย่างชัดเจนและช่วยให้ผู้บริหารและผู้ตรวจสอบสามารถระบุความผิดปกติได้อย่างรวดเร็วตามขั้นตอนของกระบวนการอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้มีการประเมินการใช้งานต้นแบบแดชบอร์ด โดยผู้ปฏิบัติงานตรวจสอบภายใน ผลการประเมินพบว่า แดชบอร์ดมีความเหมาะสมในการใช้งานจริง โดยภาพรวมความพึงพอใจได้คะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 4.41 อยู่ในระดับดีมาก โดยเฉพาะด้านการออกแบบที่ได้คะแนนสูงสุดที่ 4.50 ทั้งนี้ผู้ใช้เสนอแนะให้มีการปรับปรุงรูปแบบการนำเสนอเพิ่มเติมและพัฒนาให้สามารถเชื่อมต่อกับระบบบริหารจัดการทรัพยากรองค์กร เพื่อรองรับการใช้งานแบบเรียลไทม์ในอนาคต ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงเป็นแนวทางสำคัญในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อยกระดับเครื่องมือที่ใช้ในการติดตามและตรวจสอบการควบคุมภายในให้ทันสมัย ซึ่งสามารถเป็นต้นแบบสำหรับการพัฒนาต่อยอดในกระบวนการอื่น ๆ ขององค์กรต่อไปได้
เอกสารอ้างอิง
ศิลปพร ศรีจั่นเพชร. (2565). แนวทางการควบคุมภายในที่ดี. ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย.
Alles, M. G. (2015). Drivers of the use and facilitators and obstacles of the evolution of big data by the audit profession. Accounting Horizons, 29(2), 439-449.
Bals, L., Schulze, H., Kelly, S., & Stek, K. (2019). Purchasing and supply management: Transforming for a digital future. Journal of Purchasing and Supply Management, 25(5), 100572. https://doi.org/10.1016/j.pursup.2019.100572.
Chinogwenya, K., & Utete, R. (2023). Effective procurement management and organizational performance: Perspectives of the supply chain personnel. International Journal of Environmental, Sustainability and Social Science, 4(6), 1859-1870.
Cooke, I. (2020). Defining targets for continuous IT auditing using COBIT 2019. ISACA Journal, 5. Retrieved October 25, 2025, from https://www.isaca.org/resources/isaca-journal/issues/2020/volume-5/defining-targets-for-continuous-it-auditing-using-cobit-2019.
COSO. (2013). Internal Control – Integrated Framework. Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission. Retrieved October 25, 2025, from https://assets.kpmg.com/content/ dam/kpmg/pdf/2016/05/2750-New-COSO-2013-Framework-WHITEPAPER-V4.pdf.
Crameri, F., & Lindsay, G. (2024). Navigating color integrity in data visualization. Patterns, 5(5), 100972. https://doi.org/10.1016/j.patter.2024.100972.
de Sousa, L. J., Simões, M. L., Martins, J. P., Sanhudo, L., & da Costa, J. M. (2023). Statistical descriptive analysis of Portuguese public procurement data from 2015 to 2022. CivilEng, 4(3), 808-826.
Dennis, A., Wixom, B. H., & Roth, R. M. (2018). Systems analysis and design (7th ed). John Wiley & Sons.
Handfield, R., Jeong, S., & Choi, T. (2019). Emerging procurement technology: Data analytics and cognitive analytics. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 49(10), 972–1002.
Hjelle, S., Mikalef, P., Altwaijry, N., & Parida, V. (2024). Organizational decision making and analytics: An experimental study on dashboard visualizations. Information & Management, 61, 104011. https://doi.org/10.1016/j.im.2024.104011.
Joshi, P. L., & Marthandan, G. (2020). Continuous internal auditing: Can big data analytics help? International Journal of Accounting, Auditing and Performance Evaluation, 16(1), 25-42.
Maaitah, T. (2023). The role of business intelligence tools in the decision making process and performance. Journal of Intelligence Studies in Business, 13(1), 43-52.
Microsoft Corporation. (2024). Power BI documentation: Overview of Microsoft Power BI service and integration capabilities. Retrieved October 25, 2025, from https://learn.microsoft.com/en-us/power-bi/fundamentals/power-bi-overview.
Multitech. (2020). Power BI Architecture. Retrieved October 25, 2025, https://informationit27.medium.com/power-bi-architecture-5cd425c8b103.
Nayak, S. (2023). Adaptive data visualization techniques for real-time decision support in complex systems. International Journal of Applied Engineering and Technology (London), 5(4), 4828–4849.
Rendon, R. G. (2015). Auditability in public procurement: An analysis of internal controls and fraud vulnerability. International Journal of Procurement Management, 8(6), 710–730.
Richardson, V. J., Teeter, R. A., & Terrell, K. L. (2026). Data analytics for accounting (2025 Release ISE, 4th ed.). McGraw Hill.
Transparency International Defence & Security. (2021). GDI 2020 Global Report: Disruption, Democratic Governance, and Corruption Risk in Defence Institutions. Transparency International UK. Retrieved October 25, 2025, https://ti-defence.org/wp-content/uploads/2021/12/TI-GDI-Global-Report-v7.pdf
Zamil, M. H., Mohiuddin, M., & Mamun, N. H. (2024). Business Intelligence systems in finance and accounting: A review of real-time dashboarding using Power BI & Tableau. American Journal of Scholarly Research and Innovation, 3(2), 52-79.
