ปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน
คำสำคัญ:
ความซับซ้อนของงาน, ความสงสัยเชิงวิชาชีพ, สถานการณ์การตรวจสอบ, การใช้เทคโนโลยีในการตรวจสอบ, การใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน เป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ปฏิบัติงานด้านการตรวจสอบการเงิน และด้านการตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมาย ที่สังกัดสำนักตรวจเงินแผ่นดินที่ 1–22 ของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินในกรุงเทพมหานคร จำนวน 284 คน ผลการวิจัยพบว่า การมีใบประกอบวิชาชีพ ลักษณะการทำงาน และประสบการณ์ทำงานที่แตกต่างกันมีผลต่อการใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบที่แตกต่างกัน สำหรับปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบที่เพิ่มขึ้นของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน คือ ความซับซ้อนของงาน การสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพ สถานการณ์การตรวจสอบ ส่วนการใช้เทคโนโลยีของผู้ตรวจสอบส่งผลต่อการใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบที่ลดลง ดังนั้น สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินจึงควรให้ความสำคัญต่อปัจจัยดังกล่าว โดยการจัดอบรมอย่างต่อเนื่องเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ดุลยพินิจในการตรวจสอบ
เอกสารอ้างอิง
กนกศักดิ์ สุขวัฒนาสินิทธิ์. (2564). ปัจจัยด้านองค์กรและการยอมรับนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีที่มีต่อความสำเร็จในการใช้ระบบสารสนเทศในงานสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต. รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
โชติพัฒน์ จักรสมศักดิ์. (2562). เทคโนโลยีในการตรวสอบบัญชีของสำนักงานสอบบัญชีขนาดกลางและขนาดเล็กที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. การค้นคว้าอิสระบัญชีมหาบัณฑิต สาขาวิชาบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
แดน กุลรูป, ปริยนุช ปัญญา, จตุรภัทร วงศ์สิริสถาพร, ฐิฏิกานต์ สุริยะสาร และสุพรรณี คำวาส. (2566). ผลกระทบของสมรรถนะทางเทคโนโลยีดิจิทัลและการใช้ดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพที่มีต่อประสิทธิผลของกระบวนการสอบบัญชี: หลักฐานจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตในประเทศไทย. วารสารบัญชีปริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 8(2), 129–141.
รุ่งทิพย์ เหลืองประสาทพร. (2564). คุณลักษณะ ความรู้ และความสามารถที่เหมาะสม สําหรับผู้สอบบัญชีภาครัฐ. การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2555). มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 200 วัตถุประสงค์โดยรวมของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตและการปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี. สืบค้น 5 ตุลาคม 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/%20test_std/uploads/files/TSA/2565_TSA315(Revised).pdf.
สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2565). มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 315 (ปรับปรุง) การระบุและประเมินความเสี่ยงจากการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระคัญ โดยการทำความเข้าใจกิจการและสภาพแวดล้อม. สืบค้น 5 ตุลาคม 2567 จาก https://acpro-std.tfac.or.th/ test_std/uploads/files/TSA/2565_TSA315(Revised).pdf.
สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2566). มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 220 (ปรับปรุง) การบริหารคุณภาพการตรวจสอบงบการเงิน. สืบค้น 5 ตุลาคม 2567 จาก https://acprostd.tfac.or.th/ test_std/uploads/files/ TSA /2566_TSA220.pdf.
สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2567). คู่มือประมวลจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี. สืบค้น 9 ตุลาคม 2567 จาก https://tools.tfac.or.th/e-downloads/guest/index.php?id=334.
สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน. (2567). รายงานผลการปฏิบัติงานของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. สืบค้น 1 ตุลาคม 2567 จาก www.audit.go.th/th/report/audit.
อันวาร์ ฮะซานี. (2563). การเลือกใช้เอกสารเพื่อการประเมินความเสี่ยงและการเลือกใช้วิธีการตรวจสอบ: กรณีศึกษาสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ส่วนกลาง. การค้นคว้าอิสระบัญชีมหาบัณฑิต สาขาวิชาบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อานนท์ หย่องฮวย และอานนท์ ทับเที่ยง. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคธุรกิจ. Engineering Transactions, 22(1), 41-47.
Abdolmohammadi, M., & Wright, A. (1987). An examination of the effects of experience and task complexity on audit judgments. The Accounting Review, 62(1), 1-13.
Aida, N. (2021). Work experience, obedience pressure and task complexity on audit judgment. Golden Ratio of Auditing Research, 1(2), 61-69.
Azizah, N. D. J., & R. Pratono. (2020). Pengaruh locus of control, independensi, kompleksitas tugas, dan gender terhadap audit judgement (studi empiris pada Kantor Akuntan Publik di Surabaya). Liability, 2(1), 106-126.
Bahri, R. F. (2018). Faktor-faktor yang mempengaruhi audit judgment (Pada KAP di Kota Surakarta, Semarang dan Yogyakarta. Undergraduate thesis, Universitas Muhammadiyah Surakarta.
Barr-Pulliam, D., Calvin, C. G., Eulerich, M., & Maghakyan, A. (2024). Audit evidence, technology and judgement: A review of the literature in response to ED-500. Journal of International Financial Management & Accounting, 35(1), 36–67.
Budiadnyani, N. P., & Dewi, P. P. R. A. (2024). Professional skepticism and audit judgment: The moderating effect of audit experience. Journal of Applied Sciences in Accounting, Finance and Tax, 7(2), 106–116.
Eisenhardt, K. M. (1989). Agency theory: An assessment and review. Academy of Management Review, 14(1), 57–74.
Hayes, R. S., Schilder, A., Dassen, R., & Wallage, P. (1999). Principles of auditing: An international perspective. Mcgraw-Hill Publishing.
Heider, F. (1958). The psychology of interpersonal relations. John Wiley & Sons.
Humphrey, C., Moizer, P., & Turley, S. (1993). The audit expectation gap in Britain: An empirical investigation. Accounting and Business Research, 23(Sup1), 395-411.
Irawati, S. A., & Solikhah, B. (2018). Factors affecting audit judgment. Accounting Analysis Journal, 7(1), 34-42.
Ismunawan, & Triyanto, E. (2020). Faktor-faktor penentu audit judgement pada kantor akuntan publik (KAP di Surakarta dan Yogyakarta). Jurnal Akuntansi dan Pajak, 20(2), 224-229.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.
Kadous, K., & Zhou, Y. (2019). How does intrinsic motivation improve auditor judgment in complex audit tasks?. Contemporary Accounting Research, 36(1), 108-131.
Korompis, C. W. M., & Latjandu, L. D. (2017). Pengaruh narsisme klien, audit fee, independensi, skeptisme profesional, dan interlock auditor eksternal terhadap audit judgement dalam pendeteksian kecurangan laporan keuangan (studi kasus pada KAP di Manado). Jurnal Riset Akuntansi Going Concern, 12(2), 594-604.
Kushasyandita, R. R. S., & Januarti, I. (2012). Pengaruh pengalaman, keahlian, situasi audit, etika, dan gender terhadap ketepatan pemberian opini auditor melalui skeptisisme profesional auditor (Studi kasus pada KAP Big Four di Jakarta). Undergraduate thesis, Faculty of Economics and Business, Diponegoro University. Retrieved October 16, 2024, from https://eprints.undip.ac.id/35570/.
Monica, A. N. (2018). Pengaruh self efficacy, locus of control, pengalaman auditor dan skeptisisme profesional terhadap audit judgement (studi kasus di Kantor Akuntan Publik Surakarta dan Semarang). Jurnal Akuntansi dan Bisnis, 10(2), 1-15.
Murtadha, I. A. (2018). Pengaruh gender, anggaran waktu dan pengalaman auditor terhadap audit judgement (studi empiris pada kantor akuntan publik (KAP) dan Badan Pemeriksa Keuangan (BPK) di Sumatra Barat). Jurnal Akuntansi, 6(1), 1-19.
Nadhiroh, S. A., & Laksito, H. (2010). Pengaruh kompleksitas tugas, orientasi tujuan, dan self-efficacy terhadap kinerja auditor dalam pembuatan audit judgment (Studi pada Kantor Akuntan Publik di Semarang). Undergraduate thesis, Faculty of Economics and Business, Diponegoro University. Retrieved October 16, 2024, from https://ejournal3.undip.ac.id/.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed). McGraw-Hill.
Pratama, B. C., Ahmad, Z. A., & Innayah, M. N. (2018). Obedience pressure, professional ethics, attitude of skepticism and independence towards audit judgment. Journal of Accounting Science, 2(2), 141–149.
Pratiwi, W., & Pratiwi, D. N. (2020). Pengaruh pengalaman auditor, independensi auditor, dan skeptisme profesional terhadap audit judgement. Jurnal Kajian Akuntansi Dan Bisnis Terkini, 1(2), 239-251.
Prihandono, A. U., & Januarti, I. (2012). Hubungan Skeptisisme Profesional Auditor, Situasi Audit, Independensi, Etika, Keahlian, dan Pengalaman dengan Keputusan Pemberian Opini Audit oleh Auditor (Studi Empiris pada KAP di Jakarta). Undergraduate thesis, Faculty of Economics and Business, Diponegoro University. Retrieved October 16, 2024, from https://eprints.undip.ac.id/35529/.
Putri, A. P., Nabila, N., Augustin, V., & Fellia, F. (2021). Audit tenure, auditor experience, independency, and task complexity on audit judgment. Jurnal Riset Akuntansi Kontemporer, 13(1), 7–12.
Sari, I. P. (2016). Pengaruh gender, tekanan ketaatan, kompleksitas tugas, pengalaman auditor, pengetahuan auditor dan kompleksitas dokumen audit terhadap audit judgement (studi empiris pada Badan Pemeriksa Keuangan RI Pusat). JOM Fekon, 3(1), 2008-2022.
Sihombing, R. P., Narsa, I. M., & Harymawan, I. (2023). Big data analytics and auditor judgment: an experimental study. Accounting Research Journal, 36(2/3), 201–216.
Sitanggang, T. (2020). The influence of an auditor’s expertise, obedience pressure, and independence on audit judgment. International Journal of Contemporary Accounting, 2(1), 1–16.
Sumartono, Y., Ermawati, Y., & Rorong, T. M. (2022). Influence of experience and professional skepticism on audit judgement of government external auditors. Jurnal Akuntansi dan Auditing Indonesia, 26(2), 211-223.
Surbakti, M. A., & Wijayanti, N. A. (2022). Konflik peran dan pengalaman audit dalam mempengaruhi audit judgment dengan skeptisisme profesional sebagai variabel mediasi. E-Jurnal Akuntansi, 32(3), 562-579.
Susandya, A. A. P. G. B. A. (2020). Perilaku auditor dan lingkungannya terhadap audit judgement. Jurnal Benefita, 5(2), 295-307.
Volosin, E. (2007). The theories of audit expectations and the expectation gap (Seminar paper, University of Glamorgan, Business School). GRIN Verlag.
Watts, R. L., & Zimmerman, J. L. (1978). Towards a positive theory of the determination of accounting standards. The Accounting Review, 53(1), 112- 134.
Widyakusuma, A., Sudarma, M., & Roekhudin. (2019). The effect of professionalism and experience on audit judgment with task complexity as a moderating variable. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 6(2), 97–112.
Winantyadi, N., & Waluyo, I. (2014). Pengaruh pengalaman, keahlian, situasi audit, dan etika terhadap skeptisisme profesional auditor (Studi Kasus pada KAP di Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta). Jurnal Nominal, 3(1), 14–34.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed). Harper & Row.
