ผลกระทบของความเป็นเมืองและความยากจนต่ออัตราการเจริญพันธุ์ทั่วไป: การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ในระดับอำเภอในประเทศไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยชิ้นนี้ศึกษาผลกระทบของความเป็นเมืองและความยากจนต่ออัตราการเกิดในประเทศไทย โดยใช้การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ด้วยเครื่องมือทางเศรษฐมิติและภูมิสถิติ เพื่อศึกษาผลกระทบดังกล่าวทั้งในระดับประเทศและในระดับท้องถิ่น การวิเคราะห์โดยใช้ข้อมูลจากภาคพื้นดินและข้อมูลดาวเทียมเผยให้เห็นว่าความเป็นเมืองแบบสถิตและระดับความยากจนมีความสัมพันธ์เชิงลบกับอัตราการเกิดในระดับประเทศ โดยกรุงเทพมหานครมีอัตราการเกิดต่ำที่สุด ในขณะที่เขตชนบทมีอัตราการเกิดสูงที่สุด การวิเคราะห์ในระดับท้องถิ่นพบความไม่สม่ำเสมอเชิงพื้นที่ในระดับสูง โดยเขตเมืองอย่างเขตระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก และพื้นที่ชั้นนอกของเขตมหานครกรุงเทพ มีอัตราการเกิดสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ในขณะที่เขตชนบทที่ยากจนและมีไม่มีการเติบโตของเมืองมีอัตราการเกิดต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ งานวิจัยค้นพบว่าอัตราการเติบโตของเมืองหรือความเป็นเมืองแบบพลวัตมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับอัตราการเกิด กล่าวคือ ชนบทที่มีการขยายตัวของเมืองอย่างรวดเร็วเป็นพื้นที่ที่มีอัตราการเกิดสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าสภาพแวดล้อมในเขตพื้นที่ที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็วนั้นเป็นคุณต่ออัตราการเกิดมากกว่าสภาพแวดล้อมในเขตเมืองใหญ่และในเขตชนบทที่หยุดนิ่ง โดยผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการวางแผนพัฒนาภูมิภาคเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจในชนบทและเมืองรอง เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการชะลอหรือหยุดยั้งแนวโน้มอัตราการเกิดที่ลดลงของประเทศไทย