รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเชิงกลยุทธ์ตามนโยบาย “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา
คำสำคัญ:
การบริหารเชิงกลยุทธ์, รูปแบบการบริหารสถานศึกษา, โรงเรียนคุณภาพ, ประสิทธิผล สถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบันในการบริหารสถานศึกษาเชิงกลยุทธ์ตามนโยบาย “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” (2) พัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเชิงกลยุทธ์ และ (3) ประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Multiphase Mixed Methods Research) ผู้ให้ข้อมูลในระยะที่ 1 ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 255 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง และผู้ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ จำนวน 9 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ระยะที่ 2 ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน ที่มีคุณวุฒิ และประสบการณ์ด้านบริหารการศึกษา ส่วนระยะที่ 3 ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนในโรงเรียนคุณภาพตามนโยบาย “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” จำนวน 30 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า (1) การบริหารสถานศึกษาเชิงกลยุทธ์โดยรวมอยู่ในระดับมาก (2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้น “PSQSM Model” ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ ภาวะผู้นำเชิงนโยบายและการมีส่วนร่วม การวางแผนกลยุทธ์ การพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้ การบริหารทรัพยากรเชิงกลยุทธ์ และการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง และ (3) รูปแบบมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด องค์ความรู้ใหม่ของการวิจัยนี้ คือ การพัฒนาโมเดลการบริหารเชิงกลยุทธ์ที่เชื่อมโยงนโยบายระดับชาติสู่การปฏิบัติในระดับสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นกรอบสำหรับการบริหารและควรได้รับการศึกษาประสิทธิผลจากการนำไปใช้จริงต่อไป
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). นโยบาย “1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา.
กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร:
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and
sustaining organizational achievement (5th ed.). Jossey-Bass.
Bush, T. (2011). Theories of educational leadership and management (4th ed.). Sage.
Creemers, B. P. M., & Kyriakides, L. (2008). The dynamics of educational effectiveness: A contribution to
policy, practice and theory in contemporary schools. Routledge.
Davies, B., & Davies, B. J. (2010). Strategic leadership. Sage.
David, F. R. (2017). Strategic management: Concepts and cases: A competitive advantage
approach (16th ed.). Pearson.
Edmonds, R. (1979). Effective schools for the urban poor. Educational Leadership, 37(1), 15–24.
Fullan, M. (2014). The principal: Three keys to maximizing impact. Jossey-Bass.
Hallinger, P. (2018). Bringing context out of the shadows of leadership. Educational Management
Administration & Leadership, 46(1), 5–24.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2001). The strategy-focused organization: How balanced scorecard companies
thrive in the new business environment. Harvard Business School Press.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2008). The execution premium: Linking strategy to operations for competitive
advantage. Harvard Business School Press.
Leithwood, K. (2006). Teacher working conditions that matter: Evidence for change. Elementary Teachers’
Federation of Ontario.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2008). Seven strong claims about successful school leadership.
School Leadership & Management, 28(1), 27–42.
Mintzberg, H. (1994). The rise and fall of strategic planning. Free Press.
Mintzberg, H., Ahlstrand, B., & Lampel, J. (2009). Strategy safari: Your complete guide through the wilds of
strategic management (2nd ed.). Prentice Hall.
Mortimore, P. (1998). The road to improvement: Reflections on school effectiveness. Swets & Zeitlinger.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Back to the future of education: Four
OECD scenarios for schooling. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/178ef527-en
Porter, M. E. (1996). What is strategy? Harvard Business Review, 74(6), 61–78.
Robinson, V. M. J. (2019). Reduce change to increase improvement. Corwin.
Sammons, P. (1999). School effectiveness: Coming of age in the twenty-first century. Swets & Zeitlinger.
Sergiovanni, T. J. (2007). Rethinking leadership: A collection of articles. Corwin Press.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.
Wheelen, T. L., & Hunger, J. D. (2018). Strategic management and business policy: Globalization, innovation
and sustainability (15th ed.). Pearson.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการจัดการยุคใหม่ มหาวิทยาลัยชินวัตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
