การวิเคราะห์แนวทางการพัฒนากลุ่มอาชีพในชุมชน กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนปั้นหม้อเขียนสี บ้านพิพิธภัณฑ์ ตำบลบ้านเชียง อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี
คำสำคัญ:
ศักยภาพ, แนวทางการพัฒนา, วิสาหกิจชุมชนปั้นหม้อเขียนสี, บ้านเชียงบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: 1) เพื่อศึกษาศักยภาพการพัฒนา และ 2) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการพัฒนากลุ่มอาชีพวิสาหกิจชุมชนปั้นหม้อเขียนสี บ้านพิพิธภัณฑ์ ตำบลบ้านเชียง อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี
วิธีการศึกษา: ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิธีการเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง ได้แก่ สมาชิกวิสาหกิจชุมชนปั้นหม้อเขียนสี จำนวน 20 คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม โดยใช้วิธีการตรวจสอบและวิเคราะห์ข้อมูลแบบสามเส้า ร่วมกับการใช้เทคนิค SWOT Analysis และ TOWS Matrix เพื่อวิเคราะห์แนวทางการพัฒนา
ข้อค้นพบ: ศักยภาพสำคัญของวิสาหกิจชุมชน คือจุดแข็งด้านอัตลักษณ์ผลิตภัณฑ์ ความสามารถของผู้นำ การมีศูนย์การเรียนรู้ที่มีกิจกรรมหลากหลาย การมีเครือข่ายกลุ่มอาชีพ และมีโอกาสด้านการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก นโยบายรัฐบาล และการเป็นแหล่งมรดกโลกและชุมชนท่องเที่ยว ส่วนปัญหาที่พบได้แก่ ข้อจำกัดของจำนวนบุคลากร สถานที่ ระบบการถ่ายทอดองค์ความรู้ วัตถุดิบ ทรัพยากร และคู่แข่งจากผลิตเชิงอุตสาหกรรมและตลาดออนไลน์ ส่วนผลการวิเคราะห์แนวทางการพัฒนากลุ่มอาชีพได้เป็น 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการจัดการกลุ่ม 2) ด้านเศรษฐกิจและการตลาด 3) ด้านผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ และ 4) ด้านความรู้และทักษะอาชีพของสมาชิก
การประยุกต์ใช้จากการศึกษานี้: นำไปวางแผนและออกแบบกิจกรรมเพื่อพัฒนากลุ่มอาชีพในระยะเร่งด่วน ระยะกลาง และระยะยาว และใช้เพื่อวางแผนพัฒนาเครือข่ายกลุ่มอาชีพโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดอุดรธานี. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2566-2570. อุดรธานี: สำนักงานจังหวัดอุดรธานี.
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. (2567). เปิดที่มา “อุดรธานี” จังหวัดแรกของไทยที่มี “บ้านเชียง-ภูพระบาท” เป็นมรดกโลกถึง 2 แห่ง. สืบค้นเมื่อ 9 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.silpa-mag.com/history/article_136253
จิราวรรณ สมหวัง และกรพินธุ์ กลิ่นเกษร. (2567). การพัฒนาศักยภาพด้านอาชีพบนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษากลุ่มขนมกงบ้านหัวไผ่ ตำบลหัวไผ่ อำเภอเมืองสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี. วารสารวิจัยวิชาการ, 7(1), 263-278.
ชุติพงศ์ คงสันเทียะ และชฎล นาคใหม่. (2567). การยกระดับกลุ่มอาชีพสู่มาตรฐานวิสาหกิจชุมชน: กรณีกลุ่มเกษตรกรเลี้ยงผึ้ง ตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย. สักทอง: วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 30(1), 84-97.
ทักษิณา แสนเย็น, เรณูศรี ธนวัฒนพงศ์ชัย, อนุชิต แสงทอง, เตือนใจ แสงทอง และณฐจินต์ เสี่ยงโชคอยู่. (2568). ผลกระทบของการดำเนินงานตาม SDGs ต่อความสามารถในการแข่งขันของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ในประเทศไทย. วารสารรัชต์ภาคย์, 19(64), 181-196.
บุษบา หินเธาว์, รัตนา สิทธิอ่วม, จงกล เพชรสุข, ธัญญาพร มาบวบ และสุรีย์พร แก้วหล่อ. (2566). การศึกษาแนวทางการพัฒนากลุ่มอาชีพทอผ้า กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนผ้าทอไทยร่วมใจบ้านกร่างท่าวัว ตำบลบ้านกร่าง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 5(1), 61-77.
ประเวศ วะสี. (2541). “ยุทธศาสตร์ชาติ เพื่อความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจสังคม และศีลธรรม” ในการแสดงปาฐกถาพิเศษ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ครั้งที่ 6. สืบค้นเมื่อ 9 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.econ.tu.ac.th/uploads/archive/file/20200826/adjklopqsz14.pdf
พีรวัส อินทวี, วิจิตรา โพธิสาร, สยาม ระโส, วนมพร พาหะนิชย์, ชัชวาล สนิทสันเทียะ, พิพัฒน์ วิถี, สมชาย มิถุนดี, เอกราช สร้อยจิตร และอนุชา ถือสมบัติ. (2567). การศึกษาความพึงพอใจผู้ใช้งานที่มีการต่อการพัฒนาระบบจักรวาลนฤมิตพิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. วารสารมนุษยสังคมศิลปาสาร, 6(1), 52–63.
เมตต์ เมตต์การุณ์จิต. (2556). ยุทธศาสตร์การพัฒนา: จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติเชิงรุก. นนทบุรี: บุ๊คพ้อยท์วิชาการ.
วรรณพงค์ ช่วยรักษา. (2560). แนวทางการพัฒนาวิสาหกิจชุมชน: กรณีศึกษากลุ่มสตรีทอผ้าย้อมคราม บ้านถ้ำเต่า จังหวัดสกลนคร. (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจสำหรับผู้บริหาร). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
ศุภสิน วัตตพรหม, พระครูอรุณสุตาลังการ และไพรัตน์ ฉิมหาด. (2567). เศรษฐกิจฐานราก: การพัฒนาวิสาหกิจชุมชน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(9), 222-231.
สถาบันราชภัฏอุดรธานี. (2546). ข้อมูลวัฒนธรรมจังหวัดอุดรธานี โครงการสื่อปฏิสัมพันธ์วัฒนธรรมของชาติ ตามแนวพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา.
สนธยา ปานแก้ว. (2567). บทบาทสตรีกับการพัฒนากลุ่มอาชีพแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและเพิ่มโอกาสกลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์ชุมชนต่อการสร้างรายได้ที่มั่นคงในพื้นที่ตำบลนาเตย อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา. วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน, 5(2), 12-27.
สรัญญา เจริญศิริ และศรัณย์ เจริญศิริ. (2566). ศักยภาพชุมชนในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวชุมชนยลวิถี ตำบลบ้านเชียง อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(3), 135-154.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุณัฐพิมล เคนเหลื่อม, รสิตา ดาศรี และอุมาวิดี เดชดำรง. (2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพที่ยั่งยืนของกลุ่มปลาส้ม ตำบลหัวทะเล อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 7(1), 347-358.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพิพัฒนสังคม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
