จริยธรรมของผู้ประเมินบทความ (Reviewer Ethics)

ผู้ทรงคุณวุฒิที่ทำหน้าที่ประเมินบทความถือเป็นกลไกสำคัญในการธำรงรักษาคุณภาพและความน่าเชื่อถือของวารสารวิชาการ การประเมินบทความจึงมิใช่เพียงการตัดสินว่าควรตีพิมพ์หรือไม่ หากแต่เป็นกระบวนการทางวิชาการที่ต้องอาศัยความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์ และความเป็นมืออาชีพ ผู้ประเมินพึงพิจารณาบทความบนพื้นฐานของคุณค่าทางวิชาการอย่างแท้จริง โดยปราศจากอคติส่วนบุคคล ความสัมพันธ์ทางสถาบัน เชื้อชาติ เพศ หรือความเชื่อทางวิชาการใด ๆ การตัดสินทุกประการควรตั้งอยู่บนเหตุผลและหลักฐานทางวิชาการเท่านั้น

ในกระบวนการพิจารณา ผู้ประเมินมีหน้าที่รักษาความลับของต้นฉบับอย่างเคร่งครัด เนื้อหา แนวคิด หรือข้อมูลใด ๆ ที่ปรากฏในบทความต้องไม่ถูกเปิดเผยแก่บุคคลภายนอก และต้องไม่นำไปใช้ประโยชน์ส่วนตนก่อนการตีพิมพ์ เนื่องจากบทความยังถือเป็นทรัพย์สินทางปัญญาของผู้เขียน การเคารพต่อความเป็นเจ้าของผลงานจึงเป็นหลักจริยธรรมพื้นฐานของการประเมินทางวิชาการ

หากผู้ประเมินตระหนักว่าตนมีผลประโยชน์ทับซ้อน ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ส่วนตัว ความร่วมมือทางวิจัย หรือผลประโยชน์ทางการเงินที่อาจมีผลต่อความเป็นกลาง ผู้ประเมินควรแจ้งบรรณาธิการและปฏิเสธการประเมินทันที เพื่อรักษาความโปร่งใสของกระบวนการพิจารณา นอกจากนี้ ผู้ประเมินควรปฏิบัติหน้าที่ด้วยความรับผิดชอบและตรงต่อเวลา ตอบรับหรือปฏิเสธคำเชิญประเมินโดยเร็ว และส่งผลประเมินภายในระยะเวลาที่กำหนด

ข้อเสนอแนะที่ผู้ประเมินให้แก่ผู้เขียนควรมีลักษณะสร้างสรรค์ ชัดเจน และสุภาพ โดยมุ่งพัฒนาคุณภาพของบทความ ไม่ใช่การวิจารณ์ตัวบุคคล ผู้ประเมินควรอธิบายเหตุผลทางวิชาการประกอบทุกข้อเสนอ พร้อมทั้งชี้ให้เห็นข้อบกพร่อง ความไม่ถูกต้องของการอ้างอิง หรือความคล้ายคลึงกับผลงานอื่น หากพบการคัดลอกผลงานหรือการละเมิดจริยธรรม ควรแจ้งต่อบรรณาธิการโดยตรง