การจัดการองค์ความรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม: การยกระดับสมรรถนะนักสื่อความหมายท้องถิ่นบนรถรางนำเที่ยว จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับสมรรถนะของนักสื่อความหมายผู้สูงอายุท้องถิ่นบนรถรางนำเที่ยว จังหวัดนครพนม และ 2) ถอดบทเรียนองค์ความรู้ด้านการเป็นนักสื่อความหมายผู้สูงอายุท้องถิ่นบนรถรางนำเที่ยว จังหวัดนครพนม กิจกรรมที่ใช้คือการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการพัฒนาศักยภาพของนักสื่อความหมายผู้สูงอายุท้องถิ่น จังหวัดนครพนมซึ่งเป็นหลักสูตรระยะสั้น จัดโดยเทศบาลเมืองนครพนม มีผู้เข้าร่วมโครงการซึ่งเป็นกลุ่มนักเรียนผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุนครพนม จำนวน 40 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถาม สถิติที่ใช้คือค่าร้อยละและค่าเฉลี่ย ผลการศึกษาพบว่า 1) ระดับสมรรถนะของนักสื่อความหมายผู้สูงอายุท้องถิ่นบนรถรางนำเที่ยว จังหวัดนครพนม ใน 9 ด้าน มีรายละเอียดดังนี้ ด้านความรู้สถานการณ์การท่องเที่ยวในปัจจุบันอยู่ในระดับมาก ด้านแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวจังหวัดนครพนมอยู่ในระดับมาก ด้านความรู้แหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่นจังหวัดนครพนมอยู่ในระดับมากที่สุด ด้านทักษะวิชาชีพนักสื่อความหมายท้องถิ่นอยู่ในระดับมาก ด้านทักษะการสื่อสารและการนำเที่ยวอยู่ในระดับปานกลาง ด้านการใช้จิตวิทยาบริการอยู่ในระดับปานกลาง ด้านมนุษยสัมพันธ์ในงานบริการอยู่ในระดับมาก ด้านบทบาทหน้าที่ของนักสื่อความหมายท้องถิ่นบนรถรางอยู่ในระดับปานกลาง และด้านการดูแลนักท่องเที่ยวด้วยจิตบริการอยู่ในระดับมากที่สุด และ 2) การถอดบทเรียนองค์ความรู้พบว่า ผู้สูงอายุมีต้นทุนทางวัฒนธรรมและความรู้เชิงพื้นที่ที่เข้มแข็งสามารถเล่าเรื่องราวท้องถิ่นได้อย่างมีชีวิตชีวาจากประสบการณ์ตรง โดยมีจุดแข็งด้านความรู้แหล่งท่องเที่ยวและจิตบริการ ส่วนด้านที่ควรพัฒนาเพิ่มเติมคือทักษะการสื่อสาร การนำเที่ยว และความเข้าใจบทบาทหน้าที่ของนักสื่อความหมายอย่างเป็นระบบ ทั้งนี้องค์ความรู้ที่ได้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมนักสื่อความหมายผู้สูงอายุท้องถิ่นในพื้นที่อื่นต่อไป