การถอดรหัสความเชื่อมโยงระหว่างองค์กรแห่งการเรียนรู้กับความยั่งยืน: บทบาทตัวแปรกำกับของสภาพแวดล้อมแบบวูก้าและการเป็นตัวแปรคั่นกลางของความคล่องตัวบริษัทมหาชนในประเทศไทย
คำสำคัญ:
การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้, ความคล่องตัวขององค์กร, สภาพแวดล้อมแบบวูก้า, ความยั่งยืนขององค์กร, บริษัทมหาชนในประเทศไทยบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาผลกระทบของการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ต่อความคล่องตัวขององค์กร 2. ศึกษาผลกระทบของความคล่องตัวขององค์กรต่อความยั่งยืนขององค์กร 3. ศึกษาบทบาทตัวแปรคั่นกลางของความคล่องตัวขององค์กรระหว่างการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้กับความยั่งยืนขององค์กร 4. ศึกษาบทบาทตัวแปรกำกับของสภาพแวดล้อมแบบวูก้าต่อผลกระทบระหว่างความคล่องตัวขององค์กรต่อความยั่งยืนขององค์กร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้บริหารระดับสูงของบริษัทมหาชนจำกัดในประเทศไทยจำนวน 269 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วน 5 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุเพื่อทดสอบบทบาทตัวแปรกำกับ และการวิเคราะห์ Bootstrapping ผลการวิจัยพบว่า 1. การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ ในด้านการส่งเสริมการตั้งคำถามและการเสวนา การสร้างระบบจัดเก็บและแพร่กระจายความรู้ การเชื่อมโยงองค์กรกับสภาพแวดล้อมภายนอก การส่งเสริมผู้นำเชิงกลยุทธ์ในการเรียนรู้ (p<.01) และ การสร้างโอกาสการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง (p<.05) มีอิทธิพลต่อความคล่องตัวขององค์กร (R2 = .64) 2. ความคล่องตัวขององค์กร ด้านการดำเนินงานและด้านพันธมิตร มีอิทธิพลต่อความยั่งยืนขององค์กร (p<.01) (R2 = .41) 3. ความคล่องตัวขององค์กรแสดงบทบาทตัวแปรคั่นกลางของระหว่างการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้กับความยั่งยืนของบริษัทมหาชนในประเทศไทย (อิทธิพลทางตรง = .40, อิทธิพลทางอ้อม = .25) 4. สภาพแวดล้อมแบบวูก้าแสดงบทบาทตัวแปรกำกับต่อผลกระทบระหว่างความคล่องตัวขององค์กรต่อความยั่งยืนขององค์กร
เอกสารอ้างอิง
Mangla, N., & Singh, K. (2024). Cultural Intelligence as a Strategic Approach to Change Management & the Mediating Role of Learning Organization. JGBC, 19, 49–61. https://doi.org/10.1007/s42943-024-00092-8
Chan, D. W. M., Sarvari, H., Golestanizadeh, M., & Saka, A. (2023). Evaluating the Impact of Organizational Learning on Organizational Performance Through Organizational Innovation as a Mediating Variable: Evidence from Iranian Construction Companies. International Journal of Construction Management, 24(9), 921–934. https://doi.org/10.1080/15623599.2023.2239486
Motwani, J., & Katatria, A. (2024). Organization Agility: A Literature Review and Research Agenda. International Journal of Productivity and Performance Management, 73(9), 2709–2754. https://doi.org/10.1108/IJPPM-07-2023-0383
Eilers, K., Peters, C., & Leimeister, J. M. (2022). Why the Agile Mindset Matters. Technological Forecasting and Social Change, 179, 121650. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2022.121650
Mao, H., Liu, S., & Gong, Y. (2024). Balancing Structural IT Capabilities for Organizational Agility in Digital Transformation: A Resource Orchestration View. International Journal of Operations & Production Management, 44(1), 315–344. https://doi.org/10.1108/IJOPM-09-2022-0595
Office of the National Economic and Social Development Council. (2023). Documents for the Meeting on the 13th National Economic and Social Development Plan. https://www.nesdc.go.th/article_attach/article_file_20230307173518.pdf
Marsick, V. J., & Watkins, K. E. (2003). Demonstrating the Value of an Organization's Learning Culture: The Dimensions of the Learning Organization Questionnaire. Advances in Developing Human Resources, 5(2), 132–151.
Kurniawan, R., Manurung, A. H., Hamsal, M., & Kosasih, W. (2021). Orchestrating Internal and External Resources to Achieve Agility and Performance: The Centrality of Market Orientation. Benchmarking: An International Journal, 28(2), 517–555. https://doi.org/10.1108/BIJ-05-2020-0229
Ahmed, M. G., Khan, M. A., Mohammed, A., & Hadidi, L. A. (2021). Impact of Industry 4.0 and Lean Manufacturing on the Sustainability Performance of Plastic and Petrochemical Organizations in Saudi Arabia. Sustainability, 13(20), 11252. https://doi.org/10.3390/su132011252
Khan, N. U., Wu, W., Saufi, R. B. A., Sabri, N. A. A., & Shah, A. A. (2021). Antecedents of Sustainable Performance in Manufacturing Organizations: A Structural Equation Modeling Approach. Sustainability, 13(2), 897. https://doi.org/10.3390/su13020897
Fridgeirsson, T. V., Kristjansdottir, B. H., & Ingason, H. T. (2021). An Alternative Risk Assessment Routine for Decision Making: Towards a VUCA Meter to Assess the Volatility, Uncertainty, Complexity and Ambiguity of Complex Projects. In Research on Project, Programme and Portfolio Management: Integrating Sustainability into Project Management (pp. 41–54). Springer.
Overby, E., Bharadwaj, A., & Sambamurthy, V. (2006). Enterprise Agility and the Enabling Role of Information Technology. European Journal of Information Systems, 15(2), 120–131.
Ravichandran, T. (2018). Exploring the Relationships Between IT Competence, Innovation Capacity and Organizational Agility. The Journal of Strategic Information Systems, 27(1), 22–42.
The Stock Exchange of Thailand. (2024). SET News: Q1 2024 Overview - Improved Performance of Listed Companies Compared to the Same Period Last Year, Especially in Tourism-Related Businesses. https://www.set.or.th/th/market/news-and-alert/newsdetails?id=89453301&symbol=SET
Aaker, D., Kumar, V., & Day, G. (2001). Marketing Research. John Wiley & Sons.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the Use of Content Specialists in the Assessment of Criterion-Referenced Test Item Validity. Dutch Journal of Educational Research, 2, 52–53.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The Moderator–Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, and Statistical Considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
Hayes, A. F., & Rockwood, N. J. (2020). Conditional Process Analysis: Concepts, Computation, and Advances in the Modeling of the Contingencies of Mechanisms. American Behavioral Scientist, 64(1), 19–54. https://doi.org/10.1177/0002764219859633
Yıldıran, C., Onalan, O., & Onalan, G. O. (2022). Relationship Between the Learning Organization and Organizational Agility. In R. Hartono & O. T. Ozturk (Eds.), Studies on Social and Education Sciences 2021 (pp. 33–56). ISTES.
Salhi, N. A. (2024). The Impact of Organizational Learning Capability on Organizational Agility. In 2024 2nd International Conference on Cyber Resilience (ICCR) (pp. 1–6). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICCR61006.2024.10532781
Nayak, L., Malik, P., Meher, J. R., & Patel, G. (2025). Developing Competencies of Gen Z: Role of Organizational Learning Culture and Learning Agility. Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance.
Yi, W., & Kim, S. (2025). The Impact of IT Capabilities on Organizational Agility with the Moderating Effect of Organizational Learning. IEEE Access.
Satar, A., Musadieq, M. A., Hutahayan, B., & Solimun, S. (2025). Creating a Sustainable Competitive Advantage: The Roles of Technological Innovation, Knowledge Management, and Organizational Agility. Global Business and Organizational Excellence, 44(3), 11–23.
Saeed, S., Zulfiqar, S., & Tariq, K. (2022). Agility and Operational Performance with Mediating Link of Sustainability: Case of Pakistani Oil and Gas Sector. Annals of Human and Social Sciences, 3(3), 340–350.
Fridayani, J. A., & Kusuma, S. E. (2024). The Role of Organizational Agility, Perceived Support, and Culture in Shaping Social Sustainability. Jurnal Organisasi dan Manajemen, 20(1), 65–84.
Kiranantawat, B., & Ahmad, S. Z. (2023). Conceptualising the Relationship Between Green Dynamic Capability and SME Sustainability Performance: The Role of Green Innovation, Organisational Creativity and Agility. International Journal of Organizational Analysis, 31(7), 3157–3178. https://doi.org/10.1108/IJOA-04-2022-3246
Stei, G., Rossmann, A., & Szász, L. (2024). Leveraging Organizational Knowledge to Develop Agility and Improve Performance: The Role of Ambidexterity. International Journal of Operations & Production Management, 44(8), 1446–1466. https://doi.org/10.1108/IJOPM-04-2023-0274
Almazrouei, F., Elias Sarker, A., Zervopoulos, P., & Yousaf, S. (2024). Organizational Structure, Agility, and Public Value-Driven Innovation Performance in the UAE Public Services. Heliyon, 10(13), e33261. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e33261
Vesterinen, M., Mero, J., & Skippari, M. (2024). Big Data Analytics Capability, Marketing Agility, and Firm Performance: A Conceptual Framework. Journal of Marketing Theory and Practice, 1–21.
Olaleye, B. R., Lekunze, J. N., & Sekhampu, T. J. (2024). Examining Structural Relationships Between Innovation Capability, Knowledge Sharing, Environmental Turbulence, and Organisational Sustainability. Cogent Business & Management, 11(1), 2393738.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
