วิเคราะห์ความสอดคล้องพระราชบัญญัติการปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 กับพระวินัย

บทคัดย่อ

         บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความสอดคล้องระหว่างพระราชบัญญัติการปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2505 กับพระวินัย ผลการศึกษาพบว่า พระวินัยคือข้อห้าม ข้อบังคับ ข้ออนุญาต มารยาท จารีต และธรรมเนียมปฏิบัติ พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติควบคุมสงฆ์โดยภาพรวมเพื่อป้องกันการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายทั้งต่อส่วนตัวและส่วนรวม เพื่อความเลื่อมใสศรัทธา และเพื่อรักษาความเลื่อมใสศรัทธาไว้ มีบทลงโทษแก่ผู้ทำผิดตามลักษณะของความผิดหรือการละเมิดสิกขาบทคือ ปาราชิกต้องแล้วต้องลาสิกขาออกไปเป็นคฤหัสถ์ สังฆาทิเสสต้องแล้วต้องอยู่ปริวาสกรรม อาบัติที่เหลือต้องแล้วต้องแสดงความผิดแก่ภิกษุอื่น (ปลงอาบัติ) เฉพาะนิสสัคคิยปาจิตตีย์ต้องแล้วต้องสละวัตถุจึงสามารถจะพ้นผิดได้ การบริหารคณะสงฆ์ในประเทศไทยในตอนหลังพระสงฆ์ละเมิดพระวินัยมากขึ้น การควบคุมด้วยสิกขาบทใช้ไม่ได้ผลดีดังเดิมจึงมีการตราพระราชบัญญัติการปกครองคณะสงฆ์ขึ้นซึ่งเป็นการประยุกต์รูปแบบพระราชบัญญัติของฝ่ายบ้านเมืองกับพระวินัย เมื่อเทียบกับการห้ามด้วยการลงโทษตามพระวินัยแล้วพระราชบัญญัติได้ผลดีกว่า เพราะสามารถที่จะจับกุมและลงโทษได้ทันที ไม่เป็นการปล่อยให้คนทำผิดลอยนวล แต่ในแง่ของการฝึกตนตามหลักพระพุทธศาสนาการลงโทษด้วยกฎหมายทำให้สถานะความเป็นสงฆ์ลดลงเหมือนชาวบ้านทั่วไป