5D MODEL ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำดิจิทัล, ผู้บริหารสถานศึกษา, เทคโนโลยีบทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด ความสำคัญ และองค์ประกอบของภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเป็นยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัลที่ส่งผลโดยตรงต่อรูปแบบการจัดการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษาจึงจำเป็นต้องมีภาวะผู้นำดิจิทัลเพื่อขับเคลื่อนองค์กรให้สามารถปรับตัวและตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารไม่เป็นเพียงเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา แต่ยังเป็นแนวทางที่ช่วยให้ การบริหารจัดการมีความยืดหยุ่น ทันสมัย และสามารถรับมือกับความท้าทายในอนาคตได้อย่างยั่งยืน
โดยผู้เขียนได้ค้นพบองค์ความรู้ คือ โมเดลภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา (Digital Leadership Model : 5D) เป็นแนวคิดใหม่ที่เชื่อมโยงระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัล ประกอบด้วย (1) ด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล (Digital Vision) (2) ด้านการสร้างวัฒนธรรมดิจิทัล (Digital Culture Building) (3) ด้านการสื่อสารดิจิทัล (Digital Communication) (4) ด้านการเรียนรู้ดิจิทัล (Digital Learning) (5) ด้านการพัฒนาองค์กรด้วยดิจิทัล (Digital-Driven Organizational Development) โดยเน้นให้ผู้บริหารเป็นผู้นำที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการบริหารสถานศึกษาเพื่อขับเคลื่อนองค์กร ให้สามารถปรับตัวและตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรณัฏฐ์ ตาแปง. (2562). บทบาทภาวะผู้นำทางการศึกษาของผู้บริหารยุคดิจิทัล. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา).
กัญญารัตน์ สุขแสน. (2563). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำด้านดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนในเครือมูลนิธิคณะเซนต์คาเบรยีลแห่งประเทศไทย. (ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต).
จรูญ เคหา. (2554). คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาด้านผู้เรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย ราชภัฏเพชรบุรี).
จีระนันท์ มูลมาตร. (2564). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารของสถานศึกษาในยุคดิจิทัลทรานฟอร์เมชั่น. วารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย, 17(2), 21–32.
ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2564). ภาวะผู้นำดิจิทัล (Digital Leadership). (ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น).
เตือนใจ ไพคำนาม. (2553). สภาพและปัญหาการบริหารสถานศึกษา ตามความคิดเห็นของข้าราชการครูวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี).
ปุณณิฐฐา มาเชค. (2565). การบริหารองค์กรทางการศึกษาในยุคดิจิทัล. (ภาควิชาการบริหารการศึกษา, คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา).
ปรัชญา เวสารัชช์. (2554). หลักการจัดการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.
พิชญ์พิมล สุนทะวงศ์. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามหาสารคาม. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).
พิชญ์สินี มะโน. (2562). ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงในยุค Digital Disruption ต่อการศึกษา. วารสารครุศาสตร์ อุตสาหกรรม, 18(1), 1–10.
ภานุมาศ จันทร์ศรี. (2562). โมเดลการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น).
รุจาภรณ์ ลักษณะดี. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในสหวิทยาเขตบ้านบึง 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. (การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกริก).
ลลิตา สมใจ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา).
วชิรวิทย์ สุราสา และเอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2565). ผู้บริหารที่นำสถานศึกษาสู่ความสำเร็จบนวิถีแห่งความเปลี่ยนแปลง. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 5(2), 186–201.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุกฤตยา ปงกันทา. (2561). กลยุทธ์การพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1 และเขต 2. (วิทยานิพนธ์, มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร).
สุจิตรา โอสถอภิรักษ์, สาริศา เจนเขว้า, เสน่ห์ ฎีกาวงค์ และจันทร์ทิพย์ ทวีสินธิสุทธิ์. (2565). การบริหารการจัดการเรียนรู้ในยุค Digital Disruption. วิทยาลัยการฝึกหัดครู มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 74.
สุนันท์ รุ่งอรุณแสงทอง. (2561). การบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานให้เกิดประสิทธิภาพ. (บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
สุธีรา สู้ภัยพาล. (2558). บทบาทของผู้บริหารในการบริหารงานบุคคลตามการรับรู้ของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี).
สุทธิชัย ปัญญโรจน์. (2555). ครบเครื่องเรื่องนักบริหาร. กรุงเทพฯ: ส.เอเซียเพรส.
อนุชิต สุขกสิ. (2560). การศึกษาบทบาทการบริหารสถานศึกษาให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในจังหวัดระยอง จันทบุรี และตราด. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี).
American Library Association. (2012). Title of the ALA report (p. 13). Place of publication: Publisher.
Hodgetts, R. M. (1999). Management theory, process and practice (C. Çetin & E. C. Mutlu, Trans.). Beta Printing Distribution Inc.
Hughes, R. L., Ginnett, R. C., & Curphy, G. J. (2017). Leadership: Enhancing the lessons of experience (p. 12). New York, NY: McGraw-Hill Education.
Petry, T. (2016). Digital leadership: Erfolgreiches führen in Zeiten der digital economy (p. 34). Freiburg: Haufe-Lexware.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
