หลักธรรมาภิบาลในการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21
คำสำคัญ:
หลักธรรมภิบาล, การบริหารงบประมาณ, ศตวรรษที่ 21บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่อง “หลักธรรมาภิบาลในการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21” มีเป้าหมายเพื่อเป็นแนวทางการประยุกตใช้หลักการของธรรมาภิบาลในการบริหารงบประมาณของสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ โดยมุ่งเน้นการวิเคราะห์ความสำคัญของหลักธรรมาภิบาล ซึ่งประกอบด้วยหลักความโปร่งใส ความรับผิดชอบ การมีส่วนร่วม ความเสมอภาค ประสิทธิภาพ และหลักนิติธรรม อันเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมการบริหารจัดการงบประมาณให้เป็นไปตามเป้าหมายทางการศึกษาและตอบสนองต่อความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในศตวรรษที่ 21
โดยผู้เขียนได้ค้นพบองค์ความรู้ คือ หลักธรรมาภิบาลในการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 โดยโมเดล Money Model ซึ่งการบูรณาการระหว่างหลักธรรมาภิบาลและการบริหารจัดการงบประมาณของสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 เพื่อยกระดับคุณภาพการบริหารงานด้านงบประมาณของสถานศึกษาให้มีความเป็นอิสระในการบริหารจัดการ มีความคล่องตัว โปร่งใส ตรวจสอบได้ ปราศจากการแทรกแซงจากองค์กรภายนอก ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษาอย่างรวดเร็วของโลกในปัจจุบัน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ 1) การบริหารจัดการ (Management) 2) การควบคุมดูแล (Oversee) 3) เครือข่าย (Network) 4) การประเมินผล (Evaluate) 5) ผลตอบแทน (Yield)
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2558). เอกสารแนวทางการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2567). แนวทางการบริหารงบประมาณ เงินอุดหนุนทั่วไป ด้านการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สืบค้นจาก https://www.dla.go.th/upload/document
ชนะวิน แสงทามาตย์. (2563). หลักธรรมาภิบาลกับการบริหารงานบุคคลในโรงเรียน. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 1(3), 63-75.
ชามา เทียนโสภา. (2566). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเอกชนเพื่อส่งเสริมการเป็นองค์กรแห่งความสุข. วิทยานิพนธ์ การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ณัฐวุฒิ พุทธวงค์. (2564). ทักษะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการ สถานศึกษาสังกัดสถาบันอาชีวศึกษาภาคกลาง 1. วิทยานิพนธ์ การศึกษามหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ประวัติ สุทธิประภา. (2562). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาในการเสริมสร้างชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพครูเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของโรงเรียนสารวิทยา. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ปธาน สุวรรณมงคล. (2558). การบริหารงานภาครัฐกับการสร้างธรรมาภิบาล. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร. บริษัทแก่นจันทร์การพิมพ์ จำกัด.
พระนัฐทร จนฺทปญฺโญ (พาลี) และ จักรี ศรีจารุเมธีญาณ. (2564). การบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาล. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 1(6), 47-56.
พงษ์ธร สิงห์พันธ์. (2566). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอำนาจเจริญ. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 21(2), 12 – 21.
สุพัตรา ผลประสาท. (2566). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. วิทยานิพนธ์ การศึกษามหาบัณฑิต สาขาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2542). ระเบียบสำนักนากยกรัฐมนตรี ว่าด้วยการสร้างระบบบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี. ราชกิจจานุเบกษา .
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2556). หลักธรรมาภิบาลของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.
สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). แนวทางการดำเนินงานการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ 2568. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สุภัทสรานันท์ โพธิ์กัน. (2561). การบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 กลุ่ม 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
อมรรัตน์ เตชะนอก. (2563). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศในศตวรรษที่ 21. วารสารพัฒนาการเรียนรู้ยุคใหม่, 5(6), 367.
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งต่อ. (2567). 9 ขั้นตอนของการขอรับเงินอุดหนุนจาก อปท. สืบค้นเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2568 จาก https://www.thungtor.go.th/fileupload/5605237358.pdf
Gabriel, J. P., Manuel, M. B., Ladrillo, D. S., Gabriel, E. R., & Gabriel, A. G. (2022). Transparency and accountability of managing school financial resources. Journal of Public Administration and Governance, 12(2), 102-115.
Gaspar, M. R., Gabriel, J. P., Manuel, M. B., Ladrillo, D. S., Gabriel, E. R., & Gabriel, A. G. (2022). Transparency and accountability of managing school financial resources. Macrothink Institute.
Manna, P., & McGuinn, P. (Eds.). (2013). Education governance for the twenty-first century: Overcoming the structural barriers to school reform. Brookings Institution Press.
OECD. (2023). The future of Finland's funding model for higher education institutions. OECD Publishing. Retrieved from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/09
Roza, M. (2013). How current education governance distorts financial decisionmaking. In P. Manna & P. McGuinn (Eds.), Education governance for the twenty-first century: Overcoming the structural barriers to school reform (pp. 42-65). Brookings Institution Press.
Showunmi V. (2012). Why British Black Women Have Difficulty Finding Employment. The Edwin Mellen Press.
Voogt, J., & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299-321.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
