การเข้าสู่ระบอบพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญลายลักษณ์อักษรครั้งแรกของสวีเดน (ค.ศ. 1719-1772)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ศึกษาวิวัฒนาการและการเปลี่ยนผ่านของสวีเดนเข้าสู่ระบอบพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญลายลักษณ์อักษรครั้งแรกในช่วงปี ค.ศ. 1719–1772 หรือที่รู้จักในนาม “ยุคแห่งเสรีภาพ” ผู้เขียนเริ่มต้นด้วยการสืบค้นที่มาของคำว่า “Constitutional Monarchy” โดยชี้ให้เห็นว่าแม้ระบบต้นแบบจะมาจากอังกฤษ แต่คำศัพท์ดังกล่าวถูกใช้เรียกอย่างเป็นทางการครั้งแรกในฝรั่งเศสเมื่อปี ค.ศ. 1801 และอังกฤษเริ่มนำมาใช้ในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 บทความนี้ระบุว่าสวีเดนเป็นประเทศแรกที่มีระบอบพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญที่เป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องจากวิกฤตความพ่ายแพ้ใน “มหาสงครามทางเหนือ” และการสวรรคตของพระเจ้าคาร์ลที่ 12 (Charles XII) โดยปราศจากรัชทายาท สถานการณ์นี้เปิดโอกาสให้สภาฐานันดร (Riksdag) เข้ามาต่อรองผ่านการทำ “สัญญาทางการเมือง” กับสมเด็จพระราชินีอูลริกา เอลิโอนอรา (Ulrika Eleonora) โดยพระนางยอมสละพระราชอำนาจในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เพื่อแลกกับการขึ้นครองราชย์ นำไปสู่การสถาปนาธรรมนูญการปกครอง ค.ศ. 1720 ที่วางรากฐานอธิปไตยของรัฐสภาและเสรีภาพที่ยึดโยงกับกฎหมาย (Law-bound Liberty) ก่อนที่จะสิ้นสุดลงจากการรัฐประหารโดยพระเจ้ากุสตาฟที่ 3 ในปี ค.ศ. 1772
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##เอกสารอ้างอิง
Charlotta Woff, Noble conceptions of politics in eighteenth-century Sweden (ca 1740-1790) (Finnish Literature Society 2008).
Dankwart Alexander Rustow, The Politics of Compromise: A Study of Parties and Cabinet Government in Sweden (Princeton University Press 1955).
Elise M. Dermineur, (2017) Gender and Politics in Eighteenth-Century Sweden (Sweden International Relations and the European Atlantic World, 1660-1830, Routledge 2017).
Erich Hoffmann, ‘Eight: Coronation and Coronation Ordines in Medieval Scandinavia’ ใน Medieval and Early Modern Monarchic Ritual (János M. Bak ผู้ปรับปรุง, University of California Press 1990).
Erik-Gustave Geyer, Histoire de Suède (J. F. de Lundblad ผู้แปล, Parent-Desbarres 1839).
Franklin D. Scott, Sweden: The Nation’s History, the Swedish American Historical Society (University of Minnesota Press 1977).
H. Arnold Barton, Scandinavia in the Revolutionary Era, 1760-1815 (University of Minnesota Press 1986).
--, Essays on Scandinavian History (Southern Illinois University Press 2009).
Herodotus, Herodotus : the Histories [Historíai] (John M. Marincola & Aubrey De Selincourt ผู้แปล, Penguin Books 1996).
Ingvar Andersson, (1956), A History of Sweden [Sveriges historia] (Carolyn Hannay ผู้แปล, Weidenfeld and Nicolson 1962).
--, ‘Early Democratic Traditions in Scandinavia’ ใน Joseph Albert Lauwerys (บรรณาธิการ) Scandinavian Democracy: Development of Democratic Thought and Institutions in Denmark, Norway and Sweden (Danish Institute 1958).
Irene Scobbie, Sweden (Ernest Benn 1972).
Jean-Pierre Maury, ‘Digithèque de matériaux juridiques et politiques’, l’Université de Perpignan (Digithèque MJP) <https://mjp.univ-perp.fr/>
Lars-Goran Malmberg, ‘Constitutional amendment in Sweden’ ใน Xenophon Contiades (บรรณาธิการ) Engineering Constitutional Change: A Comparative Perspective on Europe, Canada, and the USA (Routledge 2013).
Liana Miate, ‘The Great Northern War’ (World History Encyclopedia, 2 พฤศจิกายน 2566) <https://www.worldhistory.org/Great_Northern_War/>.
M.F. Metcalf, ‘The First Modern Party System ?’ (1987) 3 Scandinavian Journal of History.
Michael Bregnsbo, ‘The Scandinavian Kingdoms’ ใน Peter H. Wilson (บรรณาธิการ) A Companion to Eighteenth-Century Europe (Blackwell 2008).
Michael Roberts, The Early Vasas: A History of Sweden 1523-1611 (Cambridge University Press 1968).
--, The Age of Liberty: Sweden 1719-1772 (2nd Edition, Cambridge University Press 2002).
Neander N. Cronholm, A History of Sweden: From the Earliest Times to the Present Day Volume II (self-published by the author in Chicago, New York and London 1902).
Nils Stjernquist, ‘The Creation of the 1809 Constitution’ ใน Steven Koblik (บรรณาธิการ) Sweden’s Development From Poverty to Affluence, 1750-1970 (Joanne Johnson in association with the University of Minnesota Press and Steven Koblik ผู้แปล, University of Minnesota Press 1975).
Paul Douglas Lockhart, Sweden in the Seventeenth Century (Palgrave Macmillan 2004).
Philip Line, Kingship and State Formation in Sweden 1130-1290 (Koninklijke Brill NV 2007).
Roger D. Congleton, ‘An Overview of Swedish Constitutional History’ ใน Roger D. Congleton (บรรณาธิการ) Improving Democracy Through Constitutional Reform:Some Swedish Lessons (Kluwer Academic Publishers 2003).
T.K. Derry, A History of Scandinavia: Norway, Sweden, Denmark, Finland, Iceland (George Allen & Unwin 1979).
Thucydides, History of the Peloponnesian War [Historia belli Peloponnesiaci] (Rex Warner ผู้แปล, Penguin Classics 1963).
ไชยันต์ ไชยพร, เส้นทางสู่ประชาธิปไตยและรัฐธรรมนูญของสวีเดน ระหว่างศตวรรษที่สิบถึง ค.ศ. 1290 (e-book, สถาบันพระปกเกล้า 2567).
--, ประเพณีการปกครองของสวีเดน สภาท้องถิ่น (ting) สิทธิในการเลือกพระมหากษัตริย์ เสรีภาพและการปกครองตนเองของชาวนา (the Many) (e-book, สถาบันพระปกเกล้า 2567).
--, เส้นทางสู่ประชาธิปไตยและรัฐธรรมนูญนิยมของสวีเดน: กำเนิดรัฐธรรมนูญนิยม อภิชนาธิปไตย และ อภิชนาธิปไตยแบบผสม – regimen politicum ค.ศ. 1290-1350 (สถาบันพระปกเกล้า 2568).
--, เส้นทางสู่ประชาธิปไตยและรัฐธรรมนูญของสวีเดน: สองทศวรรษแห่งการเปลี่ยนแปลงจากอภิชนาธิปไตยแบบผสมregimen politicum สู่สหภาพคาลมาร์, การปลดแอก และการเริ่มเข้าสู่รัฐสมัยใหม่ระหว่าง ค.ศ. 1350-1523 (e-book, สถาบันพระปกเกล้า 2569).
