การประเมินผลลัพธ์ของการดำเนินโครงการสร้างความเข้มแข็งกลุ่มการผลิตด้านการเกษตรต่อการยกระดับรายได้ของเกษตรกร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินผลลัพธ์ของการดำเนินโครงการสร้างความเข้มแข็งกลุ่มการผลิตด้านการเกษตรที่มีต่อการยกระดับรายได้จากกลุ่มของเกษตรกรสมาชิก สุ่มตัวอย่างเพื่อเก็บข้อมูลแบบหลายขั้นตอน โดยเลือกตัวอย่างจังหวัดแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Selection) 12 จังหวัด สุ่มตัวอย่างองค์กรเกษตรกรแบบง่ายโดยไม่ใส่คืน (Simple Random Sampling without Replacement) 36 กลุ่ม สุ่มตัวอย่างเกษตรกรในโครงการแบบง่ายโดยไม่ใส่คืนและเลือกตัวอย่างเกษตรกรนอกโครงการแบบเฉพาะเจาะจง 215 และ 186 ราย ตามลำดับ รวมเป็นตัวอย่างเกษตรกรทั้งสิ้น 401 ราย และวิเคราะห์ข้อมูล โดยวิธีการจับคู่ด้วยค่าคะแนนความโน้มเอียงในการเข้าร่วมโครงการ (Propensity Score Marching Method: PSM) ผลการศึกษา พบว่า การสนับสนุนด้านองค์ความรู้และปัจจัยการผลิตโดยโครงการมีส่วนช่วยยกระดับรายได้จากกลุ่มของเกษตรกร โดยเกษตรกรสมาชิกกลุ่มผู้ที่ได้รับการจัดที่ดินจาก ส.ป.ก. และกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรในโครงการมีรายได้จากกลุ่มมากกว่ากลุ่มนอกโครงการเฉลี่ยปีละ 28,482 และ 12,638 บาท ทั้งนี้ มีข้อเสนอแนะสำหรับการดำเนินโครงการในอนาคตว่า ควรนำวิธีการดำเนินโครงการแบบล่างขึ้นบน (Bottom-up Approach) มาประยุกต์ใช้ เพื่อให้สามารถสนับสนุนองค์ความรู้และปัจจัยการผลิตได้ตรงกับความต้องการของเกษตรกร
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาที่ดิน. (2563). รายละเอียดการดำเนินกิจกรรมพัฒนาที่ดินเพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตในพื้นที่เกษตรแผนใหม่. กรุงเทพฯ: กรมพัฒนาที่ดิน.
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2563). รายละเอียดการดำเนินกิจกรรมพัฒนาความเข้มแข็งองค์กรเกษตรกร. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการเกษตร.
กรมหม่อนไหม. (2563). รายละเอียดการดำเนินกิจกรรมพัฒนาความเข้มแข็งกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม. กรุงเทพฯ: กรมหม่อนไหม.
นิกร น้อยพรม, ญาณินท์ ทองมาก และณรงค์ กมลชิต. (2567). การวิเคราะห์ศักยภาพสถาบันเกษตรกรและผู้ ประกอบการรวบรวมและแปรรูปยางพาราในพื้นที่จังหวัดเลย. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 19(67), 16-28.
พรพิรุณ แสงแสน และภัทรพร วีระนาคินทร์. (2567). การพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชนด้านผ้าไหม: กรณี ศึกษากลุ่มสตรีทอผ้าบ้านสำโรง ตำบลขวาวใหญ่ อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์. Applied Economics, Management and Social Sciences, 1(2), 29-40.
พระครูสิทธิสุตาการ (สุเมต สิทฺธิเมธี). (2567). การพัฒนากลุ่มอาชีพเกษตรกรรมเพื่อยกระดับรายได้เศรษฐกิจฐานรากในจังหวัด สงขลา. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(10), 76-86.
รัชนีพร สุทธิภาศิลป์. (2560). แผนกลยุทธ์การเพิ่มขีดความสามารถของกลุ่มเกษตรกรในชุมชนจังหวัดเชียงใหม่ ภายใต้กรอบประชาคมอาเซียน. วารสารบัณฑิตวิจัย, 8(2), 171-182.
ศูนย์ประเมินผล สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร และศูนย์วิจัยเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2565). การประเมินผลแผนงานบูรณาการการพัฒนาและส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ: ศูนย์ประเมินผล สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร และศูนย์วิจัยเศรษฐศาสตร์ประยุกต์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2555). การประเมินผลการส่งเสริมและพัฒนาวิสาหกิจชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2567). การประเมินผลโครงการพัฒนาอาชีพและส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนประมง ปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร.
Aku, A., Mshenga, P., Afari-Sefa, V., & Ochieng, J. (2018). Effect of market access provided by farmer organizations on smallholder vegetable farmer’s income in Tanzania. Cogent Food & Agriculture, 4(1), 1560596.
Alho, E. (2015). Farmers’ self-reported value of cooperative membership: evidence from heterogeneous business and organization structures. Agricultural and Food Economics, 3(1), 23.
Ao, G., Liu, Q., Qin, L., Chen, M., Liu, S., & Wu, W. (2021). Organization model, vertical integration, and farmers’ income growth: Empirical evidence from large-scale farmers in Lin’an, China. PloS one, 16(6), e0252482.
Atsbeha, A. T., & Gebre, G. G. (2021). Factors affecting women access to agricultural extension services: evidence from poultry producer women’s in Northwestern Tigray, Ethiopia. Cogent Social Sciences, 7(1), 1975413.
Berenson, M. L., Levine, D. M., Krehbiel, T. C., Watson, J., Jayne, N., & Turner, L. (2007). Basic business statistics: Concepts and applications (Australasian and Pacific ed). Melbourne: Pearson Education Australia.
Bizikova, L., Nkonya, E., Minah, M., Hanisch, M., Turaga, R. M. R., Speranza, C. I., Karthikeyan, M., Tang, L., Ghezzi-Kopel, K., Kelly, J., Celestin, A. C., & Timmers, B. (2020). A scoping review of the contributions of farmers’ organizations to smallholder agriculture. Nature Food, 1(10), 620-630.
Dolinska, A., & d'Aquino, P. (2016). Farmers as agents in innovation systems. Empowering farmers for innovation through communities of practice. Agricultural systems, 142, 122-130.
Hussen, C. H., & Geleta, F. T. (2021). Factors Affecting Smallholder Farmers Participations in Cluster Crop Production: Evidence from Selected Districts of West Shewa Zone, Oromia National Regional State, Ethiopia. Sarhad Journal of Agriculture, 37(3), 818-829.
Leite, W. (2017). Practical Propensity Score Methods Using R. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Ma, W., Marini, M. A., & Rahut, D. B. (2023). Farmers’ organizations and sustainable development: An introduction. Annals of Public and Cooperative Economics, 94(3), 683-700.
Michalek, J., Ciaian, P., & Pokrivcak, J. (2018). The impact of producer organizations on farm performance: The case study of large farms from Slovakia. Food Policy, 75, 80-92.
Midamba, D. C., Muteti, F. N., Mpofu, T. P., Ouko, K. O., Kwesiga, M., Ouya, F. O., & Chepkoech, B. (2022). Socio– economic factors influencing access to agricultural extension services among smallholder farmers in Western Uganda. Asian Journal of Agricultural Extension, Economics & Sociology, 40(10), 998–1008.
Pratiwi, A., & Suzuki, A. (2017). Effects of farmers’ social networks on knowledge acquisition: lessons from agricultural training in rural Indonesia. Journal of Economic Structures, 6(1), 8.
Suvedi, M., Ghimire, R., & Kaplowitz, M. (2017). Farmers’ participation in extension programs and technology adoption in rural Nepal: a logistic regression analysis. The Journal of Agricultural Education and Extension, 23(4), 351-371.
Vu, H. V., Ho, H., & Le, Q. H. (2020). Impact of farmers’ associations on household income: Evidence from tea farms in Vietnam. Economies, 8(4), 92.
Zou, Y., & Wang, Q. (2022). Impacts of farmer cooperative membership on household income and inequality: Evidence from a household survey in China. Agricultural and Food Economics, 10(1), 17.
