การใช้อำนาจทางปกครองของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ: ปัญหาการบริหารงานบุคคล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้อำนาจทางปกครองของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐในประเทศไทย โดยมุ่งวิเคราะห์ลักษณะ ขอบเขต และข้อจำกัดของการใช้อำนาจดังกล่าวภายใต้กรอบของกฎหมายมหาชน รวมถึงศึกษากลไกการควบคุมตรวจสอบการใช้อำนาจทางปกครอง แม้มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐจะได้รับความเป็นอิสระในการบริหารจัดการตามนโยบายการปฏิรูประบบอุดมศึกษา หลักการสำคัญของกฎหมายปกครอง และแนวคำพิพากษาของศาลปกครองที่เกี่ยวข้องกับการใช้อำนาจของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ โดยเฉพาะในประเด็นเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล การดำเนินการทางวินัย

ผลการศึกษาพบว่า แม้มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐจะมีดุลพินิจในการบริหารจัดการองค์กร แต่การใช้อำนาจในมิติการบริหารงานบุคคลมักเกิดข้อขัดแย้งเชิงหลักการระหว่างความเป็นอิสระของสถาบันและการคุ้มครองสิทธิของบุคลากร การใช้อำนาจดังกล่าวจึงยังคงต้องอยู่ภายใต้หลักการสำคัญของกฎหมายปกครอง ได้แก่ หลักความชอบด้วยกฎหมาย หลักความได้สัดส่วน และหลักความเป็นธรรมทางปกครอง ทั้งนี้ การตรวจสอบโดยศาลปกครองมีบทบาทสำคัญในการควบคุมการใช้อำนาจของมหาวิทยาลัยให้เป็นไปตามหลักนิติรัฐ และคุ้มครองสิทธิของบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากคำสั่งหรือการกระทำทางปกครอง บทความนี้จึงเสนอแนะให้มีการพัฒนากลไกการตรวจสอบภายในและปรับปรุงหลักเกณฑ์การบริหารงานบุคคลให้มีมาตรฐานที่ชัดเจน เพื่อสร้างดุลยภาพระหว่างความเป็นอิสระในการบริหารองค์กรและการคุ้มครองสิทธิของบุคลากรอย่างเป็นรูปธรรม