การพัฒนาทุนมนุษย์ในภาครัฐเพื่อขับเคลื่อนการปฏิรูประบบราชการไทย: บทเรียนจากแนวคิด
คำสำคัญ:
ทุนมนุษย์ภาครัฐ, การจัดการทุนมนุษย์เชิงกลยุทธ์, การบริการสาธารณะแนวใหม่, การปฏิรูประบบราชการ, คุณค่าสาธารณะบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงคเพื่อวิเคราะห์บทบาทของทุนมนุษย์ภาครัฐในฐานะกลไกเชิงยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนการปฏิรูประบบราชการไทย โดยบูรณาการแนวคิดการจัดการทุนมนุษย์เชิงกลยุทธ์และแนวคิดการบริการสาธารณะแนวใหม่ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างประสิทธิภาพเชิงกลยุทธ์และคุณค่าสาธารณะ บทความอธิบายพัฒนาการของแนวคิดการจัดการทุนมนุษย์เชิงกลยุทธ์ที่มุ่งเชื่อมโยงการพัฒนาบุคลากรกับเป้าหมายขององค์กร ควบคู่กับแนวคิดการบริการสาธารณะแนวใหม่ที่เน้นจิตสำนึกการรับใช้ประชาชน ความรับผิดชอบ และการมีส่วนร่วมของพลเมือง การวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าการบริหารทุนมนุษย์ภาครัฐไทยยังคงเผชิญข้อจำกัดเชิงโครงสร้างและเชิงวัฒนธรรม อาทิ ระบบอาวุโส วัฒนธรรมราชการแบบลำดับชั้น การขาดแคลนสมรรถนะดิจิทัล และระบบแรงจูงใจที่ยังไม่สะท้อนคุณค่าการรับใช้สาธารณะอย่างเพียงพอ บทเรียนจากแนวคิดการบริการสาธารณะแนวใหม่ เสนอให้ยกระดับบทบาทของบุคลากรภาครัฐจากผู้ปฏิบัติตามนโยบายไปสู่ผู้สร้างคุณค่าสาธารณะร่วมกับประชาชน ผลการวิเคราะห์นำเสนอกรอบแนวคิดบูรณาการการจัดการทุนมนุษย์เชิงกลยุทธ์และแนวคิดการบริการสาธารณะแนวใหม่ ซึ่งเป็นองค์ความรู้ใหม่ในบริบทไทย และสามารถใช้เป็นฐานในการออกแบบนโยบายและแนวทางปฏิบัติด้านการพัฒนาทุนมนุษย์ภาครัฐเพื่อสนับสนุนการปฏิรูประบบราชการอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ บทความเป็นการศึกษาเชิงแนวคิดที่อาศัยการสังเคราะห์เอกสารและกรอบทฤษฎีเป็นหลัก
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2567ก). กำลังคนภาครัฐ 2567. ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. https://www.ocsc.go.th/wp-content/uploads/2025/08/thai-gov-manpower-2567.3.pdf
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2567ข). การพัฒนาบุคลากรภาครัฐ พ.ศ. 2566–2570. https://www.ocsc.go.th/wp-content/uploads/2024/05/01_แนวทางการพัฒนาบุคลากรภาครัฐ-พ.ศ.-2566-2570-1.pdf
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560–2579).
https://wise.co.th/wise/References/Digital_Economy/Digital_Master_Plan_2560-2579.pdf
Agranoff, R., & McGuire, M. (2001). Big questions in public network management research. Journal of Public Administration Research and Theory, 11(3), 295–326. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.jpart.a003504
Armstrong, M. (2014). Armstrong’s handbook of human resource management practice (13th ed., pp. 91–94). Kogan Page.
Becker, B. E., Huselid, M. A., & Ulrich, D. (2001). The HR scorecard: Linking people, strategy, and performance. Harvard Business Press.
Denhardt, R. B., & Denhardt, J. V. (2000). The new public service: Serving rather than steering. Public Administration Review, 60(6), 549–559. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00117
Ministry of Digital Economy and Society. (2016). Thailand digital economy and society development plan (1st ed.).
https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1626431470-947_0.pdf
OECD. (2019). Public value in public service transformation: Working with change. OECD Public Governance Reviews. https://doi.org/10.1787/47c17892-en
OECD. (2022). Open and connected government review of Thailand. OECD Public Governance Reviews. https://doi.org/10.1787/e1593a0c-en
Office of Personnel Management. (2016). Personnel management in agencies: Strategic human capital management (Final rule, 5 CFR Part 250). https://www.govinfo.gov/content/pkg/FR-2016-12-12/pdf/2016-29600.pdf
Office of Personnel Management. (2025). Personnel management in agencies: Subpart B – Strategic human capital management (5 CFR Part 250). https://www.ecfr.gov/current/title-5/part-250
Perry, J. L., & Wise, L. R. (1990). The motivational bases of public service. Public Administration Review, 50(3), 367–373. https://doi.org/10.2307/976618
Thailand Development Research Institute. (2007). Civil service reform and the quest for better governance: The Thai experience. TDRI Quarterly Review, 22(1), 3–8.
Thailand Development Research Institute. (2024). Human capital development of older persons in Thailand. TDRI Quarterly Review, 39(2), 3–25.
Wright, P. M., & McMahan, G. C. (2011). Exploring human capital: Putting “human” back into strategic human resource management. Human Resource Management Journal, 21(2), 93–104. https://doi.org/10.1111/j.1748-8583.2010.00165.x
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ปริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
