การวิเคราะห์ตัวละครสุนัขในวรรณกรรมเยาวชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ตัวละครสุนัขในวรรณกรรมเยาวชน จำนวน 3 เรื่อง ได้แก่ บันทึกสี่เท้าจากหัวใจผู้ไร้บ้าน นักล่าผู้น่ารัก และหมา (อยู่) วัด ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเอกสาร โดยใช้ระเบียบวิธีการวิเคราะห์วรรณกรรมเป็นกรอบการศึกษา และปฏิบัติตามขั้นตอนการวิจัย 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ 1. รวบรวมและสำรวจข้อมูลด้านแนวคิด ทฤษฎี และผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นพื้นฐานทางวิชาการ 2. ศึกษาและทำความเข้าใจเนื้อหาวรรณกรรมเยาวชนทั้ง 3 เรื่องที่มีตัวละครเอกเป็นสุนัข 3. ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก ประกอบด้วย การวิเคราะห์ประเภทและลักษณะเฉพาะของตัวละครสุนัข กลวิธีการสร้างตัวละคร กลวิธีการนำเสนอตัวละคร และบทบาทหน้าที่ของตัวละครภายในเรื่อง 4. เรียบเรียงและสรุปผลการศึกษา จัดทำเป็นรายงานวิจัย และนำเสนอผลการวิเคราะห์ในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ

ผลการวิจัยตัวละครสุนัขจะแบ่งเป็น 4 ด้าน ได้แก่ 1. ประเภทและลักษณะตัวละครพบว่าตัวละครสำคัญมี 2 ประเภทคือตัวละครเอกและตัวละครประกอบ ซึ่งมีลักษณะเด่น 8 ลักษณะ ได้แก่ 1) กตัญญูรู้คุณ จงรักภักดี ซื่อสัตย์ต่อเจ้านายมนุษย์  2) ใจดีมีเมตตาเป็นมิตรแท้ 3) ฉลาด รอบคอบ มีไหวพริบ 4) กล้าหาญอดทน มีมานะ เป็นนักสู้ชีวิต 5) เสียสละ มีภาวะความเป็นผู้นำ 6) มองโลกในแง่ดี มีจินตนาการ รักธรรมชาติ 7) เข้าใจชีวิต รู้ผิดชอบชั่วดี และ 8) มีสัญชาตญาณการล่า อยากเอาชนะ 2. กลวิธีการสร้างตัวละคร พบว่ามี 4 วิธี ได้แก่  1) สร้างให้มีบทบาทตามเนื้อเรื่อง 2) สร้างให้สมจริง 3) สร้างตามอุดมคติ และ 4) สร้างให้เป็นจุดศูนย์กลางของเรื่อง 3. กลวิธีการนำเสนอของตัวละคร พบว่านำเสนอทั้งโดยตรงและโดยอ้อม 4. บทบาทของตัวละครสุนัข พบว่ามีความสัมพันธ์ในฐานะสมาชิกของครอบครัวและชุมชน ทั้งหมดนี้แสดงให้เห็นว่าตัวละครสุนัขมีลักษณะคล้ายมนุษย์ มีชีวิตจิตใจ เพราะมีกลวิธีการสร้างและนำเสนอตัวละครอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกัน สามารถนำเสนอเรื่องราวชีวิตของสุนัขไร้บ้านในเชิงสร้างสรรค์ บทบาทความสัมพันธ์ทั้งด้านดีและด้านร้ายสะท้อนมิตรภาพความผูกพันและปัญหาที่น่าสะเทือนใจ