การพัฒนาบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามกฎหมายในการสร้างแนวทางการคุ้มครองเด็กและเยาวชนผู้กระทำความผิดก่อนและหลังการกระทำความผิด ศึกษาเฉพาะกรณีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด

Main Article Content

ศิริวรรณ กมลสุขสถิต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์บทบาทอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามกฎหมายไทยในการดูแลเด็กและเยาวชนทั้งก่อนและหลังกระทำความผิด ในกรณีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด 2) เพื่อสร้างแนวทางทางการคุ้มครองเด็กและเยาวชนผู้กระทำความผิดก่อนและหลังการกระทำความผิด ศึกษาเฉพาะกรณีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด และ3) เพื่อเสนอแนะนโยบายและมาตรการในการพัฒนาบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการคุ้มครองเด็กและเยาวชน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้ทฤษฎีทางนิเวศน์วิทยา (Social Ecology Theories of Crime) ความสัมพันธ์กันทางสังคม สิ่งแวดล้อม อาจก่อให้เด็กและเยาวชนกระทำผิด ทฤษฎีอาชญาวิทยาเกี่ยวกับการกระทำผิดของเด็กและเยาวชน ทฤษฎีเกี่ยวกับสาเหตุการกระทำความผิดแรงจูงใจและแรงผลักดันในการกระทำความผิดต่อกฎหมายเป็นกรอบการวิจัย มีพื้นที่วิจัย คือองค์การบริหารส่วนตำบลพระนอน องค์การบริหารส่วนตำบลนครสวรรค์ออก สถานพินิจและคุ้มครองเด็กจังหวัดนครสวรรค์  กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยรวมทั้งสิ้น 40 คน โดยแบ่งกลุ่มผู้ให้ข้อมูลตามระดับของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และขอบเขตเนื้อหาของข้อมูลที่เก็บรวบรวม ผู้วิจัยได้ดำเนินการเก็บรวบรวมกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ โดยแบ่งกลุ่มผู้ให้ข้อมูลตามระดับของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มที่ 1 ผู้ให้ข้อมูลระดับองค์กร สถานพินิจสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน ศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน จำนวน 5 ราย ผู้ให้ข้อมูลระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 ราย   กลุ่มที่ 2 ผู้ให้ข้อมูลระดับปัจเจกบุคคล คือ เด็กและเยาวชนที่เคยกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดหรือผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้ปกครอง จำนวน 10 ราย เด็กและเยาวชนที่อยู่ในชุมชนที่มีหรือเคยมีการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดจำนวน 10 ราย กลุ่มที่ 3ผู้เชี่ยวชาญได้แก่นักจิตวิทยาเด็ก จำนวน 3 ราย นักกฎหมาย ผู้เชี่ยวชาญคดีเด็กและเยาวชนที่กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด 2 รายรวมกลุ่มเป้าหมายรวมทั้งสิ้น 40 คน


ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทและอำนาจในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดอันเป็นไปตามหลักตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 และกฎหมายของส่วนท้องถิ่น และภารกิจที่เกิดขึ้นตามที่ประมวลกฎหมายยาเสพติด 2) ให้มีศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมระดับต่าง ๆ ในการช่วยเหลือและสงเคราะห์แก่ผู้ติดยาเสพติดหรือผู้บำบัดรักษา 3)ส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นสร้างมาตรการ “ก่อน” กระทำความผิด (Pre-Offense) และการดูแล “หลัง” กระทำความผิด  (Post-Offense) และจัดตั้งศูนย์คุ้มครองและช่วยเหลือเด็กและเยาวชนแบบครบวงจร

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กมลสุขสถิต ศ. (2026). การพัฒนาบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามกฎหมายในการสร้างแนวทางการคุ้มครองเด็กและเยาวชนผู้กระทำความผิดก่อนและหลังการกระทำความผิด ศึกษาเฉพาะกรณีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด. วารสาร ปัญญาลิขิต, 5(1), 95–107. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/PYJ/article/view/2698
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงยุติธรรม. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงยุติธรรม.

กระทรวงมหาดไทย. (2496). พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.

กระทรวงมหาดไทย. (2537). พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.

กระทรวงมหาดไทย. (2542). พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2560). พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2560). พระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กระทรวงยุติธรรม. (2564). พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2564 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: กระทรวงยุติธรรม.

ศูนย์วิชาการสารเสพติดภาคเหนือ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2565). รายงานการศึกษาปัจจัยเสี่ยงและปัจจัยป้องกันการใช้ยาเสพติดในกลุ่มเด็กและเยาวชนภาคเหนือ พ.ศ. 2563–2564. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ศิริวรรณ กมลสุขสถิต. (2563). แนวทางในการป้องกันและแก้ไขการกระทำผิดซ้ำของเด็กและเยาวชนในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดโดยอาศัยปัจจัยที่เป็นตัวทำนายทางด้านอาชญาวิทยา. วารสารวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 7(1), 1–19.

วาชิณี ยศปัญญา. (2566). การพัฒนากฎหมายและความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการป้องกันและแก้ไขการกระทำความผิดซ้ำของเด็กและเยาวชนกรณีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์, 9(2), 78–99.

สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2565). การศึกษาศักยภาพและข้อจำกัดขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการแก้ไขปัญหายาเสพติด. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (2566). รายงานการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน: กรณีเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมคดียาเสพติด พ.ศ. 2563–2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

สุวิทย์ เมษินทรีย์. (2564). กฎหมายยาเสพติด: หลักกฎหมายและการปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

อิสริยา สันติธรรม. (2564). แนวทางการควบคุมตนเองของเด็กและเยาวชนที่ไม่กลับไปกระทำผิดซ้ำในคดีเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ: กรณีศึกษา ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนพระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรังสิต.

UNICEF East Asia and Pacific Regional Office. (2021). Adolescent substance use prevention and treatment in the region: A situation analysis. Bangkok: UNICEF East Asia and Pacific Regional Office.

UNODC Regional Office for Southeast Asia and the Pacific. (2023). Synthetic drugs in East and Southeast Asia: Latest developments and challenges 2023. Bangkok: UNODC Regional Office for Southeast Asia and the Pacific.