ความต้องการจำเป็นในการพัฒนากระบวนการนิเทศการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1

Main Article Content

ศศิรวีย์ เกษศรี
พงษ์ศักดิ์ รวมชมรัตน์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพจริงและสภาพที่พึงประสงค์ของกระบวนการนิเทศการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนากระบวนการนิเทศการศึกษา และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนากระบวนการนิเทศการศึกษา การวิจัยเป็นแบบผสานวิธี โดยใช้แนวคิดของทิพวรรณ ถาวรโชติ วราลักษณ์ อาจวิชัย และอารีลักษณ์ ปุ๊กน้อย เป็นกรอบการวิจัย กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 183 คน จาก 24 โรงเรียน โดยการสุ่มแบบชั้นภูมิและผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการสนทนากลุ่ม จำนวน 8 คน เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและประเด็นคำถามสำหรับการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพจริงของกระบวนการนิเทศการศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากและสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมาก 2) ความต้องการจำเป็นในการพัฒนากระบวนการนิเทศการศึกษาพบว่าทุกด้านควรได้รับการพัฒนา โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านการประเมินผลการนิเทศ การวางแผนการนิเทศ การดำเนินการนิเทศ และการรายงานผลและสะท้อนผลกลับเพื่อพัฒนา และ 3) แนวทางการพัฒนากระบวนการนิเทศการศึกษาประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ การวางแผนการนิเทศอย่างเป็นระบบและเปิดโอกาสให้ครูมีส่วนร่วม การดำเนินการนิเทศแบบกัลยาณมิตรและส่งเสริมการมีส่วนร่วม การติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่องด้วยเครื่องมือที่เหมาะสม และการนำผลการนิเทศมาสะท้อนผลเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้และพัฒนาครูอย่างต่อเนื่อง
องค์ความรู้ที่ได้ชี้ให้เห็นว่าการพัฒนากระบวนการนิเทศที่ครอบคลุมการวางแผนการดำเนินงาน การประเมินผล และการสะท้อนผลอย่างต่อเนื่อง จะช่วยยกระดับประสิทธิภาพการนิเทศและส่งเสริมคุณภาพการจัดการเรียนรู้ได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เกษศรี ศ., & รวมชมรัตน์ พ. (2026). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนากระบวนการนิเทศการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. วารสาร ปัญญาลิขิต, 5(4), 94–107. สืบค้น จาก https://so15.tci-thaijo.org/index.php/PYJ/article/view/3883
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ขชล ไชยเทพ. (2566). ทักษะการนิเทศของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ(วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ชลชรัส นุกอง. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างบทบาทการนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิภาพการสอนของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 41 สหวิทยาเขตบางมูลนาก(การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ชุติมาพร เชาวน์ไว. (2562). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารแหล่งเรียนรู้ภายในสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดปทุมธานี(วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์.

โชคระวี เจียมพุก. (2563). กระบวนการนิเทศของผู้บริหารโรงเรียนอนุบาลนครปฐม(การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เชาวลิต ยิ้มแย้ม. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1(วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ทิพวรรณ ถาวรโชติ. (2564). รูปแบบการนิเทศด้วยเครือข่ายความร่วมมือเพื่อส่งเสริมประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา(วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นฤมล อึ้งเจริญ. (2564). ทักษะการนิเทศของผู้บริหารที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสอนของครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร(วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

ปุญญิสา เปงยาวงษ์. (2565). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1(การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

เพชรสุดา ชาอินทร์. (2563). แนวทางการพัฒนาการบริหารการนิเทศการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู(การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วราลักษณ์ อาจวิชัย. (2565). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของครูในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ(วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

วรดนู หนูทอง. (2563). กระบวนการนิเทศการศึกษาของโรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายบางแพ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2(การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ศจีทิพย์ ตาลพันธ์ และเอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2565). การนิเทศการศึกษา. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 5(2), 100-114.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). แนวทางการสร้างความเข้มแข็งการนิเทศภายในสถานศึกษา. (ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

อดุลย์ แสนสิบ. (2565). แนวทางการพัฒนาการนิเทศการศึกษาของโรงเรียนในศูนย์เครือข่ายคุณภาพการศึกษา บางสะพานน้อย 3 (ไชยราช) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ประจวบคีรีขันธ์ เขต 1(การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อนุชา สามุงคุณ. (2566). การประเมินความต้องการจำเป็นการพัฒนากระบวนการบริหารโรงเรียนคุณธรรมของผู้บริหารโรงเรียนในโครงการกองทุนการศึกษา(วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

อารีลักษณ์ ปุ๊กน้อย. (2566). การนิเทศการศึกษาในยุควิถีใหม่ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา(วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Beach, D. M. & Reinhartz, J. (2000). Supervisory leadership: Focus on instruction. Boston, MA: Allyn & Bacon.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Zachariah, W. (2012). Instructional supervision in public secondary schools in Kenya. Educational Management Administration & Leadership, 40(2), 188-216.