แนวทางการพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อการจัดการกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี จังหวัดน่าน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และอุปสรรคของการดำเนินงานกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี จังหวัดน่าน 2) วิเคราะห์กระบวนการพัฒนาทุนมนุษย์ในการดำเนินงานกองทุนฯ และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อการจัดการกองทุนฯ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการวิจัยเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 18 ท่าน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงอุปนัย
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันประสบปัญหาหนี้ค้างชำระ (NPLs) ในอัตราที่สูง เนื่องจากสมาชิกขาดวินัยทางการเงินและทักษะการบริหารธุรกิจเชิงลึก ประกอบกับการจัดสรรทุนและการติดตามหนี้ในอดีตถูกแทรกแซงด้วยวัฒนธรรมอุปถัมภ์และความเกรงใจเชิงเครือญาติ อีกทั้งยังเผชิญข้อจำกัดเชิงโครงสร้างจากระเบียบราชการที่ซับซ้อน และภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงซึ่งตัดขาดการเข้าถึงข้อมูลของสตรีชาติพันธุ์และกลุ่มเปราะบาง 2) กระบวนการพัฒนาทุนมนุษย์ตามแนวคิดเชิงระบบมีจุดแข็งในการสร้างความตระหนักรู้เรื่องสิทธิ์และเสริมพลังสตรี แต่มีข้อจำกัดในขั้นกระบวนการที่เน้นการอบรมบรรยายระยะสั้น ขาดระบบพี่เลี้ยง และการประเมินผลยังยึดติดกับตัวชี้วัดเชิงปริมาณ
ของภาครัฐ และ 3) แนวทางการพัฒนาทุนมนุษย์ประกอบด้วยพิมพ์เขียวเชิงยุทธศาสตร์ 3 มิติ ได้แก่ มิติการฝึกอบรม เพื่อแก้ปัญหาคอขวดหน้างานและควบคุมหนี้เสีย มิติการให้การศึกษา เพื่อสร้างกระบวนทัศน์การเป็นผู้ประกอบการสตรีดิจิทัล และมิติการพัฒนา เพื่อปรับเปลี่ยนเชิงโครงสร้างสังคม ผ่านการสถาปนาระบบธรรมาภิบาล การดึงสตรีรุ่นใหม่คืนถิ่น และการสร้างระบบนิเวศสวัสดิการชุมชนพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2568). รายงานผลการติดตามและประเมินผลการบริหารจัดการหนี้ค้างชำระกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สำนักทุนชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน.
ณัฐพงศ์ บุญเหลือ, สมศักดิ์ อนันตศิริ และ พรเพ็ญ วงศ์วิวัฒน์. (2564). ธรรมาภิบาลกับการดำเนินงานกองทุนชุมชนในบริบทสังคมชนบทไทย. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 14(2), 145-162.
ทิพย์วรรณ สุขใจเจริญกิจ. (2562). แนวทางการบริหารจัดการหนี้ค้างชำระของกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี. วารสารวิจัยและพัฒนาสังคม, 11(2), 120-135.
พลอยไพลิน นันตาสาย. (2565). ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการสาธารณะของสตรีกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูงในภาคเหนือตอนบน. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 34(1), 45-68.
วรัญญา รัตนสถิต. (2564). การเตรียมความพร้อมและยกระดับศักยภาพสตรีสู่การเป็นผู้ประกอบการยุคดิจิทัล. วารสารพัฒนาสังคม, 23(1), 75-93.
วิศิษฐ์ ประมวลวินิจกุล. (2563). การบริหารภาครัฐแนวใหม่กับการพัฒนาสมรรถนะแกนนำชุมชนเพื่อการสร้างชุมชนเข้มแข็ง. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 3(2), 89-104.
ศศิธร พู่ทองคำ. (2566). การสร้างความสืบเนื่องของผู้นำสตรีชุมชน: จากรุ่นสู่รุ่น. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาชุมชน, 16(3), 112-128.
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง. (2566). รายงานภาวะเศรษฐกิจสังคมและข้อจำกัดในการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูงในเขตภาคเหนือตอนบน. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน).
สมชาย พัฒนพงษ์. (2563). อุปสรรคเชิงโครงสร้างกฎหมายและการบริหารงานของกองทุนหมุนเวียนภาครัฐ. วารสารนิติศาสตร์และนโยบายสาธารณะ, 9(3), 88-105.
สำนักงานจังหวัดน่าน. (2567). แผนพัฒนาจังหวัดน่าน 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570) ฉบับทบทวน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. น่าน: กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดน่าน.
สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2565). แผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาสตรี (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดน่าน. (2568). รายงานทำเนียบข้อมูลและการดำเนินงานกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี จังหวัดน่าน. น่าน: สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดน่าน กระทรวงมหาดไทย.
สุรพล ชลดำรงค์กุล. (2563). การพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานของแกนนำองค์กรชุมชนผ่านกระบวนการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ. วารสารศาสตร์การพัฒนาชุมชน, 11(4), 50-68.
สุวัฒนา สุวรรณเขตนิคม. (2558). การสร้างเสริมพลังอำนาจชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
African Women’s Development Fund [AWDF]. (2023). Strengthening women’s leadership and institutional capacity in local governance. Accra: AWDF Publications.
Nadler, L. (1970). Developing human resources. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review, 51(1), 1-17.
UN Women. (2021). Beyond COVID-19: A feminist plan for sustainability and social justice. New York, NY: United Nations Entity for Gender Equality and the Empowerment of Women.
UN Women. (2024). Capacity building and financial inclusion for grassroots women's organizations. Geneva: United Nations.
World Bank. (2025). World development report 2025: Investing in women to enhance global productivity and economic resilience. Washington, DC: World Bank.