การประเมินผลลัพธ์ของการดำเนินโครงการสร้างความเข้มแข็งกลุ่มการผลิตด้านการเกษตรต่อการยกระดับรายได้ของเกษตรกร - จันทร์สุวรรณ์ ภารา (Applied Economics, Management and Social Sciences, 2026)
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินผลลัพธ์ของการดำเนินโครงการสร้างความเข้มแข็งกลุ่มการผลิตด้านการเกษตรที่มีต่อการยกระดับรายได้จากกลุ่มของเกษตรกรสมาชิก สุ่มตัวอย่างเพื่อเก็บข้อมูลแบบหลายขั้นตอน โดยเลือกตัวอย่างจังหวัดแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Selection) 12 จังหวัด สุ่มตัวอย่างองค์กรเกษตรกรแบบง่ายโดยไม่ใส่คืน (Simple Random Sampling without Replacement) 36 กลุ่ม สุ่มตัวอย่างเกษตรกรในโครงการแบบง่ายโดยไม่ใส่คืนและเลือกตัวอย่างเกษตรกรนอกโครงการแบบเฉพาะเจาะจง 215 และ 186 ราย ตามลำดับ รวมเป็นตัวอย่างเกษตรกรทั้งสิ้น 401 ราย และวิเคราะห์ข้อมูล โดยวิธีการจับคู่ด้วยค่าคะแนนความโน้มเอียงในการเข้าร่วมโครงการ (Propensity Score Marching Method: PSM) ผลการศึกษา พบว่า การสนับสนุนด้านองค์ความรู้และปัจจัยการผลิตโดยโครงการมีส่วนช่วยยกระดับรายได้จากกลุ่มของเกษตรกร โดยเกษตรกรสมาชิกกลุ่มผู้ที่ได้รับการจัดที่ดินจาก ส.ป.ก. และกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรในโครงการมีรายได้จากกลุ่มมากกว่ากลุ่มนอกโครงการเฉลี่ยปีละ 28,482 และ 12,638 บาท ทั้งนี้ มีข้อเสนอแนะสำหรับการดำเนินโครงการในอนาคตว่า ควรนำวิธีการดำเนินโครงการแบบล่างขึ้นบน (Bottom-up Approach) มาประยุกต์ใช้ เพื่อให้สามารถสนับสนุนองค์ความรู้และปัจจัยการผลิตได้ตรงกับความต้องการของเกษตรกร