คุณลักษณะการจัดการและทักษะการเป็นผู้ประกอบการของเกษตรกรผู้เพาะปลูกข้าวในจังหวัดสุพรรณบุรี - นุชาญรัมย์ กนกวรรณ; หมัดเด อัฆนิยาอ์; ขันเงิน ทิชากร (Applied Economics, Management and Social Sciences, 2025)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบของคุณลักษณะการจัดการและทักษะการเป็นผู้ประกอบการของเกษตรกรผู้เพาะปลูกข้าวในจังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากโครงการ “กลไกการขับเคลื่อนการเกษตรในภาคกลางสู่เกษตรสมัยใหม่ของประเทศไทย” ปีการผลิต 2562/63 จากกลุ่มตัวอย่างเกษตรกรจำนวน 245 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ การวิเคราะห์องค์ประกอบ (Factor Analysis) ผลการวิจัยพบว่า คุณลักษณะการจัดการจำนวน 25 รายการ มีความเหมาะสมต่อการวิเคราะห์องค์ประกอบ (KMO = 0.950, Bartlett’s Test p < 0.001) โดยจำแนกได้เป็น 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) ผู้เรียนรู้ตลอดเวลา คือ ผู้ใฝ่รู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง (2) ผู้จัดเก็บข้อมูล คือ ผู้ที่รวบรวมและจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบเพื่อใช้ในการวางแผน และ (3) ผู้วิเคราะห์เหตุและผล คือ ผู้มีทักษะการคิดวิเคราะห์ ยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่าง และตัดสินใจอย่างมีเหตุผล ทั้งสามองค์ประกอบสามารถอธิบายความแปรปรวนรวมได้ร้อยละ 57.536 สำหรับทักษะการเป็นผู้ประกอบการจำนวน 10 รายการ พบว่ามีความเหมาะสมต่อการวิเคราะห์องค์ประกอบเช่นกัน (KMO = 0.824, Bartlett’s Test p < 0.001) โดยจำแนกเป็น 2 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) ผู้หยั่งรู้ คือ ผู้ที่รับรู้โอกาสและปัญหาอย่างเป็นระบบ และ (2) ผู้คาดการณ์ คือ ผู้ที่ใช้ข้อมูลและความรู้ใหม่ในการวางแผน พัฒนาโอกาสทางธุรกิจ และบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ โดยองค์ประกอบทั้งสองสามารถอธิบายความแปรปรวนรวมได้ร้อยละ 52.771 ผลการวิจัยสะท้อนว่า การพัฒนาองค์ประกอบทั้งด้านการจัดการและทักษะการเป็นผู้ประกอบการ เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับศักยภาพของเกษตรกร ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร สร้างกำไร ลดความเสี่ยง และส่งเสริมการเติบโตอย่างยั่งยืน